II SA/Gl 615/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Łucja Franiczek, Sędziowie Sędzia WSA Iwona Bogucka (spr.),, Sędzia WSA Wojciech Organiściak, Protokolant starszy referent Katarzyna Wajs, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 października 2009 r. sprawy ze skargi A Sp. z o.o. w O. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji z ewidencji gruntów i budynków 1. uchyla zaskarżone postanowienie i orzeka, że nie podlega ono wykonaniu w całości, 2. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w K. na rzecz skarżącej Spółki kwotę 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. Wnioskiem z dnia [...] A spółka z o.o w O. zwróciła się o podanie numerów KW dla nieruchomości będących własnością lub w użytkowaniu wieczystym K.S. oraz poinformowanie, który sąd prowadzi księgi wieczyste tych nieruchomości. W pkt 7 wniosku określone zostały dane osobowe K.S. oraz adres. Nadto wnioskodawczyni wskazała, że jest wierzycielem wymienionej we wniosku osoby, dane są przeznaczone dla komornika. Jako podstawę prawną żądania wskazano art. 29 ust. 1 ustawy o ochronie danych osobowych i art. 24 ust. 2 ustawy prawo geodezyjne i kartograficzne. Postanowieniem z dnia [...] nr [...] Starosta [...] odmówił wnioskodawczyni udostępnienia danych z ewidencji gruntów i budynków w postaci wypisu, zaświadczenia o charakterze szczególnym, dla potrzeb ustalenia, w jakich księgach wieczystych jest ujawniony majątek wskazanej we wniosku osoby. W podstawie prawnej podano art. 219 w związku z art. 217 § 2 pkt 1 i 2 kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 24 ust. 3 w zw. z art. 20 ust. 1 i 2 ustawy z 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2005 r., nr 240, poz. 2027 ze zm.). W uzasadnieniu natomiast organ wskazał, że udzielenie żądanej informacji musi przybrać formę zaświadczenia, jakim jest wypis z ewidencji gruntów i budynków. Tryb oraz formę udostępniania danych regulują w tym przypadku łącznie art. 217-219 k.p.a. oraz art. 24 ust. 3 prawa geodezyjnego i kartograficznego. W każdym przypadku wypis z ewidencji może uzyskać właściciel lub władający nieruchomością, natomiast pozostałe osoby muszą wykazać interes prawny .Interesu tego wnioskująca spółka nie wykazała, jej argumenty wskazują na interes faktyczny. Organy prowadzące powiatowy zasób geodezyjny i kartograficzny nie są organami właściwymi w sprawie poszukiwania majątku dłużnika. W zażaleniu na postanowienie pełnomocnik Spółki podniósł, że wyraźnie określił we wniosku, jakich informacji się domaga, tj. nr księgi wieczystej dla "wskazanego we wniosku adresu nieruchomości dłużnika". Zatem Spółka nie żąda poszukiwania majątku, tylko podania nr księgi wieczystej dla wskazanej nieruchomości. Podkreślono, że wnioskodawca jest zorientowany, o jaką nieruchomość chodzi. Zarzucono też, że Starosta mylnie powołał art. 24 ust. 3 prawa geodezyjnego i kartograficznego, podczas gdy podstawą żądania jest art. 24 ust. 2 tej ustawy. Mimo powyższej argumentacji, pełnomocnik Spółki równocześnie wskazał, że źródłem interesu prawnego Spółki, o jakim mowa w art. 24 ust. 3 ustawy, jest art. 23 ust. 4 pkt 2 ustawy o ochronie danych osobowych, prawnie usprawiedliwionym celem w rozumieniu art. 23 ust. 1 pkt 5 tej ustawy, uzasadniającym przetwarzanie danych osobowych, jest dochodzenie roszczeń z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej, co ma w sprawie miejsce. Zaskarżonym postanowieniem [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji, podając w podstawie prawnej m. in. art. 24 ust. 3 prawa geodezyjnego i kartograficznego. Wyjaśnił, że udostępnianie danych ewidencyjnych następuje na podstawie art. 24 ustawy oraz rozporządzenia z 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. nr 38, poz. 454). Udostępnianie przybiera postać zaświadczenie (wypisu) lub informacji. Wniosek strony dotyczył wskazania majątku dłużnika, zatem musiałby skutkować wydaniem zaświadczenia, o jakim mowa w art. 217 k.p.a. i art. 24 ust. 3 prawa geodezyjnego i kartograficznego. Żądane informacje nie mieszczą się w katalogu danych, których udostępnienie odbywa się na zasadach określonych w art. 24 ust. 2 ustawy. Muszą one przybrać postać zaświadczenia. Jego wydanie jest uzależnione od przesłanek wskazanych w art. 217 – 218 k.p.a. Nie zachodzą one w sprawie. Żaden przepis prawa nie nakłada na wierzyciela obowiązku dostarczenia wypisu z operatu dla celów postępowania egzekucyjnego. Wnioskodawczyni nie legitymuje się także interesem prawnym w sprawie. Prowadzenie postępowania egzekucyjnego nie stanowi o takim interesie, uzasadnia jedynie interes faktyczny w sprawie. Za nieskuteczne uznano powołanie się na przepisy ustawy o ochronie danych osobowych. Wskazano, że stosowanie tej ustawy jest ograniczone tylko do § 44 pkt 5 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków (do ochrony danych). Udostępnianie danych następuje na podstawie ustawy prawo geodezyjne i kartograficzne oraz rozporządzenia. Nadto powołane przepisy ustawy o ochronie danych osobowych dotyczą przetwarzania danych przez podmioty prowadzące działalność gospodarczą, nie są podstawą do uzyskania danych osobowych z innych rejestrów. Natomiast informacje jawne odnoszą się wyłącznie do konkretnie określonej nieruchomości. Jeśli Spółka jest zainteresowana uzyskaniem informacji, nie zaświadczenia, winna określić konkretną nieruchomość, poprzez podanie jej numeru bądź adresu, nie zaś nazwiska i adresu właściciela. Organ odwoławczy podał, że przedmiotem rozpoznania było żądanie podania numerów KW dla nieruchomości będących własnością lub w użytkowaniu wieczystym dłużnika. Natomiast w celu uzyskania numeru KW konkretnie oznaczonej nieruchomości należy złożyć wniosek o udostępnienie informacji z ewidencji a organ na podstawie art. 24 ust. 2 ustawy, w trybie czynności materialno-technicznej, udzieli żądanej informacji. W skardze do sądu administracyjnego Spółka zwróciła się o uchylenie postanowień organów obu instancji jako wydanych z naruszeniem art. 24 ust. 2 i 3 ustawy prawo geodezyjne i kartograficzne oraz art. 23 ust. 1 pkt 5 i ust. 4 pkt 2 ustawy o ochronie danych osobowych w związku z art. 217 k.p.a. oraz naruszeniem § 51 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa w sprawie ewidencji gruntów o budynków. W uzasadnieniu natomiast wskazała, że wnioskiem z [...], podając dane osobowe dłużnika i adres nieruchomości, zwróciła się o podanie numerów ksiąg wieczystych dla nieruchomości będących w jego użytkowaniu. Organy bezzasadnie przyjęły, że Spółka domaga się wypisów lub wyrysów, podczas gdy zwracała się ona wyłącznie o podanie numerów ksiąg wieczystych. We wniosku wskazano konkretny adres nieruchomości, zatem wniosek nie zmierzał do poszukiwania majątku. Jednocześnie jednak skarżąca Spółka powoływała się na przepisy ustawy o ochronie danych osobowych wskazując, że są one prawną podstawą do domagania się ujawnienia danych dłużników związanych z numerami ksiąg wieczystych. Zarzucono, że organy niewłaściwie zastosowały art. 24 ust. 3 ustawy prawo geodezyjne i kartograficzne, podczas gdy skarżąca nie domagała się wyrysów lub wypisów, ale podstawę jej żądania stanowił art. 24 ust. 2 ustawy, którego organy nie zastosowały. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. Podał, że ze względu na żądanie zawarte we wniosku, organ nie mógł zakwalifikować go jako wniosku o udzielenie informacji, albowiem nie odnosił się on do informacji o gruntach i budynkach, lecz do osoby dłużnika. Zanegowano także, aby powoływany przez stronę przepis art. 23 ust. 1 pkt 5 i ust. 4 pkt 2 ustawy o ochronie danych osobowych uzasadniał jej interes prawny w uzyskaniu zaświadczenia. Wobec braku interesu prawnego Spółce nie mogło zatem być wydane zaświadczenie (wypis lub wyrys) a ze względu na to, że nie wskazała nieruchomości, nie mogła jej zostać udzielona informacja na podstawie art. 24 ust. 2 ustawy. W piśmie procesowym z dnia [...] pełnomocnik skarżącej ponownie zaprzeczył, jakoby domagał się informacji związanych z osobą dłużnika, a nie z konkretną nieruchomością. Podkreślił, że w sprawie wnioskowano o nr KW dla "wskazanego we wniosku adresu nieruchomości dłużnika", co wyraźnie sprecyzowano we wniosku. Wykładnia przepisów rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków nie może prowadzić do absolutnego zakazu podawania numerów ksiąg nieruchomości skonkretyzowanej co do osoby i adresu. Zgodnie z art. 24 ust. 2 ustawy, informacje o gruntach, budynkach i lokalach są jawne i ich uzyskanie nie wymaga wykazania interesu prawnego. Organy nie dostrzegły, że wniosek został doprecyzowany na etapie zażalenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach rozważył, co następuje: Skarga podlegała uwzględnieniu, albowiem w kontekście wyjaśnień i zarzutów Skarżącej należy stwierdzić, że organy rozstrzygnęły sprawę w przedmiocie, który nie pozostawał w związku z żądaniem Spółki. Nie można przy tym uznać, że żądanie to było dostatecznie jasno sformułowane. Brzmienie pierwotnej wersji wniosku mogło zasadnie prowadzić organ I instancji do przekonania, że Spółka jako wierzyciel poszukuje nieruchomości stanowiących własność określonej osoby i z tego powodu zwraca się do organu ewidencji gruntów i budynków, aby ten, w oparciu o kryterium podmiotu ustalił, jakie dłużnik posiada nieruchomości oraz zidentyfikował prowadzone dla nich księgi wieczyste. Nie można uczynić organowi zarzutu, że wniosek w ten sposób zinterpretował. W konsekwencji doszło do udzielenie odmowy wydania zaświadczenia z ewidencji gruntów i budynków, z powołaniem się na brak interesu po stronie wnioskującej o takie zaświadczenie. Inaczej jednak sprawa wyglądała na etapie zażalenia. Strona podała po pierwsze, że podstawą jej żądania jest art. 24 ust. 2, nie zaś art. 24 ust. 3 ustawy z 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2005 r., nr 240, poz. 2027 ze zm.). Po drugie niedwuznacznie wskazała, że wniosek zawiera oznaczenie nieruchomości i właśnie dla tej nieruchomości (zindywidualizowanej adresem) domaga się podania numeru ewentualnie prowadzonej księgi wieczystej. Nawet jeśli organ odwoławczy mimo to powziął wątpliwości co do treści wniosku, winien zażądać od strony dodatkowych wyjaśnień i potwierdzenia treści żądania. Wobec zaniechania tej czynności, doszło do wadliwego określenia przedmiotu postępowania i w konsekwencji wadliwej kwalifikacji prawnej. Organ odwoławczy, jako organ merytoryczny w sprawie, nie bada jedynie poprawności rozstrzygnięcia organu I instancji, lecz samodzielnie rozstrzyga sprawę, jeśli pozwala na to materiał dowodowy, lub przekazuje ją do ponownego rozpoznania organowi I instancji. Zaskarżone postanowieniem natomiast stanowi wyraz przekonania organu odwoławczego, że skoro na etapie rozpoznawania wniosku miał on określone brzmienie, to ocenie podlega tylko prawidłowość orzeczenia w stosunku do tak zinterpretowanego wniosku, a jego zmodyfikowanie na etapie zażalenia nie jest skuteczne dla oceny poprawności wydanego rozstrzygnięcia. Zgodnie z art. 20 ust. 1 ustawy, ewidencja gruntów i budynków obejmuje m.in. informacje dotyczące gruntów – ich położenia, granic, powierzchni a także oznaczenia ksiąg wieczystych. Zasadnie strona skarżąca podnosi, że w oparciu o przepis art. 24 ust. 2 ustawy, każdy, bez potrzeby wykazywania interesu prawnego może uzyskać informację o gruntach, lokalach i budynkach, informacje te są bowiem jawne. Organ winien wobec tego udzielić informacji, jaki numer ma księga wieczysta dla nieruchomości oznaczonej podanym adresem i który sąd ją prowadzi. Numer księgi wieczystej jest przedmiotowym elementem opisu nieruchomości i podlega ujawnieniu w trybie art. 24 ust. 2 ustawy. Oczywiście warunkiem podania informacji jest określenie nieruchomości poprzez podanie numeru działki lub adresu. Charakterystyczne jest przy tym, że w istocie organ odwoławczy dostrzegł dualizm trybów wynikający z art. 24 ust. 2 i 3 ustawy i wskazał stronie, że jeśli zwróci się z wnioskiem o udzielenie takiej informacji, to winna ją otrzymać. Oczywiście można wyrazić zdziwienie, że wobec ewidentnego nieporozumienia, zainteresowana strona po prostu nie złożyła jednoznacznie brzmiącego wniosku w celu uzyskania informacji, skoro na podstawie wyjaśnień organu mogła zasadnie zakładać, że wniosek ten zostanie uwzględniony. Wykorzystanie drogi sądowej kontroli wydanych rozstrzygnięć jest jednak prawem strony. Zgodne z prawem jest stanowisko zarówno skarżącej Spółki, jak i organów administracji, że udzielanie informacji na podstawie art. 24 ust. 2 nie jest uzależnione od wykazania interesu prawnego przez podmiot domagający się informacji. Z tego powodu nie ma znaczenia dla sprawy argumentacja skargi odwołująca się do interesu wywodzonego z postanowień ustawy z 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (Dz. U. z 2002 r., nr 101, poz. 926 ze zm.). Sąd nie jest uprawniony do badania, czy gdyby żądanie Skarżącej było inne niż istotnie zgłoszone, to wówczas ocena interesu prawnego strony w uzyskaniu zaświadczenia na podstawie art. 24 ust. 3 ustawy dokonana przez organy, byłaby prawidłowa. Wówczas doszłoby bowiem do takiego samego błędu, jak na etapie postępowania administracyjnego – badania przesłanek do wydania rozstrzygnięcia, którego strona się nie domaga. Rozpoznając ponownie zażalenie Spółki organ odwoławczy uchyli rozstrzygnięcie organu I instancji i przekaże mu sprawę do ponownego rozpoznania celem załatwienia wniosku zgodnie z wyrażonym powyżej poglądem. Z podanych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, na podstawie art. 145 § pkt 1 lit. a) i c) oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji. O zwrocie kosztów postępowania postanowiono na podstawie art. 200, 205 § 2 i 209 powołanej ustawy.