II SA/Gl 597/24
WyrokWSA w Gliwicach2024-11-13
Skład orzekający: Grzegorz Dobrowolski, Aneta Majowska, Stanisław Nitecki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy opłata stała za pobór wód powierzchniowych powinna być ustalana na podstawie maksymalnej ilości wody, którą można pobrać w ciągu roku, czy na podstawie maksymalnej ilości wody, którą można pobrać w ciągu sekundy, przy uwzględnieniu liczby dni, na które zostało wydane pozwolenie wodnoprawne?Ratio decidendi
Opłata stała za pobór wód powierzchniowych powinna być ustalana na podstawie maksymalnej ilości wody, którą można pobrać w ciągu roku, zgodnie z pozwoleniem wodnoprawnym. Organ administracji publicznej nie może ustalać opłaty w sposób, który narusza postanowienia pozwolenia wodnoprawnego, a przyjęcie maksymalnego poboru sekundowego bez uwzględnienia rocznego limitu prowadzi do zawyżenia opłaty.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła ustalenia opłaty stałej za pobór wód powierzchniowych dla W. sp. z o.o. Dyrektor Zarządu Zlewni Wód Polskich ustalił opłatę w wysokości 9.150 zł, opierając się na maksymalnym poborze sekundowym i liczbie dni w roku (366). Strona skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów, wskazując, że pozwolenie wodnoprawne określa okres poboru wód na 180 dni w roku, a opłata powinna być obliczona z uwzględnieniem tego okresu.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję i zasądzono od Dyrektora Zarządu Zlewni Wód Polskich na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski, Sędziowie Asesor WSA Aneta Majowska, Sędzia WSA Stanisław Nitecki (spr.), , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 13 listopada 2024 r. sprawy ze skargi W. sp. z o.o. w U. na decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni Wód Polskich w K. z dnia 14 marca 2024 r. nr CK.ZUO.4700.1142.1.2024.GL w przedmiocie opłaty stałej za pobór wód powierzchniowych 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Dyrektora Zarządu Zlewni Wód Polskich w K. na rzecz strony skarżącej 880 (osiemset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Informacją roczną z 24 stycznia 2024 r. nr [...] Dyrektor Zarządu Zlewni Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie w K. działając na podstawie art. 271 ust. 1 ustawy z 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2024 r., poz. 1087) w związku z pozwoleniem wodnoprawnym udzielonym decyzją nr [...] z 3 sierpnia 2023 r., ustalił dla W. Sp. z o.o. (dalej jako strona lub skarżąca) opłatę stałą w wysokości 9.150 zł za pobór wód powierzchniowych z potoku M. w okresie od 1 stycznia do 31 grudnia 2024 r. W uzasadnieniu tej informacji wskazano, że przedmiotowa opłata została obliczona zgodnie z art. 271 ust. 3 ustawy - Prawo wodne, jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty, wynoszącej 250 zł na dobę za 1 m³/s (określonej w rozporządzeniu Rady Ministrów z 26 października 2023 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne - Dz. U. poz. 2471), czasu wyrażonego w dniach (366 dni) i maksymalnej ilości wód powierzchniowych, która może być pobrana, określonej w pozwoleniu wodnoprawnym jako 0,10 m3/s. Równocześnie podano, że opłatę należy uiścić w czterech równych kwartalnych ratach, w terminach odpowiednio do: 30 kwietnia 2024 r., 31 lipca 2024 r., 31 października 2024 r. oraz 31 stycznia 2025 r.
