II SA/Gl 612/05
WyrokWSA w Gliwicach2006-06-14
Skład orzekający: Ewa Krawczyk, Łucja Franiczek, Rafał Wolnik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może umorzyć postępowanie administracyjne na podstawie art. 105 § 1 w zw. z art. 98 § 2 kpa, jeśli postępowanie zostało zawieszone na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 kpa, a nie na podstawie art. 98 § 1 kpa?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie może umorzyć postępowania administracyjnego na podstawie art. 105 § 1 w zw. z art. 98 § 2 kpa, jeśli postępowanie zostało zawieszone na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 kpa (rozpatrzenie sprawy zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd), a nie na podstawie art. 98 § 1 kpa (zawieszenie na wniosek strony, na której żądanie postępowanie zostało wszczęte). W przypadku zawieszenia na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 kpa, postępowanie nie podlega umorzeniu po upływie 3 lat, lecz powinno zostać podjęte z urzędu po zakończeniu sprawy zawisłej przed sądem.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku o ustalenie warunków zabudowy dla rozbudowy zakładu. Po szeregu decyzji organów obu instancji i wyroków Naczelnego Sądu Administracyjnego, Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Burmistrza o umorzeniu postępowania. Skarżąca Spółka zarzuciła, że postępowanie zostało umorzone z naruszeniem przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, w szczególności art. 98 kpa, twierdząc, że nigdy nie złożyła wniosku o zawieszenie postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał skargę za uzasadnioną.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Miasta I. i postanowienie organu I instancji o zawieszeniu postępowania. Orzekł również, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu i zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Krawczyk, Sędziowie Sędzia NSA Łucja Franiczek (spr.), Sędzia WSA Rafał Wolnik, Protokolant ref. Anna Trzuskowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 czerwca 2006 r. sprawy ze skargi "A" Sp. z o.o. w I. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie warunków zabudowy terenu 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Miasta I. z dnia [...] r. nr [...] oraz postanowienie organu I instancji z dnia [...] r. nr [...], 2. orzeka, iż zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości, 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. na rzecz skarżącej Spółki kwotę [...]zł ([...] złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Decyzją podjętą w dniu [...] r. nr [...] Burmistrz Miasta I. po ponownym rozpoznaniu wniosku "A" Sp. z o.o. w I., ustalił warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla rozbudowy zakładu o nowe obiekty warsztatowe z przyłączami na działkach nr [...],[...],[...] oraz [...] w I.. Okres ważności decyzji określono na 1 rok od daty jej wydania.
Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia organ I instancji powołał przepisy art. 39 i art. 40 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 89, poz. 415 ze zm.), stwierdzając nadto zgodność zamierzenia inwestycyjnego z obowiązującym planem ogólnym zagospodarowania przestrzennego Miasta M., zatwierdzonym uchwałą Rady Miejskiej w M. Nr [...]z dnia [...]r. (Dz. Urzęd. Woj. [...]. nr [...]). Po rozpatrzeniu odwołań Ł. S., A. G. i J. B. decyzją z dnia [...] r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. uchyliło powyższą decyzję, przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Wówczas wnioskodawca "A" Sp. z o.o. pismem z dnia [...] r. powołując się na fakt zaskarżenia decyzji SKO do Naczelnego Sądu Administracyjnego, zwróciła się do Burmistrza I. o wstrzymanie procedury administracyjnej do czasu uzyskania decyzji Sądu. Powołując się na powyższe pismo postanowieniem podjętym w dniu [...] r. nr [...] z up. Burmistrza I., zawieszono postępowanie administracyjne w sprawie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla powyższej inwestycji – do czasu rozstrzygnięcia sprawy przez NSA. Jako podstawę prawną postanowienia organ I instancji powołał przepis art. 98 § 1 i art. 101 kpa, pouczając iż, o ile w okresie 3 lat od daty zawieszenia żadna ze stron nie zwróci się o podjęcie postępowania, żądanie wszczęcia postępowania uważa się za wycofane.
Jednakże uwzględniając skargę "A", wyrokiem z dnia 10 maja 2001 r. sygn. akt II SA/Ka 1522/99 Naczelny Sąd Administracyjny uchylił decyzję organu odwoławczego z dnia [...] r. Po ponownym rozpatrzeniu odwołań Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] r. nr [...] uchyliło decyzję organu
I instancji, orzekając o odmowie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla spornej inwestycji. Wskutek skargi inwestora Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 12 grudnia 2003 r. sygn. akt II SA/Ka 3050/01 uchylił decyzję organu odwoławczego z tym uzasadnieniem, iż nie wykazano, aby wnoszącym odwołanie Ł. S. i J. B. przysługiwał przymiot strony w rozumieniu art. 28 kpa, a ponadto, nie przeprowadzono należytej analizy zapisów planu miejscowego
Rozpoznając po raz trzeci odwołanie od decyzji organu I instancji, decyzją, podjętą w dniu [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze na podstawie art. 59 i art. 60 w zw. z art. 87 ust. 3 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717) i art. 138
§ 2 kpa, uchyliło decyzję Burmistrza Miasta I. z dnia [...] r., przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ II instancji powołał się na konieczność uwzględnienia zmiany stanu prawnego po wyroku NSA. Z dniem 31 grudnia 2003 r. utracił bowiem moc miejscowy plan ogólny zagospodarowania przestrzennego, co zdaniem organu, skutkuje koniecznością przeprowadzenia ponownego postępowania administracyjnego w oparciu o aktualny zmieniony stan prawny.
Po rozpoznaniu skargi inwestora, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach prawomocnym wyrokiem z dnia 16 stycznia 2006 r. sygn. akt II SA/Gl 402/04 skargę na powyższą decyzję oddalił.
Jednakże przed rozpoznaniem skargi pismem z dnia [...] r. "A" Sp. z o.o. zwróciły się o zakończenie postępowania administracyjnego i uwzględnienie ich wniosku z dnia [...] r., powołując się na fakt wydania decyzji SKO z dnia [...] r. oraz wyroków sygn. akt II SA/Ka 1522/99 i II SA/Ka 3050/01.
Burmistrz Miasta I. decyzją z dnia [...] r. umorzył postępowanie administracyjne na podstawie art. 105 § 1 i art. 98 § 2 kpa. W wyniku odwołania inwestora powyższa decyzja została uchylona przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze i sprawę przekazano do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji na podstawie decyzji z dnia [...] r. nr [...]. Skarga Burmistrza Miasta I. na decyzję organu odwoławczego została zaś odrzucona na podstawie prawomocnego postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 31 stycznia 2005 r. sygn. akt II SA/Gl 28/05.
Po powtórnym rozpatrzeniu sprawy Burmistrz Miasta I. kolejną decyzją z dnia [...] r. nr [...] ponownie umorzył postępowanie administracyjne na podstawie art. 105 § 1 w zw. z art. 98 § 2 kpa. W uzasadnieniu organ I instancji stwierdził, iż wniosek o podjęcie postępowania, zawieszonego w dniu [...] r., został złożony dopiero w dniu [...] r., a zatem po upływie 3 lat od daty zawieszenia postępowania. Stąd też w ocenie organu, żądanie wszczęcia postępowania z dnia [...] r. uważa się za wycofane, a postępowanie bezwzględnie podlegało umorzeniu. Nadto, organ I instancji wskazał, iż z dniem 31 grudnia 2003 r. utracił moc miejscowy plan ogólny zagospodarowania przestrzennego miasta I., a zatem zachodzi konieczność ponownego przeprowadzenia postępowania w oparciu o aktualny, zmieniony stan prawny.
W odwołaniu od decyzji "A" Sp. z o.o. wniosły o jej uchylenie jako wydanej z naruszeniem art. 97-103 kpa i art. 105 kpa oraz wbrew decyzji SKO z dnia [...] r. W pierwszym rzędzie odwołująca się wskazała jednak, iż postanowienie z dnia [...] r. o zawieszeniu postępowania rażąco naruszało przepisy art. 98 § 1 kpa, gdyż podjęte zostało w czasie trwającego postępowania odwoławczego i przed wyrokiem NSA.
Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze orzekło o utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji, podzielając stanowisko, iż w sytuacji, gdy postępowanie zawieszone zostało z wniosku strony, która następnie w okresie 3 lat nie domagała się jego podjęcia, zachodziła obligatoryjna podstawa umorzenia postępowania po upływie terminu, określonego w art. 98 kpa.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego "A" Sp. z o.o. w I. wniosły o uchylenie zaskarżonej decyzji jako wydanej z naruszeniem art. 98 kpa i art. 107 kpa, domagając się nadto zasądzenia zwrotu kosztów postępowania. Skarżąca zarzuciła, iż nigdy nie złożyła wniosku o zawieszenie postępowania, stąd też działanie organu stanowi niedopuszczalną manipulację instytucjami prawa procesowego w celu pozbawienia przysługujących jej praw.
Organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi jako nieuzasadnionej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest uzasadniona, bowiem decyzje organów obydwu instancji zapadły z naruszeniem art. 105 § 1 kpa w zw. z art. 98 § 2 kpa, co miało wpływ na wynik sprawy. Powołana regulacja wiąże skutek procesowy w postaci umorzenia postępowania administracyjnego, które uprzednio zostało zawieszone fakultatywnie na wniosek strony, na której żądanie postępowanie zostało wszczęte. Jedynie w takim bowiem przypadku żądanie wszczęcia postępowania uważa się za wycofane, jeżeli w okresie 3 lat od daty zawieszenia postępowania żadna ze stron nie zwróci się o jego podjęcie. Zatem dla rozstrzygnięcia sprawy istotny jest fakt, czy skarżąca jako wnioskodawca wystąpiła o zawieszenie postępowania na podstawie art. 98 § 1 kpa. Analizując treść pisma skarżącej z dnia [...] r. (k. [...] akt adm.), stwierdzić przyjdzie, iż intencją strony było "wstrzymanie" procedury administracyjnej do czasu rozpoznania skargi na decyzję SKO z dnia [...] r., mocą której uchylono decyzję organu I instancji z dnia [...] r. i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez organ I instancji. Zatem pismo strony należało rozpatrywać w aspekcie przesłanki z art. 97 § 1 pkt 4 kpa, gdyż w żadnym wypadku nie podpadało pod wniosek z art.98 § 1 kpa.
Na tej podstawie organ administracji zawiesza postępowanie, jeżeli rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Nie wnikając w kwestię, czy fakt wniesienia skargi do sądu administracyjnego na decyzję kasacyjną podjętą w trybie art. 138 § 2 kpa, uzasadniał wydanie przez organ I instancji postanowienia o zawieszeniu postępowania z przyczyny, określonej w art. 97 § 1 pkt 4 kpa, stwierdzić przyjdzie, iż wolą strony było wydanie postanowienia w tym trybie i mimo powołania w podstawie prawnej postanowienia z dnia [...] r. przepisów art. 98 § 1 i art. 101 kpa zarówno w jego treści, jak i uzasadnieniu jednoznacznie wskazano, iż postępowanie administracyjne zawieszono do czasu rozstrzygnięcia sprawy przez NSA. W konsekwencji oznacza to, iż postanowienie organu I instancji z dnia [...] r., mimo zawartego w nim pouczenia, nie mogło wywołać skutku prawnego z art. 98 § 2 kpa w razie niezłożenia wniosku o jego podjęcie przed upływem 3 lat od daty zawieszenia. Postępowanie niniejsze jako zawieszone w istocie na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 kpa, nie podlegało zatem umorzeniu po upływie tego okresu, lecz należałoby je podjąć z urzędu po zakończeniu sprawy, zawisłej przed Naczelnym Sądem Administracyjnym sygn. akt II SA/Ka 1522/99.
Przyjęcie innego rozumowania podważałoby prawomocny wyrok z dnia 10 maja 2001 r., mocą którego uchylono decyzję organu odwoławczego z dnia [...] r. Wówczas bowiem sprawa powróciła do etapu postępowania odwoławczego. Gdyby zaś przyjąć, iż w obrocie prawnym pozostawało wówczas postanowienie organu I instancji o zawieszeniu postępowania, organ odwoławczy nie byłby władny do ponownego rozpatrzenia odwołania bez uprzedniego podjęcia przez organ I instancji zawieszonego postępowania, co z kolei było niedopuszczalne, skoro przed tym organem nie toczyło się wówczas żadne postępowanie.
Mając zatem na uwadze treść wyroku NSA z dnia 10 maja 2001 r. stwierdzić należy, iż brak było podstawy do zawieszenia postępowania przez organ I instancji, zarówno na podstawie art. 98 § 1 kpa, jak i w trybie art. 97 § 1 pkt 4 kpa, jako że postanowienie z dnia [...] r. uniemożliwiało ponowne rozpoznanie sprawy w trybie odwoławczym zgodnie z powyższym wyrokiem.
Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) oraz art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), uchylił decyzje organów obydwu instancji o umorzeniu postępowania oraz postanowienie Burmistrza Miasta I. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania administracyjnego.
Wobec uwzględnienia skargi należało orzec o niewykonalności zaskarżonej decyzji na podstawie art. 152 cyt. ustawy. O kosztach postępowania, obejmujących wpis sądowy ([...]zł), wynagrodzenie pełnomocnika w osobie radcy prawnego ([...]zł) oraz opłatę skarbową od pełnomocnictwa ([...]zł), czyli łącznie [...] zł, rozstrzygnięto na wniosek skarżącej po myśli art. 200, art. 205 § 1 i 2 i art. 209 tej ustawy.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ I instancji winien zatem merytorycznie rozpatrzyć wniosek skarżącego. Ani fakt utraty mocy ogólnego planu zagospodarowania przestrzennego z mocy art. 87 ust. 3 obowiązującej obecnie ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. nr 80, poz. 717 ze zm.), ani też zmiana stanu prawnego w związku z utratą mocy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (tekst jedn. Dz. U. z 1999 r. Nr 15, poz. 139 ze zm.), pod rządami której złożono wniosek w niniejszej sprawie, nie uzasadnia bowiem umorzenia postępowania jako bezprzedmiotowego. Takie też stanowisko zawarto w motywach wyroku tut. Sądu z dnia 16 stycznia 2006 r. sygn. akt II SA/Gl 402/04.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło