II SA/Gl 608/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Bogucka, Sędziowie Sędzia NSA Łucja Franiczek (spr.), Sędzia WSA Rafał Wolnik, Protokolant Aleksandra Żmudzińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 listopada 2007 r. sprawy ze skargi [...] Sp. z o.o. z siedzibą w W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia w sprawie statusu prawnego napowietrznej linii energetycznej oddala skargę. Wnioskiem z daty [...] r. [...] Sp. z o.o. w W. (Zakład [...] w C.) wystąpiła o potwierdzenie posiadania przez Skarb Państwa linii energetycznej 30 KV (W.-Z.), przebudowanej w [...] r. w rejonie projektowanego wówczas zbiornika na rzece [...] w P. oraz faktu przeniesienia powyższego posiadania po dniu [...] r. na przedsiębiorstwo państwowe [...]. W uzasadnieniu podano, że potwierdzenie powyższych okoliczności niezbędne jest do skierowania do sądu powszechnego wniosku o stwierdzenie nabycia służebności gruntowej przez zasiedzenie z mocy art. 292 kodeksu cywilnego, co wymaga zaliczenia posiadania poprzednika – Skarbu Państwa. W tym względzie wnioskodawca powołał się na postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 25 stycznia 2006 r. sygn. akt I CSK 11/05, którego kserokopię dołączono. Nadto, w kolejnym piśmie wnioskodawca przedłożył wyciąg z książki środków trwałych dotyczący linii energetycznej Z. – Z. dla potwierdzenia, że linia ta była w ewidencji środków trwałych [...] w dniu [...]r. oraz protokół przekazania środka trwałego nr [...], potwierdzający fakt przekazania na jej rzecz w dniu [...]r. Po rozpoznaniu wniosku postanowieniem Starosty M. z dnia [...] r. nr [...], na podstawie art. 219 kpa odmówiono wydania zaświadczenia o żądanej treści z tym uzasadnieniem, iż organ ten nie prowadzi ewidencji ani rejestrów dotyczących linii energetycznych ani też nie dysponuje dokumentacją w powyższej sprawie. W zażaleniu na powyższe postanowienie [...] Sp. z o.o. ponawiając dotychczasową argumentację dodatkowo podniosła, że w świetle przywołanego postanowienia SN, jedynym właściwym organem, mogącym poświadczyć okoliczności wskazane we wniosku, jest Starosta, a do wydania zaświadczenia nie są konieczne ewidencje, jako że chodzi o fakty bezsporne i wykazane dołączonymi do wniosku dokumentami, zaś w razie wątpliwości wyjaśnienia mogą złożyć długoletni pracownicy [...]. Zaskarżonym postanowieniem Samorządowe Kolegium Odwoławcze orzekło o utrzymaniu w mocy postanowienia organu I instancji jako zgodnego z prawem. Zdaniem Kolegium, analiza przepisów art. 218 § 1 i art. 217 § 2 pkt 2 kpa, prowadzi bowiem do wniosku, że okoliczności, których potwierdzenia żąda się w zaświadczeniu, powinny pozostawać w związku z rzeczowym zakresem działania organu i wynikać z prowadzonej przez ten organ ewidencji, rejestrów bądź innych danych znajdujących się w jego posiadaniu. Stąd też postępowanie wyjaśniające może mieć jedynie pomocniczą rolę przy ustaleniu żądanej treści zaświadczenia, gdyż zakres tego postępowania wynikać będzie nie tylko z żądania osoby zainteresowanej, lecz również z oceny możliwości jego spełnienia przez organ. Stąd też organ II instancji stwierdził, że skoro Starosta M. nie dysponuje dokumentami potwierdzającymi okres posiadania przez Skarb Państwa przedmiotowej linii energetycznej, to prawidłowo mógł się uchylić od wydania zaświadczenia, zaś wykazanie tych faktów winno nastąpić w postępowaniu sądowym o zasiedzenie służebności w oparciu o dostępne środki dowodowe, na które powołano się we wniosku i zażaleniu. W skardze do sądu administracyjnego [...] Sp. z o.o. w W. po zrelacjonowaniu przebiegu dotychczasowego postępowania i podniesionej już argumentacji, wskazała dodatkowo, że Starosta M. posiada dokumentację, umożliwiającą wydanie żądanego zaświadczenia w postaci mapy sytuacyjno-wysokościowej i pomiarów, dokonanych w [...] r. podczas zakładania mapy zasadniczej na obrębie ewidencyjnym P. W odpowiedzi na skargę Prezes SKO w C. wniósł o jej oddalenie jako nieuzasadnionej, gdyż dokumentacja znajdująca się w państwowym zasobie geodezyjno-kartograficznym nie zawiera danych, których potwierdzenia domagała się strona skarżąca. W toku rozprawy sądowej pełnomocnik skarżącej sprecyzował żądanie skargi w ten sposób, że wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i zasądzenia kosztów postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest uzasadniona, bowiem zaskarżone postanowienie nie narusza prawa, a tylko w takim aspekcie podlegało kontroli sądowej. Zgodnie z art. 218 w zw. z art. 217 § 2 pkt 2 kpa, organ administracji obowiązany jest wydać zaświadczenie na żądanie osoby mającej interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego, gdy chodzi o potwierdzenie faktów albo stanu prawnego, wynikających z prowadzonej przez ten organ ewidencji, rejestrów bądź z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu. Przed wydaniem zaświadczenia organ administracji może przeprowadzić w koniecznym zakresie postępowanie wyjaśniające. Zdaniem składu orzekającego, regulacja ta oznacza, że przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego należy do uznania organu, zaś obligatoryjność wydania zaświadczenia wynika jedynie wówczas, gdy organ administracji dysponuje danymi ewidencyjnymi w ramach swojej właściwości, czyli miejscowego i rzeczowego zakresu działania. Zatem aby zaświadczenie spełniało wymagania dokumentu urzędowego określone w art. 76 kpa, musi być wydane w przedmiocie mieszczącym się w zakresie działania organu (vide: B.Adamiak, J.Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, Wyd. C.H. Beck, W-wa 1996 r. str. 836). Tymczasem strona skarżąca w toku postępowania administracyjnego nie negowała faktu, iż Starosta M. nie dysponuje ewidencjami, rejestrami, bądź innymi danymi znajdującymi się w jego posiadaniu, z których wynikałby fakt i data wybudowania, czy posiadania przez Skarb Państwa przedmiotowej linii energetycznej. Dopiero w skardze do sądu administracyjnego podniesiono, że dane takie wynikają z uzyskanej mapy sytuacyjno-wysokościowej, wydanej w dniu [...] r. przez Starostę M., a także ze sporządzonego szkicu polowego z namierzenia w [...] r. słupa energetycznego linii napowietrznej na działce nr [...] w P. (vide: załączniki do skargi – k. 18 akt sądowych). Jak jednak trafnie zauważono w odpowiedzi na skargę, przywołane dokumenty w żadnej mierze nie zawierają danych, o potwierdzenie których wystąpiono we wniosku z daty [...] r. Stwierdzić przyjdzie też, że określenie "dane znajdujące się w posiadaniu organu", użyte w art. 218 § 1 kpa, nie obejmuje danych dostarczonych właściwemu organowi przez osobę ubiegającą się o zaświadczenie w celu potwierdzenia faktów z tych danych wynikających (vide: wyrok NSA z dnia 21 stycznia 1997 r. sygn. akt SA/Łd 3105/95, OSP 1998/6/106). Oznacza to, że wykluczyć należy przypadek, aby wnioskodawca domagał się wydania zaświadczenia na użytek postępowania przed sądem powszechnym w oparciu o posiadane przez niego dokumenty i przesłuchanie zawnioskowanych przez siebie świadków, jak to miało miejsce w niniejszej sprawie. Urzędowy charakter zaświadczenia wyklucza możliwość przeprowadzenia przez organ administracji postępowania wyjaśniającego, które w istocie miałoby zastąpić postępowanie dowodowe przed sądem powszechnym, gdyż wykracza poza zakres kompetencji organu administracji. Zakres postępowania wyjaśniającego jest bowiem ograniczony i sprowadza się do zweryfikowania danych znajdujących się w posiadaniu organu (wyrok NSA z dnia 25 maja 2006 r. sygn. akt II GSK 41/06, LEX nr 236401). Faktem jest, że starosta jako organ reprezentuje równocześnie Skarb Państwa w sprawach gospodarowania nieruchomościami, lecz w przypadku, gdy organ ten brałby udział w postępowaniu sądowym w charakterze uczestnika postępowania w sprawie o zasiedzenie, nie jest możliwe przyjęcie, że władny byłby wykazywać stan faktyczny w oparciu o sporządzone przez siebie zaświadczenie. Tymczasem już w świetle przywołanego przez skarżącą postanowienia SN, takiej konstrukcji nie sposób wykluczyć (w sprawie tej Skarb Państwa uczestniczył na prawach strony). Zdaniem sądu administracyjnego, nie powinno też budzić wątpliwości, iż zaświadczenie nie może dotyczyć wykładni powszechnie obowiązujących przepisów – w tym wypadku art. 178 kodeksu cywilnego (po nowelizacji od dnia 1 lutego 1989 r.). Wreszcie, nie można drogą zaświadczenia wywołać skutków kształtujących stosunki prawne (vide: wyrok SN z dnia 2 kwietnia 2003 r. sygn. akt III RM 51/02, Wokanda 2004/1/18). Tymczasem żądane potwierdzenie faktu posiadania przez Skarb Państwa przedmiotowej linii energetycznej i przeniesienia posiadania po dniu [...] r. na przedsiębiorstwo państwowe [...], w istocie zmierza do uzyskania potwierdzenia, stanu prawnego, którego ustalenie może nastąpić jedynie w postępowaniu sądowym o zasiedzenie. Z tych wszystkich względów skarga nie mogła odnieść skutku i podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). SJ/