II SA/Gl 599/07

PostanowienieWSA w Gliwicach2007-12-18

Skład orzekający: Łukasz Strzępek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sytuacja majątkowa skarżącego, uwzględniająca stałe dochody, wydatki na leki i utrzymanie, a także posiadanie pojazdu mechanicznego i korzystanie z usług telewizji satelitarnej, uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu)?
Ratio decidendi
Sytuacja majątkowa skarżącego nie jest na tyle wyjątkowo trudna, aby uzasadniać przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Skarżący i jego małżonka dysponują stałym źródłem dochodu, a pozostała po odliczeniu podstawowych wydatków kwota pozwala na pokrycie kosztów sądowych oraz ewentualnych kosztów zastępstwa procesowego, zwłaszcza że niektóre z ponoszonych wydatków (np. telewizja satelitarna) nie są niezbędne do zaspokojenia elementarnych potrzeb.
Stan faktyczny
Skarżący J. R. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu. W uzasadnieniu wskazał na niewielki łączny dochód z emerytury i renty, który pozwala na zaspokojenie podstawowych potrzeb jego i małżonki (posiadającej II grupę inwalidztwa). W trakcie postępowania ustalono, że skarżący jest właścicielem pojazdu mechanicznego, ponosi miesięczne wydatki na leki dla żony oraz inne koszty utrzymania, w tym abonamenty za usługi telekomunikacyjne i RTV.
Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek o przyznanie prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach - Łukasz Strzępek po rozpoznaniu w dniu 18 grudnia 2007 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. R. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie wygaśnięcia trwałego zarządu w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata z urzędu postanawia: oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy W dniu [...] r. J. R. złożył, na urzędowym formularzu, wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata z urzędu. W jego uzasadnieniu skarżący podniósł, że wraz z małżonką (osobą zaliczoną do II grupy inwalidztwa) uzyskują niewielki dochód, który pozwala na zaspokojenie ich podstawowych potrzeb. Z treści wniosku wynika, że skarżący wraz z małżonką zamieszkują w lokalu mieszkalnym o pow. [...] m2, a źródłem ich utrzymania się jest łączny dochód (emerytura skarżącego i renta jego żony) w kwocie [...] zł netto miesięcznie. Na skutek wezwania referendarza sądowego udało się ustalić, że J. R. jest właścicielem pojazdu marki [...] – rok produkcji [...]. Oprócz tego stwierdzono, że skarżący wydaje miesięcznie około [...] zł na wykup niezbędnych dla żony lekarstw, zaś pozostałe wydatki kształtują się na poziomie około [...] zł miesięcznie (opłaty za energię elektryczną, usługi telefoniczne, abonament [...], abonament RTV) Rozpoznając przedmiotowy wniosek zważono co następuje: Ocena całokształtu okoliczności dotyczących sytuacji majątkowej skarżącego nie pozwala stwierdzić, że jego sytuacja majątkowa jest wyjątkowo trudna, co uzasadniałoby uwzględnienie wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Wskazać trzeba, że przepis art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie P.p.s.a. konstytuuje zasadę odpłatności postępowania sądowoadministracyjnego. Wyjątkiem od niej jest możliwość przyznania prawa pomocy, które stosownie do treści art. 245 §1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi może zostać przyznane stronie w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 §2 ustawy P.p.s.a.). Z przepisu art. 246 §1 pkt. 1 tej ustawy wynika z kolei, że przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym może nastąpić wówczas, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Ubiegając się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym strona powinna wykazać, że nie ma żadnych możliwości wygospodarowania środków na pokrycie kosztów postępowania sądowego. Ocena stanu majątkowego J. R. nie pozwala stwierdzić, że jest on osobą znajdującą się w krytycznej sytuacji materialnej, co uzasadniałoby przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Przede wszystkim podkreślić trzeba, że skarżący i jego małżonka dysponują stałym źródłem dochodu, który w przeliczeniu na członka ich rodziny wynosi około [...] zł netto miesięcznie. Uwzględniwszy wysokość miesięcznych wydatków związanych z utrzymaniem się wnioskodawcy i jego małżonki nie sposób stwierdzić, iż do ich dyspozycji pozostaje kwota, z której nie można wygospodarować środków na pokrycie kosztów sądowych. Wspomniane wydatki wynoszą bowiem około [...] zł miesięcznie, przy czym zastrzeżenia budzi zasadność ponoszenia niektórych z nich. Korzystanie z usług telewizji satelitarnej niewątpliwie nie może być bowiem zaliczone do zaspokajania elementarnych potrzeb osoby ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy. Wskazać również trzeba, że wnioskodawca ponosi koszty związane z użytkowaniem wspomnianego wyżej pojazdu mechanicznego (koszty paliwa, ubezpieczenia, przeglądów i części). Dochód wnioskodawcy nie jest obciążony żadnymi świadczeniami na rzecz podmiotów trzecich, co pozwala założyć, że J. R. dysponuje całą, pozostała po odliczeniu kosztów utrzymania się kwotą. Trudno w takiej sytuacji oczekiwać przerzucenia na Skarb Państwa wydatków związanych z udziałem skarżącego w postępowaniu sądowym, w tym kosztów opłacenia usług adwokata. Podsumowując powyższe spostrzeżenia stwierdzić wypada, że pozostający do dyspozycji skarżącego dochód pozwala na uiszczenie wpisu od skargi kasacyjnej – [...] zł (§ 3rozporządzenia Rady Ministrów, z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.) jak i na skorzystanie z usług adwokata. Mając powyższe na uwadze postanowiono jak w sentencji w oparciu o art. 245 § 1 i § 2 P.p.s.a. w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 tej ustawy, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z § 3 tego przepisu.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło