II SA/Gl 605/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Bogucka (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska, Sędzia WSA Wojciech Organiściak, Protokolant Magdalena Matuszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 listopada 2009 r. sprawy ze skargi J. H. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Wójta Gminy G. z dnia [...]r. nr [...], 2. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości, 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. na rzecz skarżącej kwotę 457,00 (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Ostateczną decyzją z dnia [...] nr [...] Wójt Gminy G. określił środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na poszerzeniu istniejącej działalności o działkę nr [...] w zakresie obróbki plastycznej małych detali stalowych w zakładzie zlokalizowanym w G. Decyzja ta została wydana na wniosek K.G. Z akt sprawy wynika, że istniejący zakład był rozbudowywany. W postępowaniu dotyczącym środowiskowych uwarunkowań oprócz inwestora brał udział [...] Zarząd Melioracji i Urządzeń Wodnych w K. oddział B. oraz spółka A S.A. w G. Inwestycji towarzyszyły protesty okolicznych mieszkańców, co dokumentuje znajdujące się w aktach pismo z [...], skierowane do Wójta Gminy G. W piśmie tym przedmiot sporu określany jest jako postępowanie dotyczące zmiany sposobu użytkowania nowo wybudowanego obiektu. Przeciwko inwestycji protestowała także J.H., która w swoich pismach do Starosty Powiatowego w C. z dnia [...] i do Wójta Gminy z dnia [...] określała przedmiot postępowania jako przekształcenie nowo wybudowanego obiektu w zakład produkcyjny i poszerzenie działalności. Skarżąca wskazywała, że o postępowaniu dowiedziała się ze strony internetowej urzędu. Pismem z dnia [...] zwróciła się o dopuszczenie jej do udziału w postępowaniu, którego przedmiot tak właśnie określiła. Równolegle skarżąca informowała o sprawie i prosiła o interwencję Rzecznika Praw Obywatelskich i posła na Sejm. Zarówno RPO jak i poseł podjęli korespondencję z Wójtem Gminy, wnioskując o wyjaśnienia i otrzymali od niego szereg pism. W szczególności w piśmie z dnia [...] skierowanym do posła na Sejm RP, Wójt Gminy opisał przebieg postępowania i przedmiot sporu a w jego końcowej części zawarł informację, że [...] wpłynęło kolejne pismo skarżącej zawierające żądanie dopuszczenia jej do udziału w "sprawie przekształcenia nowo wybudowanego obiektu magazynowego w zakład produkcyjny i poszerzeniu istniejącej działalności". Wójt podał, że wniosek ten pozostał bez rozpoznania, natomiast "ustalenia ze spotkania w dniu [...], które odbyło się w tut. Urzędzie znalazły swe odzwierciedlenie w wydanej decyzji środowiskowej z dnia [...]" Skarżąca pismem z dnia [...] skierowanym do Biura RPO w K. poinformowała, że uzyskała nowy dokument w sprawie, jakim jest pismo Wójta z [...] do posła na Sejm, zajmującego się jej sprawą. Wyrażając obawę, że podobnej treści pisma mogą trafić do innych podmiotów zajmujących się sprawą, skarżąca uznała za konieczne podjęcie polemiki z twierdzeniami Wójta Gminy. Jako załącznik do swego pisma, dołączyła odpowiedź Wójta z [...], skierowaną do posła. Skarżąca złożyła także skargę do SKO w B. na niezałatwienie przez Wójta Gminy w terminie wniosku o dopuszczenie jej do udziału w postępowaniu dotyczącym przekształcenia nowo wybudowanego obiektu magazynowego na pomieszczenia produkcyjne i poszerzenie istniejącej działalności. W odpowiedzi pismem z dnia [...] Kolegium wyjaśniło, że postępowanie w tak określonej sprawie nie było w ogóle prowadzone, natomiast Wójt prowadził postępowanie w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia polegającego na poszerzeniu istniejącej działalności i postępowanie to zostało zakończone decyzją Wójta z dnia [...], nr [...]. Wnioskiem z dnia [...], nadanym za pośrednictwem poczty [...] J.H. zwróciła się na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją z dnia [...] zarzucając, że jako strona bezzasadnie została pozbawiona w nim udziału. Wójt Gminy wezwał wnioskodawczynię do wykazania, kiedy dowiedziała się o wydaniu decyzji. W odpowiedzi skarżąca podała, że informację o wydaniu decyzji uzyskała z pisma Kolegium, doręczonego jej [...]