II SA/Gl 601/15

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Leszek Wolny po rozpoznaniu w dniu 29 lipca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi W. J. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie budowy obiektu budowlanego w kwestii wniosku o przyznanie skarżącemu prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych postanawia: 1. zwolnić stronę skarżącą z obowiązku uiszczenia części każdorazowej opłaty sądowej, przekraczającej kwotę 50 (pięćdziesiąt) zł; 2. w pozostałym zakresie odmówić przyznania prawa pomocy. Wraz ze skargą strona złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych wraz z dokumentami źródłowymi. W uzasadnieniu wniosku, zawartym na druku urzędowego formularza PPF, skarżący oświadczył, że jego jedynym źródłem utrzymania jest emerytura, która miesięcznie wynosi netto 1.200,93 zł – i "ledwie wystarcza na opłaty i jego podstawowe potrzeby życiowe". Skarżący ponosi wydatki związane z leczeniem. Strona musi regulować wszelkie opłaty za media, co powoduje, że pozostaje jej jedynie niewielka kwota 506 zł, którą przeznacza na zakup żywności, odzieży i inne podstawowe potrzeby egzystencjalne. W efekcie, skarżący niejednokrotnie zmuszony jest do rezygnacji z zakupu niektórych lekarstw. Wnioskodawca oświadczył, że jest współwłaścicielem w ½ domu mieszkalnego o powierzchni 96 m2 i nieruchomości rolnej o powierzchni 0,0719 ha wraz z budynkiem gospodarczym. Skarżący jest współwłaścicielem tych nieruchomości razem ze swoją siostrą. W budynku mieszkalnym zamieszkuje jednak sam. Z oświadczenia skarżącego wynika, że prowadzi on samodzielne gospodarstwo domowe, a jego jedynym dochodem jest świadczenie emerytalne w kwocie 1.429,59 zł brutto. W aktach sprawy znajdują się następujące materiały źródłowe: kserokopie rachunków za wodę (43,73 zł); za energię elektryczną (67 zł) oraz za wywóz śmieci – 24 zł (rozliczenie w okresie dwumiesięcznym); faktury obrazujące zakup leków w kolejnych, następujących po sobie miesiącach (kwota od 43,96 zł do 86,92 zł). Skarżący dołączył do akt również kserokopię faktury obrazującej zakup 3 ton węgla ("kostka") w kwocie 2.160 zł brutto. Strona skarżąca dołączyła do akt również swoje własne, pisemne wyliczenie i podsumowanie swoich dochodów i wydatków – pismo z dnia 30 kwietnia 2015 r. Mając powyższe na uwadze, zważono, co następuje: Stosownie do art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity w Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zmianami) – zwanej dalej w skrócie "P.p.s.a." – stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Z kolei zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a., prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 P.p.s.a.). Z kolei prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub części (...) lub obejmuje tylko ustanowienie fachowego pełnomocnika w osobie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 P.p.s.a.). Na wstępie należy zaznaczyć, że skarżący składając wniosek o prawo pomocy, zażądał przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, tj. w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Mając to na uwadze, odnosząc się do wniosku W. J., należy przywołać zasadę wyrażoną w art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., zgodnie z którą, przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym (czyli na zasadzie art. 245 § 3 P.p.s.a., mogącym obejmować zwolnienie od kosztów sądowych, na które składają się opłaty i wydatki albo ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika w osobie radcy prawnego lub adwokata) następuje wtedy, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Skarżący przedstawił poszczególne rachunki i faktury obrazujące jego wydatki – opłaty za media i opłaty za zakupy dokonywane w aptece. Skarżący zestawiał jednak w swoim piśmie z dnia 30 kwietnia 2015 r., będącym podsumowaniem dochodów i wydatków, kwotę dochodu – emerytury za jeden miesiąc – z kwotami opłat za leki za cztery miesiące (zsumował opłaty z czterech faktur obrazujących zakupy leków w czterech kolejnych miesiącach) oraz opłaty za energie elektryczną. Poza tym ujął jako całość kwotę 2.160 zł, będącą ceną za zakup trzech ton węgla kamiennego. Kwota ta powinna być jednak podzielona przez 12 (miesięcy), domniemywać bowiem należy, że jest to opał przeznaczony na okres zimowy. W tym stanie rzeczy należy stwierdzić, że koszt zakupu trzech ton węgla rozkłada się na kwotę 180 zł na miesiąc, a zakup leków (od kwoty około 44 zł do kwoty 86) – w zawyżeniu można przyjąć, że zamyka się w kwocie 100 zł miesięcznie. Z takiej korekty wydatków strony wynika, że "do życia" po poniesieniu powyższych wydatków (około 400 zł) pozostaje mu średnio kwota 800 zł. Kwota ta przeznaczana jest na zakup żywności, odzieży i środków czystości – czyli na bezpośrednie, osobiste utrzymanie wnioskodawcy. Wpis sądowy od skargi w przedmiotowej sprawie wynosi 500 zł – kwota ta wynika z § 3 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zmianami). W ocenie rozpoznającego wniosek, skarżący powinien być w stanie wygospodarować kwotę 50 zł i przeznaczyć ją na uiszczenie wpisu sądowego od skargi bez uszczerbku w swoim koniecznym utrzymaniu. Kwota ta stanowi jedynie 10 % kwoty, którą byłby zobowiązany uiścić tytułem wpisu sądowego od skargi w przypadku nieuwzględnienia przedmiotowego wniosku w całości. Mając powyższe na uwadze, postanowiono jak w sentencji, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.