II SA/Gl 616/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski Sędziowie Sędzia WSA Iwona Bogucka (spr.) Sędzia WSA Maria Taniewska-Banacka Protokolant referent Katarzyna Wajs po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 października 2008 r. sprawy ze skargi [...] Sp. z o.o. w W. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie sprzeciwu wobec zgłoszenia robót budowlanych 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Z. z dnia [...] r. nr [...], 2. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości, 3. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącej [...] zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. Pismem z dnia [...] r., złożonym w organie [...] r., pełnomocnik [...] S.A. w W. dokonał zgłoszenia zamiaru zainstalowania tablicy informacyjnej na terenie działki nr [...] obręb [...] w Z. W zgłoszeniu stwierdzono, że tablica jest znakiem informacyjnym związanym z potrzebami użytkowników ruchu drogowego, nie powoduje zagrożenia bezpieczeństwa osób i mienia, jej realizacja nie narusza postanowień miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, nie pogarsza stanu środowiska ani warunków zdrowotno-sanitarnych, nie wprowadza i nie zwiększa ograniczeń dla terenów sąsiednich. Wskazano, że istniejąca regulacja prawna wskazuje na zamiar ustawodawcy poszerzenia katalogu zwolnień od obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę i zastąpienia ich procedurą zgłoszenia. Jest to forma wystarczając dla robót wskazanych w art. 30 ust. 1 prawa budowlanego, a przepisy art. 29 i 30 ust. 1 zawierają katalog robót, do których nie ma zastosowania zasada z art. 28 ust. 1 prawa budowlanego. Do zgłoszenia dołączono oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, pełnomocnictwo ważne do [...] r. oraz projekt budowlany tablicy informacyjnej "[...]". Biorąc pod uwagę datę złożenia wniosku w organie administracji, 30 dniowy termin do wniesienia sprzeciwu upłynął dnia [...]r. (czwartek). Pełnomocnik inwestora wskazał w zgłoszeniu adres dla doręczeń w W. przy ul[...]. Postanowieniem datowanym na [...]r. Prezydent Miasta Z., na podstawie art. 30 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r., nr 156, poz. 1118), wezwał inwestora do dostarczenia, w terminie 7 dni, pod rygorem wniesienia sprzeciwu, wymienionych w postanowieniu dokumentów. Postanowienie zostało doręczone za pośrednictwem poczty na adres inwestora, odmienny od wskazanego w zgłoszeniu, i bez podania nazwiska pełnomocnika strony, w dniu [...] r. Z akt nie wynika, aby postanowienie to zostało doręczone pełnomocnikowi. Postanowienie przesłano także faksem w dniu [...] r. Dnia [...] r. Prezydent Miasta wniósł sprzeciw wobec dokonanego zgłoszenia. W uzasadnieniu podał, że inwestor nie wykonał obowiązku wynikającego z wydanego postanowienia. Decyzja ta została wysłana na prawidłowy adres do doręczeń i odebrana przez pełnomocnika w dniu [...] r. Przesyłkę nadano w Urzędzie Pocztowym w Z. w dniu [...] r. natomiast wcześniej, [...] r. wysłano decyzję za pośrednictwem faksu. W złożonym odwołaniu, nadanym [...] r. pełnomocnik inwestora podniósł, że termin wniesienia sprzeciwu upłynął [...] r. Wobec jego doręczenia w dniu [...] r. nie jest on skuteczny a inwestor był uprawniony do wykonania zgłoszonych robót. Termin 30 dni od daty zgłoszenia jest terminem materialnym dla załatwienia sprawy, przez co należy rozumieć wydanie i doręczenie decyzji stronie. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. Wojewoda uchylił rozstrzygnięcie organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Uznano, ze wniesienie sprzeciwu było przedwczesne, albowiem wobec doręczenia stronie postanowienia wzywającego do usunięcia braków zgłoszenia w dniu [...] r., wyznaczony termin 7 dniu upłynął [...] r. W skardze do sądu administracyjnego pełnomocnik Spółki wniósł o uchylenie decyzji organów obu instancji oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. W uzasadnieniu stwierdzono, że termin do wniesienia sprzeciwu upłynął [...] r., zatem zarówno postanowienie o nałożeniu obowiązku uzupełnienia zgłoszenia jak i decyzje zostały wydane z naruszeniem prawa. Powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych podkreślono, że za datę wniesienia sprzeciwu należy uznać dzień doręczenia stronie rozstrzygnięcia. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Z akt sprawy wynika, że po wydaniu zaskarżonej decyzji organ I instancji, po stwierdzeniu w dniu [...] r., że tablica została wykonana, decyzją z dnia [...] r. ponownie wniósł sprzeciw wobec zgłoszenia dokonanego [...] r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach rozważył, co następuje: Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1a i 1c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), sąd administracyjny uchyla kontrolowaną decyzję, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy lub naruszenie prawa procesowego, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy. W ocenie Sądu w niniejszej sprawie zachodzą obie podstawy do uchylenia wydanych rozstrzygnięć. Instytucję zgłoszenia zamiaru wykonywania robót budowlanych reguluje przepis art. 30 ustawy z 7 lipca 199 r. Prawo budowlane. Obowiązkowi zgłoszenia podlegają tylko określone przypadki robót budowlanych, w niniejszym postępowaniu, ze względu na stan faktyczny, nie podlegała kontroli Sądu dopuszczalność skorzystania przez inwestora z tej formy zapewnienia legalności prowadzonym robotom. Przedmiotem postępowania jest bowiem kwestia dopuszczalności wniesienia sprzeciwu ze względu na skutki, jakie dla uprawnionego organu pociąga ustawowo określony termin 30 dni od daty dokonania zgłoszenia. W wydanych decyzjach organy obu instancji jako ich podstawę prawną podały przepis art. 30 ust. 2 prawa budowlanego. Przepis ten daje organowi uprawnienie, w razie konieczności uzupełnienia zgłoszenia o brakujące dokumenty, do nałożenia na zgłaszającego obowiązku w tym zakresie i określenia terminu do jego wykonania. W przypadku nieuzupełnienia zgłoszenia w terminie organ wnosi sprzeciw w drodze decyzji. Termin do wniesienia sprzeciwu określony został w art. 30 ust. 5 ustawy i wynosi 30 dni od dnia doręczenia zgłoszenia. Należy zgodzić się ze stanowiskiem, że termin ten ma charakter materialnoprawny, nie podlega przywróceniu a jego upływ skutkuje utratą uprawnień do wydania decyzji. Sąd zgadza się również ze stanowiskiem, że w terminie 30 dni od daty zgłoszenia powinno dojść do doręczenia stronie decyzji organu I instancji, zgodnie z ogólnymi i utrwalonymi zasadami postępowania administracyjnego, zobowiązującymi do doręczania stronie decyzji na piśmie (art. 109 k.p.a.) oraz regulacją z art. 110 k.p.a. stanowiącą, że decyzja wiąże organ od chwili jej doręczenia lub ogłoszenia stronie. Możliwość przedłużenia terminu do wniesienia sprzeciwu dopuszcza przepis art. 30 ust. 2. Wydanie postanowienia zobowiązującego do uzupełnienia zgłoszenia powoduje, że bieg tego terminu ulega przerwaniu, rozpoczyna on zatem swój bieg ponownie po uzupełnieniu zgłoszenia przez inwestora, lub po bezskutecznym upływie terminu do uzupełnienia dokumentacji. Sankcją dla inwestora za nieuzupełnienie zgłoszenia jest obowiązek wniesienia przez organ sprzeciwu. Prawidłowo organ odwoławczy wskazał, że wniesienie takiego sprzeciwu nie jest dopuszczalne do czasu upływu wyznaczonego stronie terminu do uzupełnienia dokumentacji. W niniejszej sprawie sytuacja taka nastąpiła, sprzeciw został przez organ I instancji wniesiony przed upływem wyznaczonych stronie 7 dni, liczonych od daty doręczenia postanowienia. Organ odwoławczy pominął jednak istotne dla sprawy okoliczności, zmieniające zasadniczo ocenę prawidłowości wydanych rozstrzygnięć. Po pierwsze, niewątpliwie już samo postanowienie wydane w trybie art. 30 ust. 2 ustawy zostało doręczone po upływie 30 dni od daty dokonania zgłoszenia. Postanowienie to nie mogło zatem wywołać skutku, polegającego na przerwaniu biegu terminu do wniesienia sprzeciwu, termin ten bowiem upłynął. Nieskuteczne także, wobec przepisów kodeksu postępowania administracyjnego regulujących doręczanie pism stronom, były próby doręczenia postanowienia za pośrednictwem faksu. Nadto, zgodnie z art. 40 § 2 k.p.a., jeśli strona ustanowiła pełnomocnika, pisma doręcza się temu pełnomocnikowi. W sprawie działał pełnomocnik inwestora, postanowienie nie zostało jednak wysłane i doręczone pełnomocnikowi na wskazany adres do doręczeń (brak na to dowodu w aktach), lecz przesłane bezpośrednio na adres strony. W tej sytuacji należy uznać, że postanowienie nie zostało prawidłowo doręczone, zatem nie mogło wywołać skutków prawnych. Tym samym wydanie decyzji w przedmiocie sprzeciwu w oparciu o podaną podstawę prawną również z tego względu nie było dopuszczalne. Wadliwie w decyzji organ odwoławczy uznał, że sprzeciw był przedwczesny, skoro nie doszło do przerwania biegu terminu 30 dni, liczonego od daty dokonania zgłoszenia. W istocie sprzeciw ten był spóźniony. Zwrócić trzeba też uwagę, że odwołanie od decyzji I instancji, datowane [...], zostało wniesione za pośrednictwem poczty [...] r. Tymczasem złożone w postępowaniu administracyjnym pełnomocnictwo było ważne do [...] r., co wynika z jego treści. Dysponując odwołaniem podpisanym przez osobę, której pełnomocnictwo wygasło, organ zaniechał niezbędnych czynności zmierzających do usunięcia tego braku, co winno mieć miejsce dla ustalenia dopuszczalności odwołania. Mając na uwadze podane wyżej argumenty, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, na podstawie art. 154 § 1 pkt 1a i 1c w związku z art. 135 i 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania postanowiono w oparciu o art. 200, 205 § 1 i 209 powołanej ustawy.