II SA/Gl 600/04

Dnia 12 grudnia 2005 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Łucja Franiczek Sędziowie: WSA Stanisław Nitecki WSA Rafał Wolnik – spr. Protokolant: ref. Anna Trzuskowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 grudnia 2005 roku, sprawy ze skargi E. O. na decyzję Ś. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] roku nr [...] w przedmiocie usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości w użytkowanym obiekcie budowlanym 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w M. z dnia [...] roku Nr [...] i orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości 2. zasądza od Ś. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania Pismem z dnia [...] roku Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w M., działając na podstawie art. 61 § 4 Kodeksu postępowania administracyjnego zawiadomił skarżącą E.O. oraz uczestników postępowania H. i J. M., że zostało wszczęte postępowanie w sprawie rozbiórki garażu na posesji uczestników postępowania w Ł. G. oraz w sprawie podwyższenia terenu przez składowanie gruzu, innych nieczystości, a także przecieku wody na posesję skarżącej. Jednocześnie organ pierwszej instancji wyznaczył termin oględzin na dzień [...] roku w związku z powyższą sprawą. Ze sporządzonego protokołu z oględzin z dnia [...] roku wynika, że przeprowadzono czynności polegające na oględzinach terenu, jednakże brak w tym protokole ustaleń faktycznych i wniosków. Postanowieniem z dnia [...] roku, wydanym w oparciu o art. 81c ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane (tj. Dz.U. z 2003 roku, Nr 207, poz. 2016 z późn. zm.) zobowiązano skarżącą do przedłożenia ekspertyzy budowlanej budynku przy ul. [...] w Ł.G. w zakresie stwierdzenia przyczyn powstania zawilgocenia i pęknięć ścian zewnętrznych. Po wykonaniu tego obowiązku przez skarżącą organ pierwszej instancji decyzją z dnia [...] roku nakazał skarżącej usunięcie zawilgocenia ścian budynku mieszkalnego przy ul. [...] oraz wykonanie izolacji pionowej ściany przylegającej do działki uczestników postępowania oraz opaski drenażowej poniżej posadzki wokół powyższego budynku. W uzasadnieniu tej decyzji stwierdzono, że z przedłożonej ekspertyzy technicznej wynika, że występuje zawilgocenie ścian i posadzek na poziomie parteru przedmiotowego budynku. Z kolei z mocy art. 61 Prawa budowlanego na właścicielu lub zarządcy obiektu spoczywa obowiązek utrzymania obiektu w należytym stanie technicznym. Ponieważ obiekt nie znajduje się w należytym stanie wydano decyzję w oparciu o art. 66 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego. W odwołaniu od tej decyzji skarżąca wskazała, że z przedłożonej ekspertyzy wyraźnie wynika, że przyczyną zawilgocenia budynku są roboty wykonywane przez uczestników postępowania. Zarzuciła, że decyzja podjęta została bez rozeznania całokształtu stanu faktycznego zarówno teraźniejszego, jak i przeszłego. Stwierdziła, że izolację budynku przeprowadzała już wielokrotnie, jednakże wobec nie usunięcia przyczyny zawilgocenia nie przyniosło to oczekiwanych skutków. Wniosła ponadto o przedłużenie terminu do wykonania nałożonych obowiązków. Zaskarżoną w niniejszym postępowaniu decyzją Ś. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił decyzję organu pierwszej instancji w części dotyczącej terminu wykonania i ustalił nowy termin na dzień [...] roku oraz orzekł o zasadności merytorycznej pozostałej części decyzji. W uzasadnieniu organ odwoławczy podzielił stanowisko organu pierwszej instancji co do meritum rozstrzygnięcia, a jednocześnie pozytywnie rozpatrzył wniosek skarżącej odnośnie zmiany terminu wykonania nałożonych obowiązków. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżąca zarzuciła, że decyzja została skierowana wyłącznie do niej, podczas gdy w jej ocenie winna być skierowana również do uczestników postępowania, jako że to z ich powodu doszło do zawilgocenia budynku. Powtórzyła w tym zakresie swoje stanowisko prezentowane w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji, powołując się na treść i wnioski wynikające z ekspertyzy biegłego. Podkreśliła, że wykonanie przez nią decyzji bez uprzedniego zlikwidowania przyczyn zawilgocenia nie doprowadzi do wyeliminowania istniejącego stanu rzeczy. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje : Skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek z odmiennych przyczy, aniżeli te, które zostały w niej wskazane. W pierwszej kolejności należy wskazać, że zgodnie z przepisem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Kontrolowana w niniejszej sprawie decyzja, jak również poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji nie są w ocenie składu orzekającego zgodne z prawem. Wydane zostały bowiem z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, a naruszenie to w ocenie Sądu mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Bezspornym w sprawie jest, że budynek skarżącej uległ zawilgoceniu, co z kolei powoduje, że nie znajduje się on w należytym stanie technicznym w rozumieniu przepisów prawa budowlanego. Również za bezsporne należy uznać przyczyny takiego stanu rzeczy, albowiem wynikają one wprost ze znajdującej się w aktach sprawy ekspertyzy technicznej sporządzonej w [...] roku przez E.B., a jej wnioski nie były kwestionowane ani przez skarżącą, ani też przez organy orzekające. Istota wadliwości uchylonych decyzji sprowadza się natomiast do tego, że wydane one zostały bez uprzedniego wszczęcia postępowania w tym przedmiocie. Zgodnie z art. 104 § 2 kpa decyzje rozstrzygają sprawę co do jej istoty. Z kolei art. 61 § 4 kpa stanowi, że o wszczęciu postępowania należy zawiadomić wszystkie osoby będące stronami w sprawie. Jak wynika z powołanego na wstępie zawiadomienia przedmiotem wszczętego postępowania miała być rozbiórka garażu na posesji uczestników postępowania w Ł. G. oraz podwyższenie terenu przez składowanie gruzu, innych nieczystości, a także przeciek wody na posesję skarżącej. Decyzja, która stanowić miała zakończenie postępowania administracyjnego winna była zatem ograniczyć się do przedmiotu, w jakim zostało wszczęte postępowanie. Wykroczenie poza granice prowadzonego postępowania mogło nastąpić tylko wówczas, kiedy organ powiadomiłby o zmianie lub rozszerzeniu zakresu postępowania z zachowaniem procedury określonej w art. 61 § 4 kpa. Powyższe naruszenie przepisów postępowania mogło mieć w ocenie Sadu istotny wpływ na wynik sprawy, a to z kolei powoduje, iż zarówno zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji musiały zostać wyeliminowane z obrotu prawnego. Dodatkowo należy zwrócić uwagę, że pomimo powtarzanych w toku postępowania zarzutów skarżącej w kwestii przyczyn zawilgocenia jej budynku, organ odwoławczy ani w zaskarżonej decyzji, ani też w odpowiedzi na skargę nie ustosunkował się nich. Wszak to organ pierwszej instancji nałożył na skarżącą obowiązek sporządzenia ekspertyzy uwzględniającej przyczyny zawilgocenia budynku, a skarżąca obowiązek ten wykonała. W dalszej kolejności organy wykorzystały jej treść w innym celu, aniżeli ten, dla którego została ona sporządzona. Również protokół z przeprowadzonych przez organ oględzin jest wadliwy, albowiem nie zawiera ustaleń dotyczących okoliczności faktycznych, a jedynie ogranicza się do stwierdzenia, że oględziny zostały przeprowadzone. Wadliwa jest także treść zaskarżonej decyzji w części orzekającej o zasadności merytorycznej pozostałej części decyzji organu pierwszej instancji, albowiem takie rozstrzygnięcie nie należy do rozstrzygnięć odwoławczych przewidzianych w art. 138 kpa. Mając powyższe na uwadze stwierdzić przyjdzie, że poza wskazanym już naruszeniem art. 61 § 4 kpa doszło do naruszenia art. 7, 77, 107 § 3 oraz 138 kpa, co dodatkowo przemawia za koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 z późn. zm.– zwanej dalej p.s.a.). W kwestii wykonalności zaskarżonej decyzji orzeczono na podstawie art. 152 p.s.a. O kosztach postępowania orzeczono na zasadzie art. 200 p.s.a.