. Decyzją z dnia [...] nr [...] Wójt Gminy G. odmówił wznowienia postępowania podając, że wnioskodawczyni powzięła wiadomość o decyzji przed wskazaną przez nią datą. W miejscowej prasie [...] z inicjatywy skarżącej ukazał się materiał prasowy, w którym cytowano decyzję. W dacie publikacji skarżąca miała już wiedzę o wydaniu decyzji a zatem wniosek został złożony po upływie terminu. Rozstrzygniecie to zostało uchylone przez SKO w B. decyzją z [...] nr [...] a sprawa przekazana do ponownego rozpatrzenia. Po ponownym rozpoznaniu wniosku Wójt Gminy decyzją z dnia [...] nr [...] odmówił wznowienia postępowania zakończonego swoją decyzją ostateczną z [...]. W podstawie prawnej podano art. 149 § 3 w zw. z art. 148 i 145 § 1 pkt 4 k.p.a. W uzasadnieniu natomiast wyjaśniono, że skarżąca nie dochowała terminu do złożenia wniosku o wznowienie, albowiem już w dniu [...] miała informację o wydanej decyzji. Fakt ten potwierdza to, że do swego pisma z dnia [...] skierowanego do RPO dołączyła załącznik nr 3, w którym jest informacja o wydanej decyzji. W odwołaniu J.H. zarzuciła, że z uzasadnienia wydanej decyzji w ogóle nie jest wiadome, o jakie pisma i przez kogo sporządzane chodzi. Podniosła w szczególności, że cytowany przez organ I instancji fragment nie jest jej autorstwa, lecz pochodzi z pisma organu. Podkreśliła, że o wydaniu decyzji nie została poinformowana przez organ prowadzący postępowanie a wniosek złożyła niezwłocznie po uzyskaniu informacji o decyzji. Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. Wskazano, że zgodnie z art. 148 § 1 k.p.a. podanie o wznowienie postępowania składa się w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę wznowienia, w przypadku przesłanki z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., termin ten liczony jest od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. Zachowanie tego terminu musi być przez stronę udowodnione. Kolegium podzieliło przekonanie, że w dniu [...], formułując pismo do RPO, skarżąca była w posiadaniu informacji o wydanej decyzji, ponieważ informacja o niej znajdowała się w treści jednego z załączników. Termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania upłynął wobec tego [...]. W skardze do sądu administracyjnego skarżąca wniosła o uchylenie decyzji organów obu instancji i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Zarzuciła organowi naruszenie art. 77 § 1 i art. 80, art. 107, art. 145 § 1 pkt 4 i art. 148 § 1 i 2 k.p.a. Podniosła, ze organy wadliwie przyjęły, jakoby wiedziała o decyzji ostatecznej już [...]. Powoływany fragment z pisma z dnia [...]: "ustalenia ze spotkania w dniu [...], które odbyło się w tut. Urzędzie znalazły swe odzwierciedlenie w wydanej decyzji środowiskowej z dnia [...]" nie pozwala na ustalenie o jaką decyzję chodzi, przez kogo wydaną i w jakiej sprawie, o jakim numerze i jakiej treści. Informacja ta nie pozwala zindywidualizować tej decyzji. Fakt, że skarżąca była w posiadaniu pisma zawierającego tę enigmatyczną informację nie oznacza, że wiedziała o decyzji. Organy swego przekonania w tym zakresie w dostateczny sposób nie uzasadniły. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie. Opisano przebieg postępowania i powtórzono tezę, że treść załącznika nr 3 do pisma skarżącej z [...], adresowanego do Biura RPO w K. wskazuje, że w dniu [...] została wydana decyzja środowiskowa. W dniu sporządzania tego pisma skarżąca znalazła się zatem w posiadaniu informacji o wydaniu decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach rozważył, co następuje: Stan prawny mający zastosowanie w sprawie nie budzi wątpliwości. Przepis art. 148 k.p.a. ogranicza możliwość wniesienia wniosku o wznowienie postępowania terminem jednego miesiąca, który w przypadku przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. Przekroczenie tego terminu skutkuje obowiązkiem wydania przez organ decyzji o odmowie wznowienia, zgodnie z art. 149 § 3 k.p.a. Organy obu instancji trafnie przy tym przyjęły, że zachowanie terminu miesięcznego musi być przez stronę udowodnione, nie jest wystarczająca słabsza forma dowodowa polegająca na uprawdopodobnieniu, a to ze względu na zasadę ochrony stałości decyzji ostatecznej i nadzwyczajny charakter instytucji wznowienia postępowania. Udowodnienie to może nastąpić z użyciem wszelkich, dopuszczalnych środków dowodowych. Dowody przedstawione przez stronę podlegają ocenie organu. W przekonaniu Sądu, odmowa uznania okoliczności za udowodnioną i obalenie przeprowadzonego przez stronę dowodu musi być przez organ przeprowadzone z użyciem tak samo silnych argumentów, jakich wymaga się od strony. Zatem jeśli strona jest zobowiązana do udowodnienia, że terminu dochowała, to tak samo organ administracji jest zobowiązany do udowodnienia (a nie tylko uprawdopodobnienia), że strona dowiedziała się o decyzji w terminie innym, niż podaje. W niniejszej sprawie skarżąca podała, że o decyzji dowiedziała się z pisma SKO, doręczonego jej [...]. Pismo to znajduje się w aktach i istotnie zawiera pełną informację o fakcie wydania decyzji, ze wskazaniem postępowania, w jakim zapadła. W szczególności Kolegium wyjaśniło w nim, że wbrew przekonaniu skarżącej Wójt Gminy nie prowadził postępowania w sprawie przekształcenia nowo wybudowanego obiektu magazynowego na pomieszczenie produkcyjne, lecz właśnie postępowanie w przedmiocie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Mając na uwadze, że skarżąca cały czas domagała się dopuszczenia jej do udziału w postępowaniu "w sprawie przekształcenia nowego obiektu na pomieszczenie produkcyjne" a organy nie udzieliły jej informacji, jaki w istocie jest przedmiot prowadzonego postępowania i jaka ma w nim zapaść decyzja, okoliczność ta jest w sprawie istotna. Z pisma tego skarżąca dowiedziała się w sposób wyraźny, że postępowanie, którym wyrażała zainteresowanie dotyczy wydania właśnie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację inwestycji i od tego momentu mogła identyfikować tak nazywaną decyzję z decyzją zapadłą w sprawie. Negując twierdzenia skarżącej organy winny zatem przeprowadzić dowód, że istotnie wiedziała ona o decyzji już wcześniej. Jako dowód na tę okoliczność przedstawiono opisane wyżej pismo skierowane przez wójta gminy do posła na Sejm z dnia [...], które skarżąca uczyniła załącznikiem do swojego pisma z [...], skierowanego do biura RPO w K. Jak wskazuje się słusznie w orzecznictwie, dla odmowy wznowienie postępowania nie jest wystarczające wskazanie, że strona miała możliwość dowiedzenia się o decyzji w określonej dacie, liczy się dzień, w którym strona dowiedziała się o decyzji, a nie dzień, w którym miała taką możliwość. Okoliczność, że strona nie dołożyła należytej staranności w celu zdobycia tej wiadomości, jest z punktu widzenia zachowania terminu bez znaczenia ( por wyr. NSA z dnia 14 października 1999 r., IV SA 1662/97, wyrok NSA z dnia 21 lutego 2007 r., I OSK 522/06). Informacja posiadana przez stronę winna nadto umożliwić jej dostatecznie precyzyjną identyfikację decyzji, tak aby można było uznać, że dowiedziała się o zakończeniu określonego postępowania. W ocenie Sądu moc dowodowa przedstawionych przez organy dokumentów nie jest dostateczna dla wykazania wyżej wskazanych okoliczności. Skoro strona nie identyfikowała prawidłowo przedmiotu postępowania (a organ jej go nie wskazał), nie można uznać, że zapis o wydaniu decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zawarty w piśmie z [...], bez bliższej identyfikacji tego aktu, dał stronie dostatecznie wyraźną informację o zakończeniu określonego postępowania. Oprócz daty, informacja ta w inny sposób nie indywidualizuje decyzji, nie określa też, co nią orzeczono i w stosunku do jakiego adresata. W ocenie Sądu nie stanowi zatem dowodu na twierdzenie, że strona dowiedziała się o wydaniu decyzji kończącej określone, interesujące ją postępowanie. W braku innych środków dowodowych wykazujących ewentualne przeszkody do wznowienia postępowania, organ winien w istniejącej sytuacji wydać postanowienie o wznowieniu, otwierające drogę do procedowania w trybie art. 149 § 2 k.p.a. Należy przy tym podkreślić i wyjaśnić skarżącej, że w pierwszej kolejności badaniu będzie podlegała przesłanka wznowienia, czyli istnienie po stronie skarżącej interesu prawnego w postępowaniu dotyczącym środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia. Dopiero po zbadaniu, czy zaistniała przesłanka wznowienia, będzie możliwe wydanie jednej z decyzji, o jakich mowa w art. 151 k.p.a. Mając na względzie podane argumenty, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w związku z art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania postanowiono zgodnie z art. 200, 205 § 2 i 209 powołanej ustawy.