II SA/Gl 606/12

PostanowienieWSA w Gliwicach2012-07-05

Skład orzekający: Referendarz sądowy Łukasz Strzępek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sytuacja materialna skarżącej, obejmująca posiadanie zniszczonych przez powódź budynków i gruntów rolnych, przewlekłe schorzenia oraz niskie dochody z prac dorywczych, uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitego zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu?
Ratio decidendi
Sytuacja materialna skarżącej, uwzględniająca zniszczenia majątkowe spowodowane powodzią, zły stan zdrowia utrudniający znalezienie stałego zatrudnienia oraz niskie dochody, uzasadnia przyznanie prawa pomocy w pełnym zakresie, tj. zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu. Kryteria przyznania prawa pomocy w całkowitym zakresie są surowe i wymagają wykazania, że strona nawet przy największych staraniach nie jest w stanie pokryć kosztów postępowania.
Stan faktyczny
Skarżąca E. K. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu, wskazując na niskie dochody z prac dorywczych, posiadanie zniszczonych przez powódź budynków i gruntów rolnych oraz przewlekłe schorzenia. Do wniosku dołączyła dokumenty potwierdzające jej sytuację materialną i zdrowotną. Referendarz sądowy, po analizie przedstawionych dowodów, uznał, że sytuacja skarżącej uzasadnia przyznanie prawa pomocy w pełnym zakresie.
Rozstrzygnięcie
1) zwolniono skarżącą od kosztów sądowych, 2) ustanowiono dla skarżącej adwokata z urzędu.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach - Łukasz Strzępek po rozpoznaniu w dniu 5 lipca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi E. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie warunków zabudowy terenu w kwestii wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata lub radcy prawnego z urzędu postanawia: 1) zwolnić skarżącą od kosztów sądowych, 2) ustanowić dla skarżącej adwokata z urzędu Na druku urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy E. K. zwróciła się o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienia fachowego pełnomocnika - adwokata lub radcy prawnego z urzędu. Uzasadniając swój wniosek skarżąca wskazała, że jej źródłem utrzymania się są prace dorywcze oraz dochody z tytułu pełnienia funkcji [...]. Wnioskodawczyni wskazała, że jest właścicielką budynku mieszkalnego o pow. 140 m2 oraz budynków inwentarskich o łącznej pow. 960 m2. Wspomniane budynki zostały kilkukrotnie zalane przez powódź i znajdują się w złym stanie technicznym. Strona jest również właścicielką gruntu rolnego o pow. 2,16 ha, który również został zalany przez powódź w [...] r. Strona zadeklarowała, że nie posiada żadnych innych składników majątkowych, w tym środków pieniężnych, papierów wartościowych czy też przedmiotów, których wartość przekraczałaby 3.000 euro. Dodatkowo E. K. wskazała, że cierpi na liczne dolegliwości o przewlekłym charakterze. Na wezwanie referendarza sądowego skarżąca nadesłała szereg dokumentów obrazujących zarówno poziom wydatków jak i schorzenia, na które cierpi strona. Potwierdzają one okoliczności podniesione we wniosku. E. K. wyjaśniła przy okazji, że w miesiącach letnich (czerwiec, lipiec, sierpień) uzyskuje dochody ze sprzedaży warzyw i owoców w kwocie około 500 zł miesięcznie, a poza sezonem około 150 - 200 zł (za prace porządkowe i sprzątanie). Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważono co następuje: Przepis art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r. poz.270 – zwana dalej P.p.s.a.) konstytuuje zasadę odpłatności postępowania sądowoadministracyjnego. Wyjątkiem od niej jest możliwość przyznania prawa pomocy, które stosownie do treści art. 245 §1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi może zostać przyznane stronie w zakresie całkowitym lub częściowym. Przyznanie prawa pomocy w formie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia fachowego pełnomocnika z urzędu może nastąpić wobec osoby fizycznej, która wykaże że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego (art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.). Przedmiotem badania przy analizie wniosku o przyznanie prawa pomocy jest całokształt okoliczności związanych z sytuacją materialną wnioskodawcy. Należy również podkreślić, że przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, o co ubiega się wnioskodawczyni, opiera się na surowych kryteriach, które sprowadzają się do odpowiedzi na pytanie, czy strona nawet przy najdalej idących staraniach jest w stanie zdobyć środki na pokrycie kosztów związanych z postępowaniem sądowym. Mając na uwadze powyższe uznano, że sytuacja materialna skarżącej uzasadnia przyznanie jej prawa pomocy w całym wnioskowanym zakresie, albowiem uzyskane informacje wskazują na to, że strona rzeczywiście jest osobą, której stan majątkowy wyklucza samodzielne poniesienie wydatków związanych z postępowaniem sądowym. Przede wszystkim nie znaleziono podstaw do zakwestionowania twierdzeń strony o zniszczeniach jakich dokonała powódź w [...] r. w jej majątku. Stąd też posiadanie budynków inwentarskich o znaczącej powierzchni oraz gruntów rolnych nie stanowi okoliczności przemawiającej przeciwko przyznaniu prawa pomocy. W dalszej kolejności wskazać przyjdzie, że skarżąca w sposób dostateczny udokumentowała zły stan zdrowia, który uzasadnia założenie, że trudno jest jej znaleźć stałe zatrudnienie, a ponadto wymaga stałej opieki lekarskiej, która wiąże się z określonymi wydatkami. Analizując informacje uzyskane od strony nie znaleziono również podstaw do podważenia wiarygodności jej twierdzeń odnośnie niskich dochodów. Zarazem strona stara się na bieżąco regulować koszty swojego utrzymania. Mając powyższe na uwadze należało uznać, że E. K. w dostateczny sposób wykazała, że nie dysponuje środkami, które pozwoliły by jej na opłacenie kosztów sądowych jak i skorzystanie z usług fachowego pełnomocnika. Z powyższych względów, w oparciu o art. 245 § 1 i § 2 P.p.s.a. w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 tej ustawy, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z § 3 tego przepisu orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło