II SA/Gl 606/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Siudyka, Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski (spr.),, Sędzia WSA Artur Żurawik, Protokolant st. sekretarz sądowy Anna Koenigshaus, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 września 2019 r. sprawy ze skargi E. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie świadczenia wychowawczego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...] r. nr [...]; 2. zasądza na rzecz strony skarżącej od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach kwotę 497 (czterysta dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach wszczęło postępowanie w sprawie, a następnie decyzją z dnia [...] r. nr [...] stwierdziło nieważność decyzji Zastępcy Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w K. działającego z upoważnienia Prezydenta Miasta K. z dnia [...] r. nr [...] przyznającej prawo do świadczenia wychowawczego E. P. na pierwsze dziecko D. P. w okresie od 1 października 2018 r. do 30 września 2019 r. w kwocie 500 zł miesięcznie. W uzasadnieniu organ wskazał, iż przy wydawaniu powyższego rozstrzygnięcia doszło do rażącego naruszenia art. 7 ust. 2 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci. Zgodnie z tym przepisem "w przypadku uzyskania dochodu przez członka rodziny lub dziecko pozostające pod opieką opiekuna prawnego w roku kalendarzowym poprzedzającym okres, na jaki ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego, ustalając dochód członka rodziny lub dziecka pozostającego pod opieką opiekuna prawnego, osiągnięty w tym roku dochód dzieli się przez liczbę miesięcy, w których dochód ten był uzyskiwany, jeżeli dochód ten jest uzyskiwany w okresie, na jaki ustalane lub weryfikowane jest prawo do świadczenia wychowawczego". Ponowna weryfikacja dochodów rodziny matki D. P. wykazała, że organ I instancji nieprawidłowo ustalił dochód męża strony albowiem w roku bazowym 2017 r. dochód z tytułu renty był osiągany przez 8 miesięcy - od maja 2017 r. do grudnia 2017 r. [ i nadal] i w związku z tym należało uzyskany z tego tytułu dochód podzielić przez 8 a nie 12 miesięcy jak uczynił organ I instancji. W konsekwencji, po przeliczeniu dochodu rodziny ustalono, że wyniósł on 954,52 zł i przekraczał ustawowe kryterium uprawniające do świadczenia wychowawczego. Na skutek wniosku E. P. sprawę ponownie rozpatrywało Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach, które zaskarżoną decyzją utrzymało decyzję z dnia [...] r. I tym razem skład orzekający uznał, iż przy wydawaniu decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia [...] r. doszło do rażącego naruszenia prawa. Skargę na tę decyzję do tutejszego Sądu złożyła E. P. reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika. Domagając się uchylenia rozstrzygnięcia organu, orzeczenia co do istoty sprawy oraz zasądzenia kosztów postępowania zarzuciła SKO w Katowicach naruszenie art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez nierozpatrzenie całości, zebranego w niniejszej sprawie materiału dowodowego. Nie zgodziła się z wyliczeniami dokonanymi przez organ administracji Miesięczny dochód członków rodziny powinien być wyliczony poprzez w pierwszej kolejności obliczenie dochodu każdego z osobna członka rodziny, a następnie poprzez obliczenie średniej tego dochodu. Wykluczone jest sumowanie przychodów, a następnie pomniejszanie od ich sumy kosztów uzyskania przychodów, podatków dochodowych oraz składek ubezpieczeniowych, poszczególnych członków rodziny. Logicznym jest ażeby podczas dokonywania wyliczeń w sprawie wzięty został pod uwagę pełny dochód D. P. tj. dochód z tytułu renty za okres od maja do grudnia 2017 r. (6.492,84 zł), a następnie dochód ten winien zostać podzielony przez ilość miesięcy pobierania przez Pana D. P. renty tj. 8 miesięcy. Z powyżej dokonanego działania otrzymamy kwotę 811,605 zł. Licząc z kolei dochód E. P., należy podzielić przez 12 miesięcy tj. 16.178,76 zł : 12 msc = 1.348,23 zł. Odpowiadając na skargę organ administracji wniósł o jej oddalenie. Podkreślił, że ponowna weryfikacja dochodu rodziny E. P. wykazała, że organ I instancji nieprawidłowo ustalił dochód męża strony D. P. albowiem w roku bazowym 2017 r. dochód z tytułu renty byt osiągany przez 8 miesięcy - od maja 2017 r. do grudnia 2017 r. [ i nadal] i w związku z tym należało uzyskany z tego tytułu dochód podzielić przez 8 a nie 12 miesięcy jak uczynił organ I instancji. Zgodnie z art. 7 ust. 2 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci w przypadku uzyskania dochodu przez członka rodziny lub dziecko pozostające pod opieką opiekuna prawnego w roku kalendarzowym poprzedzającym okres, na jaki ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego, ustalając dochód członka rodziny lub dziecka pozostającego pod opieką opiekuna prawnego, osiągnięty w tym roku dochód dzieli się przez liczbę miesięcy, w których dochód ten by! uzyskiwany, jeżeli dochód ten jest uzyskiwany w okresie, na jaki ustalane lub weryfikowane jest prawo do świadczenia wychowawczego. W konsekwencji ustalono, że dochód na osobę w rodzinie wynosi 954,52 zł i przekracza ustawowe kryterium uprawniające do świadczenia wychowawczego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 2107) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Z brzmienia zaś art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.),), zwanej dalej "p.p.s.a." wynika, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Nie ulega więc wątpliwości, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Przy tym z mocy art. 134 § 1 p.p.s.a. tejże kontroli legalności sad dokonuje także z urzędu, nie będąc związany zarzutami i wnioskami powołaną podstawą prawną. Rozstrzygana sprawa dotyczy stwierdzenia nieważności decyzji, którą ustalono prawo do świadczenia wychowawczego E. P. na pierwsze dziecko. Podstawa prawną tego ostatniego aktu był art. 5 ust. 3 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz. U. z 2018 r. poz. 2134) w brzmieniu obowiązującym w chwili wydawania zaskarżonych decyzji. Zgodnie z tym przepisem "świadczenie wychowawcze przysługuje na pierwsze dziecko osobom, o których mowa w art. 4 ust. 2, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty 800,00 zł". Istotą sporu jest tu sposób obliczenia dochodu rodziny. Otóż mąż skarżącej pobierał rentę inwalidzką w 2017 r. przez okres 8 miesięcy. W takich przypadkach ustawa przewiduje w zakresie ustalania dochodu rodziny rozwiązanie szczególne. Otóż w świetle art. 7 ust. 2 ustawy (w brzmieniu obowiązującym w chwili wydawania decyzji "w przypadku uzyskania dochodu przez członka rodziny lub dziecko pozostające pod opieką opiekuna prawnego w roku kalendarzowym poprzedzającym okres, na jaki ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego, ustalając dochód członka rodziny lub dziecka pozostającego pod opieką opiekuna prawnego, osiągnięty w tym roku dochód dzieli się przez liczbę miesięcy, w których dochód ten był uzyskiwany, jeżeli dochód ten jest uzyskiwany w okresie, na jaki ustalane lub weryfikowane jest prawo do świadczenia wychowawczego". Biorąc pod uwagę powyższe Sąd uznaje, że prawidłowo SKO w Katowicach stwierdziło, że w decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia [...] r. nr [...] przyznającej prawo do świadczenia wychowawczego błędnie ustalono dochód rodziny dzieląc dochody męża skarżącej przez 12 miesięcy a nie przez 8. Trafnie Kolegium uznało, że to naruszenie prawa ma charakter rażącego. Za takie, w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., należy uznać naruszenie przepisu, którego treść bez żadnych wątpliwości interpretacyjnych może być ustalona w bezpośrednim rozumieniu. Podstawą zastosowania tej przesłanki może być zatem niebudzący wątpliwości stan prawny. Rażące naruszenie prawa to naruszenie oczywiste, wyraźne i bezsporne. Należy przy tym zaakceptować stanowisko, zgodnie z którym prawo zostaje naruszone w sposób rażący, gdy określony akt administracyjny został wydany wbrew zakazom lub nakazom ustanowionym w przepisach prawa, a także wtedy, gdy wbrew przesłankom przepisu nadano prawa lub nałożono obowiązki lub ich stronie w ogóle odmówiono. W związku z tym naruszenie prawa ma cechę "rażącego" wtedy, gdy czynności postępowania organu lub istota załatwienia sprawy są w swej treści zaprzeczeniem treści obowiązującej regulacji prawnej, a działanie organu w toku postępowania lub rozstrzygnięcie sprawy w decyzji w ogóle nie odpowiada nakazom wynikającym z prawa obowiązującego lub łamie zakazy w nim ustanowione. Taka sytuacja zaistniała w przypadku decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia [...] r. Organ gminy obliczył dochód rodziny skarżącej z naruszeniem art. 7 ust. 2 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci. Zatem stwierdzenie nieważności tej decyzji było uzasadnione. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uznał, że skarga jest niezasadna, skoro podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod uwagę i na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.