II SA/Gl 605/08
PostanowienieWSA w Gliwicach2009-05-14
Skład orzekający: Łukasz Strzępek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżąca wykazała, że jej sytuacja materialna uniemożliwia jej poniesienie kosztów postępowania sądowego, w tym wpisu od skargi kasacyjnej oraz kosztów zastępstwa procesowego, uzasadniając tym samym przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym został oddalony, ponieważ skarżąca nie wykazała, że przy najdalej idących wysiłkach nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego. Analiza jej sytuacji materialnej wykazała, że dochody rodziny, po odliczeniu udokumentowanych wydatków, pozostawiają pewną kwotę do dyspozycji. Ponadto, brak jasnych danych dotyczących sytuacji rodzinnej i osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym uniemożliwił obiektywną ocenę możliwości finansowych skarżącej.Stan faktyczny
Skarżąca K. M. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu. Uzasadniła to trudną sytuacją materialną, wskazując na dwoje małoletnich dzieci na utrzymaniu, współwłasność mieszkania i samochodu, dochody z pracy oraz świadczenia alimentacyjne. Organ ocenił, że mimo pewnych trudności, skarżąca nie wykazała niemożności poniesienia kosztów postępowania, zwłaszcza wpisu od skargi kasacyjnej, a także brak było pełnych danych o jej sytuacji rodzinnej.Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek o przyznanie prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach - Łukasz Strzępek po rozpoznaniu w dniu 14 maja 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K M. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania w kwestii wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu postanawia: oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy
Na druku urzędowego formularza PPF K. M. wystąpiła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, tj. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu. Wniosek ten umotywowała trudną sytuacją materialną, która uniemożliwia jej poniesienie wydatków związanych z postępowaniem sądowym. Z informacji zawartych w druku formularza (druku PPF) wynika, że na utrzymaniu K. M. pozostaje dwójka małoletnich dzieci. W skład jej majątku wchodzi lokal mieszkalny o pow. [...] m2, z którego skarżąca nie może korzystać, gdyż zamieszkuje w nim jej były małżonek, który jej to utrudnia. Wnioskodawczyni jest również (wraz z byłym mężem) współwłaścicielką pojazdu marki [...] z [...] r., z którego korzysta. Źródłem jej utrzymania się są dochody ze stosunku pracy uzyskiwane, jak później ustalono, w kwocie [...]zł netto miesięcznie oraz świadczenie alimentacyjne na obydwoje dzieci w kwocie [...] zł netto miesięcznie. Na koszty utrzymania składają się natomiast wydatki na lokal mieszkalny – [...] zł miesięcznie, wydatki na energię elektryczną (w przeliczeniu miesięcznym jest to [...]zł), opłaty za gaz – [...] zł, opłaty za wykup obiadów dla dziecka w stołówce szkolnej – przeciętnie [...] zł miesięcznie. Zarówno skarżąca jak i jej dzieci ponoszą stałe koszty związane z leczeniem, które w skali miesiąca wynoszą około [...] zł miesięcznie. Na wezwanie referendarza sądowego wnioskodawczyni nadesłała kserokopie dokumentów potwierdzających opisane wyżej okoliczności.
Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważono co następuje:
Poddając ocenie wniosek o przyznanie prawa pomocy w pierwszej kolejności na uwadze mieć należy, iż odpłatność postępowania sądowego jest regułą, o czym stanowi przepis art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm. – zwana dalej P.p.s.a.).. Nie ma ona wszakże charakteru bezwzględnego, a wyjątkiem od niej jest możliwość przyznania prawa pomocy, które stosownie do treści art. 245 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi może zostać przyznane stronie w zakresie całkowitym lub częściowym.
Przyznanie prawa pomocy w formie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia fachowego pełnomocnika z urzędu może nastąpić wobec osoby fizycznej, która wykaże że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego (art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.).
Analiza sytuacji materialnej strony polega co do zasady na porównaniu uzyskiwanego przez nią dochodu z potencjalnymi kosztami, które w trakcie postępowania sądowego będzie zobowiązana ponieść. W rozpoznawanej sprawie, na jej obecnym etapie będzie to zasadniczo wpis od skargi kasacyjnej. Stosownie do treści § 3 rozporządzenia Rady Ministrów, z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm. wpis taki wynosi połowę wpisu od skargi, nie mniej jednak niż [...] zł. Trudno uznać, że tego rodzaju wydatek leży poza możliwościami finansowymi skarżącej.
Oceniając wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym trzeba pamiętać, że ustawodawca stosuje w takim przypadku bardzo surowe kryteria. Tylko więc ten, kto przy najdalej idących wysiłkach nie jest w stanie zdobyć środków na pokrycie wydatków związanych z postępowaniem sądowym może liczyć na uwzględnienie takiego wniosku. Tego rodzaju okoliczności nie zachodzą jednakże w rozpoznawanej sprawie.
Na uwagę zasługuje przede wszystkim niezwykle wysoka kwota czynszu za mieszkanie. Na uwadze mieć należy, że tytuł prawny do lokalu, w którym aktualnie przebywa rodzina skarżącej nabyła ona już w trakcie toczącego się przed sądem postępowania, co oznacza, że dysponowała środkami na to pozwalającymi. Brak jest zarazem jakichkolwiek danych na temat powierzchni tego lokalu co ewentualnie mogłoby tłumaczyć tak wysokie koszty jego utrzymania. W tym kontekście zauważyć również trzeba, że niejasna jest sytuacja rodzinna skarżącej. W zgromadzonym w aktach materiale znajdują się wzmianki, iż skarżąca wraz z dziećmi zamieszkuje z K.K. W toku postępowania wnioskodawczyni nie oponowała przeciwko temu twierdzeniu. Wobec powyższego osoba ta winna być wymieniona w druku PPF, a jej dochody ujawnione. Brak tych informacji uniemożliwia zaś obiektywne stwierdzenie, że skarżąca nie jest w stanie zdobyć środków na pokrycie kosztów postępowania sądowego.
Po zestawieniu uzyskiwanych dochodów – tj. kwoty [...] zł z udokumentowanymi, przeciętnymi wydatkami – tj. kwotą [...] zł, do dyspozycji rodziny skarżącej pozostaje około [...] zł. Mając świadomość, że jest to stosunkowo niewielka kwota nie można jednakże stwierdzić, że sytuacja materialna K. M. jest wyjątkowo ciężka, co uzasadniałoby zwolnienie jej z należności publicznoprawnej oraz wyłożenie ze środków publicznych kwot na pokrycie kosztów zastępstwa procesowego świadczonego przez profesjonalnego pełnomocnika. Brak danych na temat rzeczywistej sytuacji rodzinnej, a zwłaszcza osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym uniemożliwia uwzględnienie złożonego wniosku.
Mając na uwadze wszystkie podniesione wyżej okoliczności postanowiono jak w sentencji w oparciu o art. 245 § 1 i § 2 P.p.s.a. w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 tej ustawy, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z § 3 tego przepisu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło