II SA/Gl 610/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Rafał Wolnik, Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska (spr.), Sędzia WSA Wojciech Organiściak, Protokolant Barbara Urban, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 grudnia 2009 r. sprawy ze skargi G. S. na decyzję [..] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [..] r. nr [..] w przedmiocie wykonania określonych robót budowlanych oddala skargę. Wnioskiem z dnia [...] S. i G.S. wystąpili do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta G. o wszczęcie postępowania administracyjnego w sprawie zakończonych robót związanych z przebudową strychu we wspólnym budynku mieszkalnym. Wskazali, że roboty polegały na wykuciu otworu drzwiowego i osadzeniu drzwi wejściowych, wymianie okna i postawieniu ścianki działowej. Zarzucili, iż prace te zostały wykonane niezgodnie z postanowieniem Sądu Rejonowego w G. z dnia [...], gdyż przedmiotowa ścianka jest zbyt szeroka, powodując zmniejszenie i tak małej powierzchni strychu, a wstawione okno spowodowało zmniejszenie dopływu światła dziennego. Prace te doprowadzą także do utrudnień w korzystaniu ze strychu. Decyzją z dnia [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta G. umorzył postępowanie administracyjne wszczęte na wniosek S. i G.S., w sprawie wymiany okna oraz postawienia ścianki działowej przez T. i B.P., na strychu budynku przy ulicy [...] w G. W uzasadnieniu wyjaśnił, że w sprawie wykucia otworu drzwiowego i osadzenia drzwi prowadzone jest odrębne postępowanie, stąd niniejsze ograniczone zostało do wykonania ścianki działowej oraz wymiany stolarki okiennej na strychu. Zebrany w sprawie materiał dowodowy pozwolił na ustalenie, że wymienione prace T. i B.P. wykonali zgodnie z postanowieniem Sądu Rejonowego w G. z dnia [...] sygn. akt [...] utrzymanym w mocy postanowieniem Sądu Okręgowego w G. z dnia [...] sygn. akt [...], określającym sposób korzystania ze strychu oraz zgodnie z opinią biegłego K., przygotowaną do tej sprawy. Wskazał ponadto, że zainteresowani dokonali zgłoszenia wskazanych robót budowlanych właściwemu organowi administracji architektoniczno- budowlanej, który nie skorzystał z prawa wniesienia sprzeciwu. Wyjaśniono także, "że wykonane roboty nie pozostają w kolizji z prawem budowlanym oraz przepisami techniczno-budowlanymi", a tym samym brak podstaw do wydania decyzji naprawczej przewidzianej przepisami prawa budowlanego. Ewentualne naruszenie prawa własności podczas wykonywania tych robót nie leży w kompetencji organów nadzoru budowlanego. Wobec takich ustaleń postępowanie w sprawie wymiany okna i postawienia ścianki działowej na strychu w przedmiotowym budynku należało umorzyć jako bezprzedmiotowe zgodnie z art. 105 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego. Odwołanie (nazwane zażaleniem) wnieśli S. i G.S., domagając się uchylenia wydanej przez organ pierwszej instancji decyzji. W odwołaniu zarzucili, iż organ wydał przedmiotową decyzję na podstawie "szerokich wyjaśnień" złożonych przez inwestorów – Państwa P., przy czym wyjaśnienia te w żaden sposób nie zostały uwiarygodnione przeprowadzeniem oględzin. W ich ocenie dopiero wyjaśnienia zweryfikowane przez oględziny oraz skonfrontowane z treścią wymienianych już postanowień Sądu Rejonowego i Sądu Okręgowego powinny stanowić podstawę rozstrzygnięcia w sprawie. Dodali, że ścianka działowa na strychu jest ewidentną samowolą budowlaną, gdyż wykonana została wbrew przyjętym ustaleniom, czyli m.in. opinii biegłego, która mówi o podziale strychu "siatką ogrodzeniową metalową lub plastykową", a nie ścianą o szerokości [...] cm, zaś zmienione okno ma bardzo zmniejszone wymiary. Podkreślili, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nie zebrał wszystkich niezbędnych i koniecznych dowodów by rzetelnie i obiektywnie ocenić stan faktyczny i prawny, przez co wydana decyzja dotknięta jest wadą prawną. W