II SA/Gl 614/10
PostanowienieWSA w Gliwicach2010-07-27
Skład orzekający: Referendarz sądowy Łukasz Strzępek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego, może uzyskać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego z urzędu?Ratio decidendi
Osoba fizyczna może uzyskać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego z urzędu, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego. Analiza sytuacji materialnej wnioskodawcy musi obejmować całokształt okoliczności, a sam wnioskodawca musi wykazać, że nie dysponuje żadnymi środkami ani możliwościami ich zdobycia. W przypadku, gdy dochody i majątek pozwalają na pokrycie kosztów postępowania, wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien zostać oddalony.Stan faktyczny
Skarżąca J.C. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego z urzędu, powołując się na trudną sytuację materialną. Wnioskodawczyni wraz z małżonkiem i córką zamieszkuje w budynku o pow. 72 m2, posiada nieruchomość rolną i budowlaną. Rodzina utrzymuje się z renty i emerytury, a miesięczne wydatki wynoszą około 1000 zł. Skarżąca przedstawiła dokumenty i złożyła wyjaśnienia dotyczące swojej sytuacji materialnej.Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek o przyznanie prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach - Łukasz Strzępek po rozpoznaniu w dniu 27 lipca 2010 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J.C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie jednorazowej opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości w kwestii wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego z urzędu postanawia: oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy
Na druku urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżąca J. C. zwróciła się o zwolnienie od kosztów sądowych ze względu na trudną sytuację materialną. Z informacji podanych przez stronę wynika, że wraz z małżonkiem oraz córką zamieszkuje w budynku o pow. 72 m2. W skład jej majątku wchodzi również nieruchomość rolna o pow. 0,2054 ha i nieruchomość budowlana (określona przez stronę jako teren mieszkaniowy) o pow. 889 m2. Rodzina wnioskodawczyni utrzymuje się ze świadczenia rentowego J. C. w wysokości 536 zł i emerytury P. C.w wysokości 2010 zł. M. C. ukończywszy szkołę średnią ma zamiar kontynuować naukę.
Na wezwanie referendarza sądowego skarżąca nadesłała szereg dokumentów obrazujących jej sytuację materialną oraz udzieliła wyjaśnień dotyczących aktualnego zagospodarowania nieruchomości rolnej (jest wydzierżawiana za 33 zł, która to kwota pozwala pokryć podatek od nieruchomości). Stałe, miesięczne wydatki w rodzinie skarżącej kształtują się na poziomie około 1000 zł.
Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważono co następuje:
Zasada odpłatności postępowania sądowego jest regułą obowiązującą wszystkie jego strony - art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm. – zwana dalej P.p.s.a.). Ustawodawca przewidział jednak możliwość odstąpienia od niej poprzez przyznanie stronie prawa pomocy. Zgodnie z treścią art. 245 §1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi może ono zostać przyznane stronie w zakresie całkowitym lub częściowym.
Przyznanie prawa pomocy w formie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia fachowego pełnomocnika z urzędu może nastąpić wobec osoby fizycznej, która wykaże że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego (art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.).
W postępowaniu prowadzonym na skutek wniosku o przyznanie prawa pomocy przedmiotem badania jest całokształt okoliczności związanych z sytuacją materialną wnioskodawcy. Oznacza to tym samym, że ma on wykazać, iż nie dysponuje żadnymi środkami ani też możliwościami ich zdobycia.
Analiza sytuacji materialnej rodziny J. C. pozwoliła stwierdzić, że skarżąca nie spełnia kryteriów warunkujących przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
Przede wszystkim zauważyć przyjdzie, że trzyosobowa rodzina wnioskodawczyni uzyskuje miesięczny dochód netto w wysokości 2157 zł miesięcznie. Z tej kwoty ponoszone są wydatki związane z utrzymaniem się. Ich wysokość kształtuje się na poziomie około 1000 zł, co oznacza, że do dyspozycji strony pozostaje kwota 1000 zł miesięcznie. Na marginesie jedynie można zauważyć, że skarżąca w żaden sposób nie uprawdopodobniła stosunkowo wysokich wydatków na rehabilitację (wg. jej deklaracji wynoszących 300 zł) ani też na leczenie. Nawet jednak, gdy uwzględni się je w miesięcznym bilansie, to nie można z całym przekonaniem stwierdzić, że sytuacja materialna wnioskodawczyni jest szczególnie ciężka, co uzasadniałoby przychylenie się do złożonego wniosku. Argumentem przemawiającym na korzyść skarżącej nie może być zwłaszcza fakt nieznajomości obowiązujących przepisów, gdyż nie jest to warunek, od którego uzależnione jest uzyskanie prawa pomocy. Dodać również wypada, że rodzina J. C. dysponuje nieruchomością gruntową, która jest wydzierżawiana, a jedynym dochodem, który przynosi jest czynsz dzierżawny w całości przeznaczany na opłacenie podatku od tej nieruchomości. W tym kontekście uzasadnione wątpliwości budzi zasadność utrzymywania tego składnika majątku. Nie sposób więc uznać, że strona wykazała, iz jej stan majątkowy uzasadnia uwzględnienie złożonego wniosku.
Z powyższych względów, w oparciu o art. 245 § 1 i § 2 P.p.s.a. w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 tej ustawy, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z § 3 tego przepisu orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło