II SA/Gl 599/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Nitecki, Sędziowie Sędzia WSA Edyta Kędzierska, Sędzia WSA Artur Żurawik (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 22 października 2021 r. sprawy ze skargi R. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami oddala skargę. Prezydent Miasta K. decyzją z dnia [...] r., znak [...], wydaną na podstawie art. 103 ust. 1 pkt 1 lit a) ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (obecnie j.t. Dz. U. z 2021 r., poz. 1212 z późn. zm. – dalej u.k.p.), w zw. z art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (obecnie j.t. Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm. – dalej k.p.a.), 1) cofnął R.B. (dalej: strona, skarżący) uprawnienia do kierowania pojazdami kat. B, z powodu stwierdzenia, na podstawie orzeczenia lekarskiego, istnienia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania tego rodzaju pojazdami; 2) decyzji nadał na podstawie art. 108 § 1 k.p.a. rygor natychmiastowej wykonalności. W uzasadnieniu podano m. in., że na podstawie orzeczenia lekarskiego, wystawionego przez osobę uprawnioną do badań, stwierdzono istnienie przeciwwskazań lekarskich do kierowania pojazdami przez stronę, w zakresie ww. kategorii. Orzeczenie stało się ostateczne. W związku z tym spełniona została przesłanka do wydania decyzji o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami. W odwołaniu od ww. decyzji strona przez pełnomocnika podniosła m. in., że dotychczasowe badania są nieaktualne, a stan zdrowia odwołującego się jest dobry. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach (SKO) decyzją z dnia [...] r., znak [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu podano m. in., że w rozpatrywanej sprawie wystąpiła przesłanka cofnięcia uprawnienia. Lekarz uprawniony do badań wydał orzeczenie, w którym stwierdził, że u skarżącego istnieją przeciwwskazania do kierowania pojazdami. Opisana wyżej sytuacja nakłada na organ obowiązek wydania decyzji o tej treści. Przy tym orzeczenia wydawane w sprawach badań kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami nie podlegają weryfikacji przez organy administracji publicznej w prowadzonych przez nie postępowaniach o wydanie lub cofnięcie uprawnień do kierowania pojazdami silnikowymi. Orzeczenie lekarskie stało się ostateczne, bowiem ww. zrezygnował z badania w trybie odwoławczym. Poddanie się przez stronę kolejnym badaniom lekarskim i złożenie od nich odwołania nie ma wpływu na wydanie decyzji w sprawie cofnięcia uprawnień. Skargę na powyższą decyzję SKO złożyła przez pełnomocnika strona. Zarzuciła m. in. naruszenie art. 7, 8, 77 §1, 80, 107 §3, 134 k.p.a. oraz błędne przyjęcie, że zachodzą przesłanki do cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami. W uzasadnieniu podano m. in., że wszczęcie postępowania w przedmiocie cofnięcia, cofniętych wcześniejszą decyzją uprawnień w tym samym zakresie, wydanej przez ten sam organ, jest nie tylko nielogicznym lecz niezgodnym z prawem, w tym Konstytucją RP, procederem. Wskazać należy, że na dzień wszczęcia postępowania z dnia 6 marca 2019 r. strona miała wydaną i prawomocną decyzję w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami mechanicznymi do dnia 18 maja 2019 r. Wobec powyższego decyzja o wszczęciu postępowania na samym wstępie obarczona została wadą prawną. W ocenie skarżącego decyzje o skierowaniu na badania stwierdzające brak/istnienie przeciwskazań do prowadzenia pojazdów, psychologiczne, czy kurs reedukacyjny w zakresie problematyki przeciwalkoholowej i przeciw narkomanii, powinny zostać wydane przy pierwszej decyzji o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami, wydanej na podstawie zawiadomienia o wykonaniu środka karnego orzeczonego przez Sąd Rejonowy w K. sygn. [...]. Pomimo tego strona uzyskała i przekazała organowi zaświadczenia wydawane przez uprawnionego lekarza do badania osób ubiegających się o wydanie prawa jazdy. Organ w tym zakresie nie zakwestionował stanowiska strony, o czym stronie nie było wiadomo do dnia zapoznania się z decyzją, tj. 9 kwietnia 2021 r. W tym zakresie strona nie uczestniczyła w postępowaniu, nie brała czynnego w nim udziału. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. Podał, że działał na podstawie i w granicach prawa, a rozstrzygnięcie znajduje umocowanie w zgromadzonym materiale dowodowym. W uzasadnieniu powtórzył swą poprzednią argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz. U. z 2021 r., poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m. in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą zaskarżonym aktem z punktu widzenia kryterium legalności, to jest zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania prawa materialnego. Nadto zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2019 roku, poz. 2325 ze zm. – dalej p.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną. Sąd dokonuje kontroli mając na uwadze stron faktyczny i prawny z daty wydania decyzji. W wyniku analizy akt sprawy Sąd stwierdził, że skarga nie jest uzasadniona. Zaskarżone rozstrzygnięcie nie narusza bowiem ani prawa materialnego, ani też organ odwoławczy nie naruszył reguł procedury administracyjnej w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, bądź skutkującym wznowieniem tego postępowania. Tymczasem, zgodnie z art. 145 § 1 p.p.s.a., dopiero stwierdzenie tego rodzaju naruszenia prawa uzasadnia uwzględnienie skargi. Zgodnie z art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. a) u.k.p. starosta wydaje decyzję administracyjną o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami w przypadku stwierdzenia na podstawie orzeczenia lekarskiego istnienia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem. Treść cytowanego przepisu art. 103 ust. 1 pkt 1 lit a) u.k.p. jest jednoznaczna i nie wywołuje w orzecznictwie większych wątpliwości. Przede wszystkim podkreślić należy, że sformułowanie "starosta wydaje decyzję" wskazuje na bezwzględnie obowiązujący charakter tego przepisu. Wydanie decyzji cofającej uprawnienia do kierowania pojazdami nie zostało pozostawione swobodnemu uznaniu organu i jego ocenie co do zasadności wydania takiej decyzji. W przypadku bowiem stwierdzenia przez uprawnionego lekarza w orzeczeniu lekarskim istnienia przeciwwskazań zdrowotnych, starosta ma obowiązek wydania decyzji cofającej kierowcy uprawnienia do kierowania pojazdami. Prawidłowe jest także stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji, że organ administracji jest związany treścią orzeczenia lekarskiego stwierdzającego istnienie przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, a orzeczenie to nie podlega jego ocenie co do zasadności wydania go o danej treści. Badania lekarskie w przedmiotowym zakresie mogą przeprowadzać jedynie lekarze uprawnieni, spełniający wymagania określone w art. 77 ust. 1 u.k.p. Osoba badana lub podmiot kierujący na badania, niezgadzający się z treścią orzeczenia lekarskiego, może wystąpić z wnioskiem o przeprowadzenie ponownego badania lekarskiego w jednostce określonej w przepisach wydanych na podstawie art. 81 u.k.p. Orzeczenie lekarskie wydane po przeprowadzeniu ponownego badania lekarskiego jest ostateczne (art. 79 ust. 7 u.k.p.). Kopię takiego orzeczenia, w przypadku gdy zostały stwierdzone przeciwwskazania zdrowotne do kierowania pojazdem, uprawniony lekarz ma obowiązek przesłać staroście właściwemu ze względu na miejsce zamieszkania osoby badanej. Przesłanie do organu kopii ostatecznego orzeczenia lekarskiego kończy pierwszy, diagnostyczno – orzeczniczy, etap postępowania w przedmiocie weryfikacji uprawnień kierowcy ze względu na stan jego zdrowia w oparciu o regulacje ustawy o kierujących pojazdami. Procedura oceny stanu zdrowia kierowcy, wynikająca z cytowanych wyżej przepisów ma charakter szczególny i odrębny od procedury administracyjnej, a zatem nie mają do niej zastosowania ogólne zasady postępowania administracyjnego. Orzeczenia lekarskie wydawane w tym trybie nie podlegają weryfikacji przez organy administracji publicznej w prowadzonych przez nie postępowaniach o wydanie lub cofnięcie uprawnień do kierowania pojazdami. Sąd podzielił stanowisko organów orzekających w rozpatrywanej sprawie, że orzeczenia lekarskie wiążą organy administracyjne, które nie mają jakichkolwiek podstaw formalnoprawnych do kwestionowania okoliczności objętych treścią tych orzeczeń. Postępowanie, którego celem jest ocena stanu zdrowia kierowcy jest prowadzone przez uprawnionych lekarzy posiadających szczególne uprawnienia i kwalifikacje w tym zakresie. Wskazać należy, że wg wyroku NSA z 16 października 2013 r., sygn. I OSK 952/12, "Orzeczenie lekarskie (...) nie jest opinią biegłego w rozumieniu art. 75 § 1 k.p.a., która podlega kontroli organu administracji. Orzeczenie lekarskie stanowi środek dowodowy, o którym mowa w art. 76 § 2 k.p.a. i podlega ocenie organu jak każdy środek dowodowy." Oznacza to, że przedmiotowe orzeczenie stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone i korzysta z domniemania prawdziwości oraz domniemania zgodności z prawdą tego, co zostało w nim urzędowo zaświadczone. Skoro kontrola merytoryczna orzeczenia lekarskiego możliwa jest wyłącznie w ramach postępowania odwoławczego prowadzonego przez uprawnione medyczne jednostki orzecznicze, to tam winny były być kierowane konkretne argumenty podważające zasadność wydania orzeczenia (zob. wyrok NSA z 25 października 2011 r., sygn. I OSK 1859/10). Podnieść należy, że zgodnie z art. 76 § 3 k.p.a. dopuszczalne jest przeprowadzenie dowodu przeciwko treści dokumentu urzędowego i w przypadku obalenia domniemania zgodności z prawdą lub domniemania autentyczności dokumentu urzędowego, nie może on być uznany za dowód w sprawie. Skarżący w toku prowadzonego postępowania nie przedstawił dowodu, który mógłby doprowadzić do obalenia domniemania zgodności z prawdą ostatecznego orzeczenia lekarskiego wydanego w jego sprawie. Skoro był pouczony o możliwości złożenia odwołania od orzeczenia lekarskiego, powinien był skorzystać z tej procedury. Powoływanie zaświadczeń lekarskich wydanych poza wyżej opisaną procedurą, na prywatne zlecenie, nie może podważać zasadności wydania ww. decyzji. Zaskarżona decyzja zawiera konieczne uzasadnienie faktyczne oraz uzasadnienie prawne i w sposób przejrzysty wyjaśnia motywy podjętego rozstrzygnięcia (art. 107 §3 k.p.a.). W niniejszej sprawie skarżący podważa treść wydanego w stosunku do niego orzeczenia. Zostało ono jednak wydane, istnieje w obrocie, ma walor ostateczności i trudno przyjmować interpretację prowadzącą do wniosku, że osoba, która nie ma kwalifikacji zdrowotnych do prowadzenia pojazdów, mogłaby je prowadzić. Przeczą temu wymagania bezpieczeństwa ruchu drogowego. Również sam fakt zasadności skierowania na badania lekarskie nie podlega obecnie weryfikacji sądowej, jako że w tym zakresie wydawana jest odrębna, zaskarżalna decyzja administracyjna (art. 99 ust. 1 u.k.p.). Badanie, w świetle art. 77 ust. 1 u.k.p., zostało przeprowadzenie przez uprawniony podmiot. W tej sytuacji brak jest podstaw do podważenia zawartych w zapadłym orzeczeniu ustaleń (wniosków). Powoływanie się na inne rozstrzygnięcia w przedmiocie uprawnień do kierowania pojazdami, zapadłe na innej podstawie prawnej, nie może odnieść oczekiwanego przez pełnomocnika skutku. Argument taki mógłby być uwzględniony jedynie w sytuacji, gdyby w takim samym stanie faktycznym zapadło orzeczenie mające tą samą podstawę prawną. W niniejszej sprawie tego nie stwierdzono. Nie doszło zatem do naruszenia art. 7, 8, 77 §1, 78, 80, 107 §3, 138 §1 pkt 1, 145 §1 k.p.a., art. 75, 99, 103 ust. 1 pkt 1 lit. a) u.k.p., art. 2 i 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, ani też innych przepisów, uzasadniających uwzględnienie skargi. Z powyższych względów skarga nie mogła odnieść skutku i jako nieuzasadniona podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym nastąpiło zgodnie z art. 119 pkt 2 i art. 120 p.p.s.a. Powołane wyżej orzecznictwo sądowo-administracyjne dostępne jest w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, pod adresem internetowym http://orzeczenia.nsa.gov.pl.