Pismem z 4 marca 2024 r. strona złożyła reklamację dotyczącą powyższej informacji i zarzuciła organowi administracji naruszenie art. 271 ust. 3 ustawy - Prawo wodne. W uzasadnieniu przyznała, że zgodnie z tym przepisem wysokość opłaty stałej za pobór wód powierzchniowych ustala się jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty, czasu wyrażonego w dniach i maksymalnej ilości wody powierzchniowej wyrażonej w m3/s, która może być pobrana na podstawie pozwolenia wodnoprawnego. Podkreśliła jednak, że w treści decyzji z 3 sierpnia 2023 r. o udzieleniu jej pozwolenia wodnoprawnego, okres poboru wód powierzchniowych z potoku M. za pośrednictwem ujęcia zlokalizowanego w km 0+140 w W. - a więc czas wyrażony w dniach - określony został jako 180 dni, podczas gdy organ przyjął nieprawidłowo 366 dni. W tym miejscu strona powołując się na stanowisko wyrażone w orzecznictwie sądowym zaakcentowała, że sporna opłata jest należnością ponoszoną nie w związku z samym faktem posiadania pozwolenia wodnoprawnego, lecz z tytułu faktycznego korzystania z wód w ramach tego pozwolenia i dlatego przy ustalaniu wysokości przedmiotowej opłaty konieczne jest uwzględnienie jego szczegółowej treści.
Decyzją z 14 marca 2024 r., nr [...], wydaną na podstawie art. 14 ust. 2 i 6, art. 271 ust. 5a oraz art. 273 ust. 6 w związku z art. 271 ust. 1 i 3 ustawy - Prawo wodne, Dyrektor Zarządu Zlewni Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie w K. określił dla skarżącej za okres od 1 stycznia do 31 grudnia 2024 r. opłatę stałą za pobór wód powierzchniowych z potoku M. w wysokości 9.150 zł, czyli tożsamej z kwotą ustaloną uprzednio w informacji rocznej z 24 stycznia 2024 r. W uzasadnieniu tej decyzji wskazano, że złożona przez stronę reklamacja nie zasługuje na uznanie. Zaznaczono bowiem, że sporna należność ma charakter opłaty stałej, która stanowi ustalany abstrakcyjnie, ryczałtowo, według określonego wzoru, ekwiwalent za gotowość środowiska do świadczenia usług wskazanych w pozwoleniu wodnoprawnym, a zatem jest czym innym niż opłata zmienna będąca zindywidualizowanym ekwiwalentem za korzystanie ze środowiska uzależnionym od różnych dodatkowych czynników. O ile wysokość opłaty zmiennej zależy od faktycznej ingerencji w środowisko naturalne, to rozmiar opłaty stałej kształtują te same czynniki, a jej rozmiar determinowany jest wyłącznie ilością pobranych wód powierzchniowych określoną w posiadanym przez dany podmiot pozwoleniu wodnoprawnym. W dalszej części uzasadnienia powołano się na art. 271 ust. 5a ustawy - Prawo wodne podkreślając, że z mocy tego przepisu opłatę stałą wnosi się za okres od dnia, w którym pozwolenie wodnoprawne stało się ostateczne do dnia jego wygaśnięcia, cofnięcia lub utraty mocy, przy czym w świetle ust. 5b tego unormowania, w przypadku realizacji przedsięwzięcia w zakresie obiektów liniowych, opłatę stałą ponosi się za okres od dnia przystąpienia do użytkowania urządzenia wodnego służącego do realizacji usług wodnych, zaś zgodnie z ust. 6, ustala się ją za rok z góry i jest ona uiszczana w czterech kwartalnych ratach. Opłata ta jest więc oderwana od okresu rzeczywistego korzystania z wód, a skoro ustala się ją za rok kalendarzowy i brak jest unormowań pozwalających na wyłączenie części dni, "czas wyrażony w dniach", o którym mowa w powołanym art. 271 ust. 3 ustawy - Prawo wodne należy rozumieć jako wartość stałą w postaci liczby dni w roku wynoszącej 365 lub w przypadku roku przestępnego 366 dni. Na poparcie swojego stanowiska organ przywołał analogiczny pogląd sformułowany w szeregu orzeczeń wydanych przez wojewódzkie sądy administracyjne. Wywiódł przy tym, że orzeczenia wskazane przez skarżącą w reklamacji wydane zostały na gruncie stanu prawnego przed wprowadzeniem do art. 271 cytowanej ustawy ustępu 5 regulującego okres, za który sporna opłata jest ustalana. Mając na względzie powyższe wskazano, że określenie w pozwoleniu wodnoprawnym czasu, w którym następuje pobór wód powierzchniowych nie stanowi uzasadnienia dla modyfikowania określonej w art. 271 ust. 1 ustawy - Prawo wodne, generalnej zasady, w myśl której opłata stała ma wymiar roczny i dlatego ponosi się ją za 365 lub 366 dni. W rezultacie, skoro posiadane przez skarżącą pozwolenie wodnoprawne stało się ostateczne z dniem 29 sierpnia 2023 r., okoliczności sprawy uzasadniały ustalenie wobec niej spornej opłaty w wysokości wskazanej w informacji rocznej z 24 stycznia 2024 r., którą obliczono prawidłowo stosując art. 271 ust. 3 powołanej ustawy.
Niezadowolona z powyższej decyzji strona, reprezentowana przez radcę prawnego, wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach domagając się uchylenia tego aktu oraz zasądzenia na jej rzecz od organu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Skarżąca zarzuciła naruszenie normy prawa materialnego, a mianowicie art. 271 ust. 3 ustawy - Prawo wodne, poprzez pominięcie jej treści oraz przyjęcie, że opłata stała może być naliczona tylko i wyłącznie za okres 365 (366) dni, podczas gdy nie wynika to z treści tego przepisu. Nadto podniosła zarzut naruszenia norm prawa procesowego zawartych w Kodeksie postępowania administracyjnego, a to: art. 7, art. 77 i art. 80 - poprzez nieprawidłowe przeprowadzenie postępowania dowodowego przejawiające się w braku prawidłowej i wszechstronnej oceny posiadanego przez nią pozwolenia wodnoprawnego, w którego treści okres poboru wód powierzchniowych z potoku M. określono jako 180 dni; art. 8 - poprzez przeprowadzenie postępowania w sposób naruszający zasadę pogłębiania zaufania uczestników postępowania do władzy publicznej oraz art. 6 - poprzez wydanie decyzji z naruszeniem przepisów prawa. W uzasadnieniu skarżąca ponownie zaznaczyła, że w świetle powołanego art. 271 ust. 3 ustawy - Prawo wodne, wysokość opłaty stałej uzależniona jest od czasu wyrażonego w dniach i maksymalnej ilości wody wyrażonej w m3/s, która może być pobrana na podstawie pozwolenia wodnoprawnego, skoro w posiadanym przez nią pozwoleniu wodnoprawnym wskazano okres poboru wód powierzchniowych jako 180 dni w roku, to przy ustaleniu spornej opłaty należało uwzględnić ten okres a nie cały rok. Równocześnie strona raz jeszcze wywiodła, że opłatę stałą, o której mowa w art. 271 powyższej ustawy ustala się nie za sam fakt posiadania pozwolenia wodnoprawnego, lecz za faktyczne korzystanie z wód. Dodała przy tym, że powoływany przez organ ust. 5a, który dodano do art. 271 ustawy - Prawo wodne nie modyfikuje sposobu ustalania przedmiotowej opłaty określonego w ust. 3 tej normy a jedynie wskazuje za jaki okres jest obowiązany do jej ponoszenia podmiot posiadający pozwolenie wodnoprawne.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Zarządu Zlewni Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie w K. wniósł o jej oddalenie nie znajdując podstaw do zmiany zajętego w sprawie stanowiska oraz podnosząc argumentację analogiczną do tej, którą zawarł w uzasadnieniu swojej decyzji. Powołując się na orzecznictwo sądowe dodał, że sporna należność jest opłatą stałą, co oznacza, że stanowi swoisty "abonament" za możliwość korzystania z usług wodnych, ma ona charakter roczny, niezależny od ilości dni faktycznego korzystania z wód i choć nie określono tego wprost w przepisów ustawy - Prawo wodne, to jednak z ich wykładni funkcjonalnej wynika, że musi obejmować wszystkie 365 (366) dni w roku. W konsekwencji organ podkreślił, że wbrew twierdzeniom strony poddał wszechstronnej ocenie zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, w tym treść posiadanego przez nią pozwolenia wodnoprawnego, jednak zajął odmienne niż ona stanowisko w zakresie podjętego rozstrzygnięcia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje.
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie należy podnieść, że po myśli art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935) sądy administracyjne w zakresie swojej właściwości sprawują kontrolę działalności administracji publicznej stosując środki określone w ustawie. Zgodnie zaś z treścią art. 134 § 1 przywołanej ustawy, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Z brzmienia art. 145 § 1 powyższej ustawy wynika natomiast, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą zatem ulec uchyleniu wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy też procesowego, jeżeli miało ono, bądź mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie może natomiast kierować się względami słuszności czy zasadami współżycia społecznego.
W tym kontekście uznano, że skarga w niniejszej sprawie podlega uwzględnieniu. Sądowa kontrola legalności, przeprowadzona stosownie do wskazań zawartych w art. 1 § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) wykazała bowiem, że zaskarżony akt został wydany z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, a także z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy i dlatego należało go wyeliminować z obrotu prawnego.
Przedmiotem skargi jest w niniejszej sprawie rozstrzygnięcie ustalające względem strony wysokość opłaty stałej za usługi wodne, a mianowicie za pobór wód powierzchniowych z potoku M. za okres od 1 stycznia do 31 grudnia 2024 r. Jest poza sporem, że skarżąca posiada pozwolenie na korzystanie z wód w powyższym zakresie, udzielone decyzją Dyrektora Zarządu Zlewni Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie w K. z 3 sierpnia 2023 r., które to pozwolenie w dacie wydania zaskarżonego aktu pozostawało w obrocie prawnym (zostało udzielone na czas określony 30 lat, czyli do 2 sierpnia 2053 r.). Wspomnianą opłatę ustalono wpierw w informacji rocznej z 24 stycznia 2024 r. sporządzonej przez wskazany organ na podstawie art. 271 ust. 1 ustawy - Prawo wodne. Skarżąca złożyła wobec powyższej informacji rocznej reklamację w trybie art. 273 ust. 1 powołanej ustawy, z kolei organ administracji wodnej reklamacji tej nie uznał i w rezultacie ustalił sporną należność mocą decyzji wydanej na podstawie art. 273 ust. 6 ustawy - Prawo wodne stosując kryteria określone w art. 271 ust. 3 tego aktu.
Dokonując analizy przedmiotowej decyzji w pierwszej kolejności przyjdzie zwrócić uwagę, że postanowienia ustawy - Prawo wodne regulujące aktualnie obowiązujący system opłat za pobór wody oraz wprowadzenie ścieków do wód i do ziemi stanowią transpozycję do polskiego porządku prawnego między innymi dyrektywy 2000/60/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z 23 października 2000 r. ustanawiającej ramy wspólnotowego działania w dziedzinie polityki wodnej (Dz. Urz. WE L 327 ze zm., Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 15, t. 5, str. 275) - Ramowa Dyrektywa Wodna. W myśl art. 9 ust. 1 cytowanej dyrektywy, Państwa Członkowskie uwzględniają zasadę zwrotu kosztów usług wodnych na zasadach określonych w tym przepisie, jednakże zwrot kosztów tych usług wiąże się z nałożeniem opłat na podmioty z nich korzystające. Opłaty te mają na celu zachęcenie użytkowników do bardziej racjonalnego i oszczędnego sposobu gospodarowania wodami. Ta sama zasada została sformułowana w art. 86 Konstytucji RP stanowiącym, że każdy jest obowiązany do dbałości o stan środowiska i ponosi odpowiedzialność za spowodowane przez siebie jego pogorszenie, a także w art. 7 ust. 1 ustawy z 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2024 r., poz. 54 ze zm.), zgodnie z którym, kto powoduje zanieczyszczenie środowiska, ponosi koszty usunięcia skutków tego naruszenia. Wraz ze zmianą ustawy - Prawo wodne, w roku 2017 wprowadzono do niej art. 271 ust. 1 przewidujący opłaty stałe dla części usług wodnych, a mianowicie: za pobór wód podziemnych (pkt 1) i powierzchniowych (pkt 2), za odprowadzanie do wód: wód opadowych lub roztopowych ujętych w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służące do odprowadzania opadów atmosferycznych albo systemy kanalizacji zbiorczej w granicach administracyjnych miast (pkt 3 lit. a) oraz wód pochodzących z odwodnienia gruntów w granicach administracyjnych miast (pkt 3 lit. b), jak również za wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi (pkt 4). Sposób ustalania wysokości tych opłat nawiązuje generalnie do przyjętej w nowych pozwoleniach wodnoprawnych jednostki poboru wody w m3 na sekundę.