wyniku rozpatrzenia wniesionego przez małżonków S. odwołania, [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. decyzją z dnia [...] Nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu wyjaśnił, iż po zapoznaniu się ze zgromadzoną w sprawie dokumentacją ustalił, że wykonane roboty budowlane tj. przeróbka okna na dwudzielne z profilem poszerzającym i postawienie ścianki kartonowo-gipsowej oddzielającej część lewą strychu od prawej, nie naruszają przepisów i trybu postępowania określonych Prawem budowlanym. W odniesieniu do zarzutu skarżących dotyczącego sposobu podziału strychu siatką ogrodzeniową, stwierdził, iż był to tylko jeden ze sposobów podanych w przygotowanej opinii biegłego, natomiast ostateczny sposób podziału strychu wraz z udostępnieniem okna obu stronom postępowania określiło wymienione już postanowienie Sądu Rejonowego w G. Wykonane prace nie naruszają ustaleń tego postanowienia, nie naruszają także konstrukcji budynku. Skoro zaś przedmiotowe prace nie naruszają przepisów Prawa budowlanego, to postępowanie administracyjne, organu nadzoru budowlanego badające zgodność robót z przepisami, po potwierdzeniu tej zgodności, jako bezprzedmiotowe należało umorzyć. Niezadowolony z rozstrzygnięcia, skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach złożył G.S. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i skierowanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie kosztów postępowania. W motywach skargi podniósł, iż [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. wydając swoje rozstrzygniecie nie przeprowadził wymaganego postępowania wyjaśniającego, pomimo ciążącego na nim obowiązku wynikającego z art. 7 Kodeksu postępowania administracyjnego, stąd jego ustalenia w sprawie "są mylne i nie odzwierciedlają stanu faktycznego". Przede wszystkim zarzucił, iż nie przeprowadzono wizji i nie dokonano oględzin wykonanych samowolnie robót budowlanych, opierając się jedynie na "szerokim wyjaśnieniu" inwestorów. Podkreślił, iż Sąd Rejonowy w przywoływanym postanowieniu nakazał podział strychu zgodnie z opinią biegłego A.K. z dnia [...], którą uczynił integralną częścią postanowienia, czyli lewą cześć strychu postanowił przyznać do wyłącznego korzystania małżonkom P., a prawą – do wyłącznego korzystania G.S., dzieląc go "siatką ogrodzeniową metalową lub plastykową na wysokość [...]m, ze względu na bezpieczeństwo pożarowe". Natomiast Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego odnosi się w swoim orzeczeniu do innej opinii tego biegłego, z dnia [...], która nie została integralną częścią omawianego postanowienia Sądu. Dlatego też wykonane przez inwestorów prace są samowolą budowlaną – odnosi się to zarówno do ściany o szerokości [...] cm, obudowującej legar drewniany, jak również do wymienionego okna o znacznie zmniejszonych wymiarach, przez co zmieniono na niekorzyść szerokość dopływającego na strych światła. Odniósł się także do kwestii zniszczenia ogrodzenia i wykonania furtki w miejscu dla siebie "właściwym" oraz do wykucia drzwi na strych, uznając, że także te prace wykonane zostały samowolnie. Reasumując stwierdził, że wykucie drzwi na strych, postawienie ścianki działowej oraz przebudowa okna powinny być wykonane pod nadzorem właściwych organów, gdyż doprowadziły one do zmian cech użytkowych i funkcjonalnych poddasza. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. podtrzymując swoje stanowisko prezentowane w zaskarżonej decyzji, wniósł o oddalenie złożonej skargi. Wyjaśnił, że wbrew twierdzeniom skargi wykonana ścianka kartonowo-gipsowa oddzielająca część lewą strychu od prawej oraz wymienione okno nie stanowiło przebudowy poddasza i tym samym nie można mówić o samowoli budowlanej. Zaznaczył, że za prawidłowością przyjętego stanowiska przemawia dodatkowo treść wydanego w sprawie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 30 listopada 2007 r., w którym Sąd ten uznał, że postawienie wewnątrz budynku ścianki działowej, wykucie w niej otworów, przesunięcie jej bądź usunięcie nie może być zakwalifikowane jako przebudowa obiektu budowlanego w rozumieniu art. 3 pkt 7a Prawa budowlanego. Podkreślił, że Państwo P. dokonali zgłoszenia robót budowlanych polegających na wymianie furtki w istniejącym ogrodzeniu oraz na wykonaniu ścianki działowej na strychu, otworu drzwiowego oraz wymianie okna w celu umożliwienia korzystania z niego po obu stronach podzielonego strychu. Powtórzył, że wszystkie wymienione prace wykonano zgodnie z treścią postanowienia Sądu Rejonowego w G. z dnia [...] utrzymanego w mocy postanowieniem Sądu Okręgowego w G. z dnia [...] i przygotowaną do sprawy opinią biegłego A.K. Na rozprawie w dniu 4 grudnia 2009 r. uczestniczka postępowania S.S. podtrzymując skargę, dodała, że przedmiotowa ścianka działowa wykonana została niezgodnie z opinią biegłego A.K. z [...] r., a prace wykonane przez Państwa P. na strychu wskazują na zamiar jego adaptacji na cele mieszkalne. Uczestniczka postępowania T.P. wnosząc o oddalenie skargi, podtrzymała stanowisko wyrażone w piśmie procesowym z dnia [...]. Wyjaśniła, że powoływana opinia biegłego K. dotyczyła podziału strychu, co do zasady, nie przesądzała natomiast o parametrach ścianki działowej. Dodała, że nie jest jej, ani jej męża zamiarem adaptacja strychu na cele mieszkalne. Reasumując podkreśliła, że organ pierwszej instancji dokonał oględzin prac wykonanych na strychu podczas prowadzenia innego postępowania, widział przedmiotową ściankę oraz wymienione okno i nie zgłaszał zastrzeżeń w stosunku do wykonanych robót. Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpatrując sprawę zważył, co następuje: W myśl art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270 ze zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w treści ustawy. Kryterium kontroli wykonywanej przez te sądy określa art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), stanowiący, że jest ona sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zatem kontrola sądów polega na zbadaniu, czy kwestionowana decyzja nie uchybia przepisom prawa materialnego lub procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy albo dającym podstawę do wznowienia postępowania bądź mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądy badają również, czy organ administracji publicznej nie dopuścił się uchybień skutkujących nieważnością decyzji (art. 145 § 1 cytowanej ustawy). Jednakowoż sądy administracyjne – w myśl art. 134 § 1 tej ustawy rozstrzygają w granicach danej sprawy, nie będąc związanymi zarzutami i wnioskami skargi, a zatem oceniają legalność decyzji również z urzędu. Kierując się tym zapisem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach stwierdził, iż zarówno zaskarżona decyzja, jak również poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji nie naruszają prawa w sposób mogący spowodować ich uchylenie. Kontrolowane w sprawie decyzje wydane zostały w sprawie robót budowlanych przeprowadzonych na poddaszu budynku przez T. i B.P. Podstawą wykonania kwestionowanych przez G.S. robót było postanowienie Sądu Rejonowego w G. z dnia [...] utrzymane w mocy (w zdecydowanej części) postanowieniem Sądu Okręgowego w G. z dnia [...] ustalającego sposób korzystania z nieruchomości położonej w G. przy ulicy [...]. Postanowienie to m.in. dokonuje podziału strychu wskazanego budynku w ten sposób, że lewą część strychu Sąd przyznał do wyłącznego korzystania T. i B. małżonkom P., a prawą część strychu przyznał do wyłącznego korzystania G.S. Podziału tego Sąd dokonał zgodnie z opinią biegłego A.K. z dnia [...], którą w tym zakresie uczynił integralną częścią postanowienia. Nadto w punkcie 2 tego postanowienia Sąd nakazał G.S. umożliwienie wykonania T. i B. małżonkom P. ścianki działowej, oddzielającej obydwie powierzchnie strychu oraz osobnych drzwi prowadzących do ich części, a w punkcie 3 – nakazał małżonkom P., po wykonaniu ścianki działowej z punktu 2, przerobienie okna znajdującego się na strychu, celem umożliwienia swobodnego otwierania okna po stronie, z której będą sami korzystać i po stronie, z której korzystać będzie G.S. Jak wynika z materiału zgromadzonego w sprawie wykonane przez małżonków P. roboty budowlane polegały na postawieniu przedmiotowej ścianki działowej dzielącej strych na dwie niezależne części oraz wymianie okna, w taki sposób by w związku z wykonaniem tej ścianki umożliwić otwieranie okna zarówno po jednej jak i pod drugiej części strychu. W ocenie składu sądzącego prace wykonane zostały zgodnie z przywołanym powyżej postanowieniem Sądu, o czym świadczy m.in. zebrany w sprawie materiał fotograficzny oraz wyjaśnienia inwestorów. Na tej podstawie można stwierdzić, że postawiona ścianka jest lekkiej konstrukcji, z płyt kartonowo-gipsowych, a wymienione okno umożliwia wygodne korzystanie z niego przez właścicieli obu części strychu. Wprawdzie wymiana okna istniejącego wcześniej na obecne okno dwudzielne, może spowodować wrażenie zmniejszenia dochodzącego na strych światła, wydaje się jednak, że jest to nie tyle kwestia takiego czy innego kształtu okna, ile podziału strychu na dwie części. Odnosząc się do argumentu skarżącego, iż przedstawiona i dołączona do postanowienia Sądu Rejonowego w G., jako jego integralna część, opinia biegłego A.K. z dnia [...] mówi o podziale strychu ewentualnie siatką ogrodzeniową metalową lub plastykową, a nie ścianką działową, zmniejszającą powierzchnię strychu, należy podkreślić, że wymieniona opinia dotyczyła jedynie samej możliwości podziału strychu, nie może być natomiast uznana za miarodajną wskazówkę, w jaki sposób dokonać tego podziału. Przyjdzie zauważyć, ze w samym przywoływanym postanowieniu w pkt 2 Sąd Rejonowy mówi o wykonaniu ścianki działowej. Taka właśnie ścianka, w ocenie orzekającego składu, została wykonana. Zarzut zgłoszony przez uczestniczkę postępowania S.S. w czasie rozprawy, iż wykonane na strychu przez państwa P. roboty adaptacyjne mogą wskazywać na ich zamiar adaptacji strychu na cele mieszkalne, nie mógł być uwzględniony i pozostawał w tej sprawie bez znaczenia. Przedmiotem niniejszego postępowania nie jest bowiem zmiana sposobu użytkowania strychu lecz wykonanie określonych prac budowlanych. Zgodzić się przyjdzie natomiast ze skarżącym, że orzekające w sprawie organy naruszyły przepisy procedury administracyjnej nie przeprowadzając oględzin wykonanych prac na przedmiotowym strychu. Niewątpliwie organy powinny naocznie potwierdzić stan wykonanych robót i sporządzić z tych oględzin stosowny protokół. Jednak uchybienie to nie miało w ocenie Sądu istotnego wpływu na wynik sprawy, a zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit.c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi tylko naruszenie prawa, które miało istotny wpływ na wynik sprawy może stanowić podstawę do uwzględnienia skargi. W rozpatrywanej sprawie nie można mówić o takiej sytuacji. Należy bowiem przy tym zauważyć, że chociaż organ w kontrolowanym postępowaniu nie dokonał oględzin wykonanych prac, to nie można powiedzieć, by organ w tym zakresie nie miał wiedzy jak faktycznie zostały one wykonane. Jak wynika bowiem z pism załączonych przez uczestników postępowania, a także z ogólnie dostępnego materiału dowodowego, organ wielokrotnie uczestniczył w oględzinach strychu, a to przy okazji rozstrzygania innych spraw między stronami, m.in. sprawy dotyczącej wykucia dodatkowych drzwi na strych (zakończonej, według oświadczenia stron, wydaniem decyzji umarzającej postępowanie). Mając na względzie powyższe argumenty, nie stwierdzając naruszenia prawa skutkującego uznaniem skargi za zasadną Wojewódzki Sąd Administracyjny nie znalazł podstaw prawnych do uwzględnienia skargi i dlatego na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – oddalił skargę. .