II SA/Gl 606/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie: Przewodniczący sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski po rozpoznaniu w dniu 22 października 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. S. na decyzję Wojewody Śląskiego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie pozwolenia na budowę na skutek wniosku strony skarżącej o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji p o s t a n a w i a oddalić wniosek Zaskarżoną decyzją Wojewoda Śląski utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] r., nr [...], mocą której zmieniono decyzję Wojewody Śląskiego z dnia [...] r., nr [...] o pozwoleniu na budowę oraz rozbiórkę obiektów budowlanych poprzez zatwierdzenie projektu budowlanego zamiennego. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach strona skarżąca zawarła wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu wniosku wskazano przede wszystkim, że brak wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji będzie rodził zarówno niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody skarżącemu, jak też umożliwi przeprowadzenie inwestycji, której skutki będą trudne lub wręcz niemożliwe do odwrócenia. Wskazano, iż wskutek realizacji prac budowlanych może powstać obiekt budowlany niezgodny z przepisami, a doprowadzenie budowy do stanu zgodnego z prawem może być znacząco utrudnione, gdyż inwestor w oparciu o decyzję o pozwoleniu na budowę może prowadzić roboty budowlane. Obiekt ten spowoduje trwałą zmianę w zagospodarowaniu nieruchomości i trwałe ograniczenia dla właścicieli sąsiednich nieruchomości związane przede wszystkim z brakiem zapewnienia odpowiedniej liczby miejsc parkingowych i nadmiernym zacienianiem budynku. Organ w odpowiedzi na skargę stwierdził, iż nie ma podstaw do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, ponieważ wbrew temu co twierdzi skarżący nie istnieje ryzyko powstania nieodwracalnych i negatywnych skutków. Na mocy zarządzenia z dnia 28 sierpnia 2018 r. doręczono uczestnikom postępowania odpis skargi wraz z pouczeniem o możliwości ustosunkowania się do wniosku strony skarżącej o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu. Pełnomocnik uczestnika postępowania "A" Sp. z o.o. w C. wniósł o oddalenie wniosku wskazując, że realizacja inwestycji na podstawie pozwolenia na budowę często prowadzi do trwałej zmiany otoczenia, co nie może być automatycznie utożsamiane z niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Chodzi bowiem o sytuację, w której powrót do stanu poprzedniego będzie niemożliwy lub będzie wymagał znacznych nakładów sił oraz środków. Przesłanka ta nie została spełniona w niniejszej sprawie. Zarzuty skarżącego, dotyczące prawidłowości zaskarżonej decyzji nie oznaczają, iż brak jej wstrzymania spowoduje dla skarżącego powstanie trudnych lub nieodwracalnych skutków. Wstrzymanie decyzji ma charakter wyjątkowy i może stanowić znaczną dolegliwość dla inwestora, ponieważ zaprzestanie prac budowlanych spowoduje znaczne opóźnienie w realizacji inwestycji. Brak jest również podstaw do uznania, że na skutek braku wstrzymania zaskarżonej decyzji u skarżącego mogłaby powstać szkoda znacznych rozmiarów. Obawy skarżącego odnośnie obniżenia walorów użytkowych i wartości materialnej jego nieruchomości są hipotetyczne, a ciężar dowodu w zakresie wykazania konkretnych zdarzeń stanowiących podstawę do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji spoczywa na wnioskodawcy. Pełnomocnik uczestnika wniósł także o uzależnienie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji od złożenia przez skarżącego kaucji w kwocie 300.000,00 zł na zabezpieczenie roszczeń inwestora z powodu wstrzymania wykonania decyzji, na podstawie art. 35a ustawy prawo budowlane. Stwierdził, iż ewentualne wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji spowoduje opóźnienie w realizacji inwestycji o ok. 8-9 miesięcy, w czego konsekwencji inwestor może ponieść szkodę w szacowanej kwocie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże w myśl art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd, na wniosek skarżącego, może wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba, że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Należy podkreślić, że ciężar dowodu w zakresie wykazania wymienionych w art. 61 § 3 p.p.s.a. okoliczności, stanowiących podstawę do wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu, spoczywa na wnioskodawcy. Do wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, nie jest wystarczające samo twierdzenie strony. Uzasadnienie takiego wniosku powinno odnosić się do okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy. Powinno wskazywać na konkretne okoliczności powodujące, że wykonanie aktu lub czynności będącej przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej spowoduje w stosunku do wnioskodawcy wystąpienie jednej lub obu przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a. – znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Sąd stwierdził, że sporna inwestycja nie powoduje niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody po stronie skarżącego. Zaskarżony akt nie rodzi też w ocenie Sądu trudnych do odwrócenia skutków. Zauważyć bowiem należy, iż nawet w wyniku wyroku uchylającego decyzję o pozwoleniu na budowę, w przypadku gdy inwestycja jest poważnie zaawansowana lub ukończona, organ nadzoru budowlanego uprawniony będzie do wydawania szeregu nakazów mających na celu doprowadzenie zrealizowanych robót budowlanych do stanu zgodności z prawem, a wówczas to inwestora, a nie skarżącego obciążać będą dodatkowe koszty przy ewentualnej rozbiórce przedmiotowej inwestycji. Należy stwierdzić, że konsekwencje wstrzymania bądź braku wstrzymania zaskarżonej decyzji mogą dotykać w takim samym stopniu inwestora, jak i pozostałe strony tego postępowania. Postanowienie wstrzymujące wykonanie decyzji o pozwoleniu na budowę może stanowić dużą dolegliwość przede wszystkim dla inwestora, gdyż może nierzadko spowodować większą szkodę niż szkoda, mogąca wyniknąć z kontynuowania robót budowlanych prowadzonych w oparciu o zaskarżoną decyzję. Zatem inwestor, który prowadzi proces budowlany na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, narażony jest na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody nie tylko w przypadku uwzględnienia skargi, ale również w razie wstrzymania wykonania decyzji. To inwestor ponosi wyłączne ryzyko prowadzenia robót przed rozpoznaniem skargi przez Sąd i na nim spoczywać będzie obowiązek przywrócenia stanu poprzedniego, gdyby okazało się, że w wyniku rozpoznania skargi decyzja zostanie uchylona. Nadto należy stwierdzić, że na etapie rozpoznania wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, Sąd nie ma możliwości dokonania oceny zgodności z prawem tego rozstrzygnięcia oraz innych aktów wydanych w toku postępowania przed organami administracji. Zasadność rozstrzygnięć wydawanych w trakcie postępowania przed organami administracji będzie przedmiotem oceny dopiero w toku rozpoznawania wniesionej skargi. Mając na względzie powyższe Sąd, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.