Jak wynika z treści art. 270 ustawy - Prawo wodne ustawodawca wprowadził opłatę za usługi wodne polegające na poborze wód, składającą się z opłaty stałej i opłaty zmiennej. Stosownie do treści art. 271 ust. 3 wskazanej ustawy, wysokość opłaty stałej za pobór wód powierzchniowych ustala się jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty, czasu wyrażonego w dniach i maksymalnej ilości wody powierzchniowej wyrażonej w m3/s, która może być pobrana na podstawie pozwolenia wodnoprawnego albo pozwolenia zintegrowanego. Z kolei wysokość opłaty zmiennej za pobór wód podziemnych lub wód powierzchniowych ustala się jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty i ilości pobranych wód podziemnych lub wód powierzchniowych, wyrażonej w m3 (art. 272 ust. 1 tej ustawy).
Analiza treści art. 270-272 ustawy - Prawo wodne prowadzi do konkluzji, że ustawodawca wprowadzając podział opłat za usługi wodne na opłaty stałe i opłaty zmienne, wyraźnie zmierzał do ustanowienia odmiennego celu i specyfiki każdej z tych opłat. O ile opłaty stałe mają charakter ryczałtowy, uniezależniony od realnej i efektywnej ilości wód będących przedmiotem korzystania, o tyle opłaty zmienne są zależne od faktycznej ilości wód wykorzystanych, mierzonej w określonych sposób. Taki sposób wykładni potwierdza jasne i niebudzące wątpliwości zestawienie językowe treści rozważanych przepisów (zob. wyroki: WSA w Kielcach z 16 września 2021 r., sygn. akt II SA/Ke 248/21 oraz WSA w Rzeszowie z 17 września 2019 r., sygn. akt II SA/Rz 653/19 - CBOSA).
W skardze akcentuje się znaczenie czynnika czasu korzystania z wód jako element iloczynu będącego podstawą obliczenia wysokości opłaty stałej za korzystanie z wód powierzchniowych za okres rzeczywistego poboru tych wód w ciągu roku. Stanowisko takie odbiega od przyjmowanego w orzecznictwie sądów administracyjnych, w którym przyjmuje się, że opłata stała, o której mowa w art. 270 ust. 1 ustawy - Prawo wodne jest opłatą roczną uiszczaną zasadniczo za pełny okres roczny (rozumiany jako rok kalendarzowy), na co wskazuje jednoznaczne brzmienie art. 271 ust. 6 tej ustawy stanowiącego, że uiszcza się ją w czterech równych ratach kwartalnych, jak również art. 271 ust. 1 przywoływanej ustawy określający, iż wskazaną opłatę ustala się w informacji rocznej - a zatem odnoszącej się do danego roku kalendarzowego (zob. też wyrok tutejszego Sądu z 14 sierpnia 2024 r., sygn. akt II SA/Gl 183/24 – CBOSA).
Zdaniem składu orzekającego w rozpoznawanej sprawie dostrzec należy, że strona skarżąca dysponuje nowym pozwoleniem wodnoprawnym wydany w 2023 r.. Na mocy tego pozwolenia jest uprawniona do poboru wody przez 180 dni w ciągu roku. W pozwoleniu tym wskazano także na dopuszczalną ilość wody pobieranej w ciągu roku. Obok tych parametrów wskazano na maksymalną ilość na sekundę jak również średnią ilość dobową oraz maksymalną ilość na godzinę. Oznacza to, że wysokość ustalonej opłaty nie może być wyższa niż za dopuszczalną ilość wody pobieraną w ciągu roku. Stwierdzenie takie wynika wprost z treści art. 271 ust. 3 ustawy Prawo wodne. Warto także w tym miejscu zaznaczyć, że w myśl przywołanego przepisu opłata ta ustalana jest na podstawie pozwolenia wodnoprawnego, a zatem organ administracji nie może podejmować działań, które będą naruszały postanowienia tegoż pozwolenia. Z treści przywołanego przepisu wynika, że opłatę tę należy ustalić na podstawie ilości wody pobieranej w oparciu o przywołane pozwolenie wodnoprawne. W tej sytuacji nie można podzielić argumentacji prezentowanej przez wypowiadający się w sprawie organ administracji publicznej, ponieważ stanowisko to pomija treść pozwolenia wodnoprawnego i skupia się na dotychczasowym dorobku orzeczniczym sądów administracyjnych. Każdy wyrok zapada w realiach danej sprawy, w przypadku rozpoznawanej sprawy pozwolenie na pobór wody jest przewidziane na 180 dni w ciągu roku. Do tego poziomu nawiązuje inny element zamieszczony we wskazanym pozwoleniu, a odnoszący się do dopuszczalnej ilości poboru wody w ciągu roku. Zatem ustalając opłatę stałą w rozpoznawanej sprawie wypowiadający się w sprawie organ administracji obowiązany był uwzględnić dopuszczalną ilość wody pobieranej przez skarżącą i w stosunku do tej wartości ustalić opłatę stałą. Kwestia związana z tym, że jest to opłata stała za rok płacona w czterech ratach, pełniąca funkcję swoistego abonamentu w następstwie przyjęcia wskazanego sposobu ustalenia przedmiotowej opłaty nie ulega zmianie. Ponieważ ustalona opłata będzie miała charakter roczny i może być wnoszona w czterech ratach kwartalnych.
Przedstawiona powyżej argumentacja doznaje wzmocnienia, ponieważ w posiadanym przez skarżącą pozwoleniu wodnoprawnym wskazano wprost, że maksymalna ilość wody powierzchniowej wyrażona w m3/s wynosi 0,1. Jak zaznaczono to powyżej określono we wskazanym pozwoleniu równocześnie dwa inne limity, a mianowicie: maksymalną ilość w m3 na godzinę (360 m3) oraz dopuszczalną ilość m3 na rok (1.550.200 m3). W tym miejscu warto zauważyć, że gdy uwzględni się ilość dni poboru wody i maksymalną ilość w tych dnia to okaże się, że wskazane wartości są identyczne, a mianowicie odpowiadają wartości 0.1 m3/s. Zdaniem Sądu, skoro maksymalna ilość pobieranej wody powierzchniowej wyrażonej w m3/s oraz wynikająca z dopuszczalnej ilości na rok, jak również mając w polu widzenia fakt, że ma to dotyczyć 180 dni w ciągu roku. To tym samym wartości te są zbieżne, a zatem ustalona w zaskarżonej decyzji opłata jest ustalona w sposób nieprawidłowy. Nieprawidłowość ta wynika z tego, że organ administracji publicznej ustalił stałą opłatę roczną w wysokości odbiegającej od wielkości wynikających z pozwolenia wodnoprawnego, którym dysponuje strona skarżąca.
Zdaniem Sądu opisany wyżej sposób ustalania opłaty stałej za usługi wodne jest zgodny z wykładnią językową przepisów ustawy - Prawo wodne, koresponduje z celem opłat za usług wodne i założeniami Ramowej Dyrektywy Wodnej, a równocześnie nie prowadzi do rezultatów sprzeciwiających się wartościom chronionym konstytucyjnie. W sytuacji bowiem, w której jednym z zasadniczych elementów wpływających na wysokość opłaty jest maksymalna ilość wody dozwolonej do pobrania na podstawie pozwolenia wodnoprawnego, a pozwolenie wodnoprawne określa trzy wskaźniki poboru wód, w tym maksymalny pobór sekundowy, godzinowy i roczny, zaś opłata stała określana jest w wymiarze rocznym (za cały rok), to logiczną i znajdującą językowe uzasadnienie jest taka wykładnia art. 271 ust. 3 ustawy - Prawo wodne, według której do ustalenia opłaty należy zastosować wskaźnik poboru rocznego. To wskaźnik poboru rocznego odzwierciedla bowiem rzeczywistą dopuszczalną w skali roku ilość wód, którą może pobrać dany podmiot. Tak ustalona wielkość poboru rocznego służy utrzymaniu dobrego stanu wód eksploatowanego ujęcia i przeciwdziałaniu pogorszenia stanu ilościowego oraz jakościowego wód. Określony w pozwoleniu wodnoprawnym dopuszczalny maksymalny pobór sekundowy i godzinowy określa ilość wody, którą skarżąca może pobrać w ciągu sekundy oraz godziny, co nie oznacza, że możliwy jest ciągły pobór w takiej ilości na godzinę/sekundę, albowiem ogranicza go przede wszystkim dopuszczalna wielkość poboru rocznego.
W niniejszej sprawie zastosowanie przez wypowiadający się organ administracji wodnej wskaźnika sekundowego doprowadziło do uzyskania wysokości opłaty, która nie odzwierciedla kosztów rzeczywistego, dopuszczalnego dla strony poboru wód w skali roku, albowiem gdyby przyjąć, że pobór ten (wynoszący 0,1 m3/s) miał być realizowany w sposób ciągły, wówczas pobór roczny wyniósłby 3.162.240 m3, (0,1 * 3.600 sekund * 24 godziny na dobę * 366 dni) a zatem przekraczałby znacznie, bo ponad dwukrotnie wyznaczony w pozwoleniu wodnoprawnym limit roczny. Dla takiego zawyżenia wysokości opłaty, która w założeniu Ramowej Dyrektywy Wodnej i implementującej ją ustawy - Prawo wodne, ma realizować zasadę zwrotu kosztów usług wodnych, nie ma uzasadnienia. Zastosowanie wskaźnika sekundowego bez wprowadzenia stosownej korekty co do ilości dni przewidzianych na pobór wody, doprowadziło - jak zwrócono na to uwagę wcześniej - do ustalenia opłaty w kwocie wyższej, niż wynika to z wykorzystania innego przewidzianego w pozwoleniu wodnoprawnym parametru ustalania wielkości poboru wody.
W świetle zaprezentowanych wyżej rozważań stwierdzić przyjdzie, że zaskarżone rozstrzygnięcie narusza art. 271 ust. 3 ustawy - Prawo wodne, poprzez jego nieprawidłową wykładnię, a dodatkowo narusza zasadą prawdy obiektywnej wyrażoną w art. 7 i art. 77 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, gdyż przy jego wydaniu pominięto niewątpliwie istotny dla sprawy fakt, jakim jest ustalenie w posiadanym przez stronę pozwoleniu wodnoprawnym wartości maksymalnej dopuszczalnej ilości pobranych wód powierzchniowych na rok.
Ponownie rozpoznając sprawę organ administracji wodnej raz jeszcze odniesie się do reklamacji złożonej przez skarżącą, a następnie ustali sporną opłatę mając na względzie wskazania wynikające wprost z niniejszego wyroku.
Zważywszy wszystkie powołane wyżej okoliczności, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, działając na podstawie art. 132 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku. W przedmiocie zwrotu kosztów postępowania obejmujących uiszczony wpis od skargi (366 zł), wynagrodzenie za zastępstwo procesowe pełnomocnika skarżącej w kwocie 480 zł określonej w § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2023 r., poz. 1935) oraz opłatę skarbową od pełnomocnictwa (34 zł) Sąd rozstrzygał w oparciu o art. 200 powyższej ustawy.
Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym nastąpiło zgodnie z art. 119 pkt 2 i art. 120 tejże ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło