II SA/Gl 606/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Iwona Bogucka, Sędzia WSA Włodzimierz Kubik, Protokolant starszy referent Katarzyna Wajs, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 stycznia 2010 r. sprawy ze skargi P. H., K. O. i R. O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia, w wyniku wznowienia postępowania, decyzji w sprawie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia oddala skargę Decyzją [...] nr [...] Prezydent B. określił dla A Sp. z o.o. w B. środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na rozbudowie istniejących budynków o hale produkcyjno-wysyłkowo-magazynowe wraz z częścią socjalną przy ul. [...] (pgr. nr [...] gm. Kat. L.) w B. Charakteryzując planowaną inwestycję wskazał, że rozbudowa zakładu wnioskodawczyni związana jest ze wzrostem produkcji ogniw kwasowo-ołowiowych, przy wzroście przerobu ołowiu z [...] Mg/rok do [...] Mg/rok. Podał również, że zamierzenie inwestycyjne wymienione jest w § 2 ust. 1 pkt 14 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczególnych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz. U. Nr 257, poz. 2573 ze zm., zwanego dalej rozporządzeniem z 9 listopada 2004 r.) jako mogące znacząco oddziaływać na środowisko, dla którego sporządzenie raportu jest obligatoryjne. W następstwie złożonego od tej decyzji odwołania przez K. i R. małżonków O. została ona utrzymana w mocy decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...]. We wniosku z dnia [...] K. i R. małżonkowie O. domagali się wznowienia postępowania w ww. sprawie. Wskazując jako podstawę wznowienia art. 145 § 1 pkt 5 kpa powołali się na wyniki raportu nr [...] z badań gruntu na zawartość ołowiu, wykonanego przez Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska w K. (dalej WIOŚ w K.), odnośnie gruntu pobranego na terenie nieruchomości P.H. zlokalizowanej przy ul. [...] w B., o którym dowiedzieli się [...]. Zgodnie z tym raportem zawartość ołowiu w analizowanej glebie wynosi [...] mg/kg suchej masy i znacznie przekracza dopuszczalną normę (100 mg/kg). To zaś potwierdza, że ich działka znajduje się niewątpliwie w obszarze oddziaływania spornego zakładu. Po rozpatrzeniu tego wniosku Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. (dalej też jako SKO w B.) postanowieniem z dnia [...] wydanym a podstawie art. 149 § 1 i art. 150 § 1 kpa w zw. z art. 145 § 1 pkt 5 kpa wznowiło postępowanie w przedmiotowej sprawie. W uzasadnieniu postanowienia stwierdziło, że zostały spełnione formalne przesłanki do wznowienia postępowania. Po przeprowadzeniu postępowania wznowieniowego Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. decyzją z dnia [...] nr [...] wydaną na podstawie art. 150 § 1, art. 151 § 1 pkt 1 oraz art. 145 § 1 pkt 5 kpa odmówiło uchylenia objętej postępowaniem wznowieniowym decyzji Prezydenta B. z dnia [...]. W uzasadnieniu decyzji stwierdziło, że raport na który powołali się wnioskodawcy dotyczy gruntu na działce P.H., który nie został uznany za stronę postępowania zakończonego decyzją objętą postępowaniem wznowieniowym. Nadto wnioski wynikające z tego raportu nie stanowią istotnego dowodu w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 kpa, na który to przepis powołują się wnioskodawcy. Dlatego też dowód ten nie mógłby spowodować wydania decyzji innej treści od decyzji objętej postępowaniem wznowieniowym. Z raportu wynika jedynie, że grunt na działce P.H. jest zanieczyszczony ołowiem. Nie przesądza to jeszcze o merytorycznym związku pomiędzy zanieczyszczeniem tego gruntu a planowanym przedsięwzięciem będącym przedmiotem decyzji środowiskowej. W szczególności z dowodu tego nie wynika, że proponowana rozbudowa zakładu A wpłynie na prawa i obowiązki wnioskodawców. Wnioski o ponowne rozpoznanie sprawy przez SKO w B. złożyli K. i R. małżonkowie O., J.O. i P.H. Małżonkowie O. i J.O. zarzucili, iż objęta wnioskiem decyzja została wydana z naruszeniem art. 145 § 1 pkt 5 kpa przez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, polegające na przyjęciu, iż raport z badań gruntu nr [...] nie stanowi nowego dowodu w sprawie, istotnego dla jej rozstrzygnięcia. Podnieśli, że skoro z raportu wynika zanieczyszczenie gruntu na działce położonej dalej od planowanego przedsięwzięcia, to takie zanieczyszczenie odnosi się tym bardziej do gruntu na ich działce, sąsiadującej z inwestycją. Rozbudowa zakładu spowoduje intensyfikację zanieczyszczeń. Ponieważ w pobliżu nie działa inny "truciciel" to niewątpliwie występujące zanieczyszczenie jest spowodowane przez działalność rozbudowującego się zakładu. Zarzucili nadto, że raport oddziaływania planowanej inwestycji na środowisko, na którym oparto się przy wydawaniu decyzji środowiskowej, zawiera dużo uchybień i nieprawdziwych informacji. P.H. zarzucił zaś, że z naruszeniem art. 28 kpa oraz art. 46a ust. 4 pkt 1 ustawy prawo ochrony środowiska nie został uznany za stronę postępowania chociaż jego działka położona jest w sąsiedztwie planowanej inwestycji, która też będzie na nią niekorzystnie oddziaływać. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy SKO w B. zaskarżoną decyzją z dnia [...] Nr [...] wydaną m.in. na podstawie art. 150 § 1 oraz art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymało swoją wcześniejszą decyzję w mocy. Uzasadniając to rozstrzygnięcie powtórzyło w ogólnym zarysie argumentację przedstawioną w decyzji wcześniejszej. Dodatkowo powołując się na opracowany dla planowanej inwestycji raport jej oddziaływania na środowisko autorstwa mgr inż. W.B. stwierdziło, że dla wszystkich komponentów środowiska oddziaływania planowanego przedsięwzięcia osiągną wartości zgodne z obowiązującymi przepisami. Nie zostaną przekroczone dopuszczalne poziomy substancji w powietrzu, jak również poziomy hałasu, odpady z miejsc magazynowania oddawane będą do unieszkodliwiania lub odzysku. Tym samym inwestycja nie będzie oddziaływać niekorzystnie na nieruchomości sąsiednie. Podniósł też organ odwoławczy, że raport z badania gleby wskazany jako nowy istotny dowód w sprawie nie istniał w dacie wydawania decyzji z dnia [...] i tym samym nie stanowi przesłanki wznowieniowej o jakiej mowa w art. 145 § 1 pkt 5 kpa. W skargach do sądu administracyjnego na powyższą decyzję SKO z dnia [...] P.H., K. i R. małżonkowie O. oraz pełnomocnik J.O. powtórzyli w ogólnym zarysie zarzuty i argumenty sformułowane wcześniej we wnioskach o ponowne rozpatrzenie sprawy. W łącznej odpowiedzi na te skargi SKO w B. wniosło o ich oddalenie podtrzymując w ogólnym zarysie dotychczasowe stanowisko i jego uzasadnienie. Zaakcentowało, że skarżący P.H. nie mógł być uznany za stronę postępowania zarówno z uwagi na położenie jego nieruchomości jak i sposób i zasięg oddziaływania objętej postępowaniem inwestycji. Dlatego też raport z badania gruntu pobranego z jego nieruchomości nie mógł stanowić istotnego w sprawie dowodu w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 4 kpa, tym bardziej gdy nie istniał w dacie wydawania decyzji objętej postępowaniem wniowieniowym. Prawomocnym postanowieniem z dnia 30 września 2009 r. sygn. akt II SA/Gl 606/09 skarga J.O. została odrzucona. W piśmie z dnia [...] pełnomocnik uczestniczki postępowania A Sp. z o.o. w B. wniósł o oddalenie skarg akcentując, że dowód w postaci raportu z badań nr [...] nie istniał w dacie wydania decyzji o uwarunkowaniach środowiskowych oraz iż dotyczy on gleby na działce, która zgodnie z raportem środowiskowym nie będzie pozostawać w zakresie oddziaływania planowanej inwestycji, położonej kilkaset metrów od podlegających rozbudowie obiektów budowlanych. Rozpoznając skargi małżonków O. i P.H. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skargi nie zasługują na uwzględnienie albowiem wbrew ich zarzutom brak jest zdaniem Sądu dostatecznych podstaw do przyjęcia, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem obowiązującego prawa w stopniu skutkującym jej wzruszenie. Sprawa zgodnie z wnioskiem małżonków O. została rozpatrzone przez SKO w B. pod kątem przesłanki wznowieniowej określonej w art. 145 § 1 pkt 5 kpa. Oceniając z punktu widzenia tej przesłanki wznowieniowej raport WIOŚ w K. nr [...] z dnia [...] na który powołali się wnioskodawcy (przyjmując wobec braku dowodu przeciwnego, że istotnie dowiedzieli się o nim [...]), zasadnie przyjęło zdaniem Sądu SKO, że nie przesądza on o wymienionej w tym przepisie podstawie wznowienia. Gdyby bowiem traktować go jako nowy dowód w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 kpa to niewątpliwie z uwagi na datę jego powstania nie istniał on w dacie wydania decyzji objętej postępowaniem wnowieniowym, który to wymóg stanowi konieczną przesłankę zastosowania tego przepisu. Gdyby zaś przyjąć, że z raportu tego miałaby wynikać nowa okoliczność faktyczna, nieznana organom orzekającym w przedmiocie decyzji środowiskowej to brak jest zdaniem Sądu podstaw do przyjęcie, że miałaby to być okoliczność istotna w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 kpa. W tym względzie w pełni należy się zgodzić ze stanowiskiem SKO wyrażonym w decyzji z dnia [...], że za okoliczność istotną dla sprawy należy rozumieć taką, która mogła mieć wpływ na odmienne jej rozstrzygnięcie. Oznacza to, iż w następstwie ujawnienia tej okoliczności mogłaby zapaść co do swojej istoty decyzja odmienna od rozstrzygnięcia dotychczasowego. Taki zaś związek w odniesieniu do przedmiotowego raportu również zdaniem Sądu nie zachodzi. Raport ten potwierdza bowiem jedynie stan zanieczyszczenia gleby na działce skarżącego P.H., nie wynika zaś z niego aby zanieczyszczenie to zostało spowodowane działalnością spornego zakładu, a tym bardziej, a to właśnie mogłoby być istotne z punktu widzenia treści decyzji o uwarunkowaniach środowiskowych, aby zamierzona rozbudowa tego zakładu co najmniej mogła powodować zwiększenie zanieczyszczenia gleby na tej działce, która to okoliczność mogłaby mieć ewentualnie wpływ na treść orzeczenia w sprawie o określenie środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację spornego przedsięwzięcia, a w konsekwencji poczynione w tym przedmiocie ustalenie mogłoby być uznane za nową istotną okoliczność faktyczną o jakiej mowa w art. 145 § 1 pkt 5 kpa. Wprost przeciwnie z opracowanego dla spornego zamierzenia inwestycyjnego raportu jego oddziaływania na środowisko ze [...] wynika, że jego realizacja po zastosowaniu właściwych rozwiązań i zabezpieczeń oraz przedstawionych w tym raporcie zaleceń nie wpłynie negatywnie na stan środowiska przyrodniczego (np. k. 134 raportu). Oddziaływanie zakładu w zakresie zanieczyszczenia powietrza (rzutujące na zanieczyszczenie gleby) będzie się mieścić w ramach norm dopuszczalnych (strona 129 raportu). Odnośnie pyłu zawieszonego i ołowiu ich stężenie występujące poza terenem inwestycji, a więc również w obrębie nieruchomości skarżących nie przekroczy maksymalnie [...] % normy dopuszczalnej i po realizacji inwestycji będzie 2,5 krotnie niższe niż w dacie sporządzenia tej oceny (kart 97 raportu). Z raportu tego wynika przy tym, a więc należy przyjąć, że okoliczność ta była znana organom orzekającym w sprawie określenia środowiskowych uwarunkowaniach zgody, iż działalność zakładu powoduje i po rozbudowie będzie powodować emisję szkodliwych co do zasady pyłów zawierających m.in. ołów. W konsekwencji brak jest jakichkolwiek podstaw do przyjęcia, że wiadomość o konkretnej wielkości ołowiu w glebie na działce P.H. miałaby istotny wpływ na treść decyzji objętej postępowaniem wznowieniowym, wydanej zgodnie z obowiązującą wówczas treścią art. 56 ustawy Prawo ochrony środowiska. Należy przy tym zdaniem Sądu zaakcentować, że podstawy wzruszenia decyzji objętej postępowaniem wznowieniowym nie mogłaby stanowić negatywna ocena trafności końcowych tez raportu oddziaływania inwestycji na środowisko jak i logiczności i pełności tego raportu z punktu widzenia obowiązującej w dacie jego sporządzenia treści art. 52 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (obecnie Dz. U. z 2008 r. Nr 25, poz. 150 ze zm.), w którym to kierunku jak się wydaje zmierzają wywody zawarte w piśmie małżonków O. z dnia [...] (w aktach administracyjnych). Zarzutów takich (nawet uzasadnionych) nie można bowiem zaliczyć do podstaw wznowienia o których mowa w art. 145 § 1 pkt 5 kpa. Nadto strony mogły z nich skorzystać w postępowaniu zasadniczym, co też małżonkowie O. uczynili w postępowaniu odwoławczym zakończonym decyzją SKO w B. z dnia [...]. Wobec prawidłowego przyjęcia przez organy orzekające, że wskazywany jako przesłanka wznowienia postępowania raport z wyników badania gleby na działce skarżącego P.H., nie stanowi wymienionej w art. 145 § 1 pkt 5 podstawy wznowienia, bez znaczenia dla zasadności skarg jest zdaniem Sądu okoliczność czy temu skarżącemu przysługiwał przymiot strony w postępowaniu zasadniczym. Ewentualne pominięcie go w tamtym postępowaniu stanowi bowiem odrębną podstawę wznowienia wymienioną w art.. 145 § 1 pkt 4 kpa, która była przedmiotem rozstrzygnięcia w odrębnym postępowaniu (w którym zapadł wyrok tut. Sądu z dnia 27 stycznia 2010 r. sygn. akt II SA/Gl 535/09). W tym względzie należy jedynie wskazać na niekonsekwencję organu odwoławczego, który odmawiając P.H. takiego przymiotu w niniejszym postępowaniu nie powinien jego wniosku o ponowne rozpatrzenia sprawy rozpoznawać merytorycznie lecz postępowanie z tego wniosku jako bezprzedmiotowe powinien umorzyć. Niekonsekwencja ta nie mogła mieć jednak zdaniem Sądu istotnego wpływu na wynik sprawy w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1c p.p.s.a. Nie mogła też stanowić podstawy uchylenia zaskarżonej w niniejszej sprawie decyzji na podstawie art.145 § 1 pkt 16 ustawy p.p.s.a., a to w sytuacji gdy przesłanka wznowieniowa z art. 145 § 1 pkt 4 kpa może być uwzględniona tylko na wniosek, a nadto gdy faktycznie skarżący ten brał udział w postępowaniu wnowieniowym zakończonym zaskarżoną decyzją. Dla oceny legalności zaskarżonej decyzji nie mogła mieć też znaczenia okoliczność czy zasadnie w postępowaniu zasadniczym za stronę zostali uznani małżonkowie M. Należy też podkreślić, że powszechnie przyjmuje się, iż interes prawny przesądzający o przymiocie strony w rozumieniu art. 28 kpa powinien być oparty na normie (normach) prawa materialnego, których skarżący odnośnie sytuacji prawnej P.H. nie przywołali. W tym przedmiocie podnieść też ponownie należy, że z ww. raportu oddziaływania projektowanej inwestycji na środowisko nie wynika aby nieruchomość skarżącego P.H. znajdowała się w obszarze oddziaływania przedmiotowego zamierzenia inwestycyjnego. Poczynione w tym względzie przez organy orzekające ustalenia nie zostały zdaniem Sądu skutecznie przez skarżących podważone. Skoro wskazana podstawa wznowienia nie została wykazana to odmowa uchylenia decyzji objętej postępowaniem wznowieniowym znajduje uzasadnienie w treści art. 145 § 1 pkt 1 kpa. Skargi jako nieuzasadnione podlegały zatem oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a. SW