II SA/Gl 617/09

WyrokWSA w Gliwicach2009-11-20

Skład orzekający: Ewa Krawczyk, Elżbieta Kaznowska, Rafał Wolnik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ celny prawidłowo nałożył kary pieniężne za wykonywanie transportu drogowego bez posiadania wymaganego wypisu z licencji oraz bez uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych, pomimo wcześniejszego stwierdzenia nieważności decyzji w tej sprawie przez sąd administracyjny?
Ratio decidendi
Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że organy celne prawidłowo ustaliły stan faktyczny i zastosowały właściwe przepisy ustawy o transporcie drogowym, nakładając kary pieniężne za brak wypisu z licencji i karty opłaty drogowej. Pomimo wcześniejszego stwierdzenia nieważności decyzji przez sąd, organy prawidłowo przeprowadziły ponowne postępowanie, uwzględniając wskazania sądu co do właściwości organu. Naruszenie przepisów prawa materialnego, które nie miało wpływu na wynik sprawy, nie stanowi podstawy do uchylenia decyzji.
Stan faktyczny
W wyniku kontroli drogowej nałożono na T.J. kary pieniężne za brak wypisu z licencji i karty opłaty drogowej. Wcześniejsze decyzje w tej sprawie zostały stwierdzone nieważnością przez WSA w Gliwicach z powodu naruszenia przepisów o właściwości i dwuinstancyjności. W ponownym postępowaniu organy celne nałożyły kary, uznając T.J. za przedsiębiorcę wykonującego transport drogowy. T.J. kwestionował prawidłowość ustaleń faktycznych i prawnych, zarzucając naruszenie jego praw oraz niewłaściwość organu. Skarżący domagał się również odszkodowania za zwłokę w zwrocie wpłaconej kary po pierwszym wyroku sądu.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Krawczyk, Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska (spr.), Sędzia WSA Rafał Wolnik, Protokolant starszy sekretarz sądowy Magdalena Dąbek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 listopada 2009r. sprawy ze skargi T. J. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym oddala skargę. W wyniku kontroli samochodu ciężarowego marki [...] o numerze rejestracyjnym [...] przeprowadzonej w dniu [...] B., na drodze krajowej DK [...], zawiadomieniem z dnia [...] doszło do wszczęcia i przeprowadzenia postępowania administracyjnego, a następnie do wydania przez Dyrektora Izby Celnej w K. decyzji z dnia [...], Nr [...], nakładającej na obecnie skarżącego T.J. karę pieniężną w łącznej kwocie 3.500,00 zł za wykonywanie przewozu drogowego na potrzeby własne bez posiadania w pojeździe wymaganego wypisu z licencji oraz wykonywania transportu drogowego bez uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych. Złożone w sprawie odwołanie przez skarżącego zostało rozpatrzone decyzją Dyrektora Izby Celnej w K. decyzji z dnia [...], Nr [...], którą utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Rozpoznając skargę na tę ostatnio wymienioną decyzję Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 6 marca 2008 r., Sygn. akt II SA/Gl 14/08, stwierdził nieważność obu wymienionych decyzji. W motywach tego rozstrzygnięcia wskazał na naruszenie przepisów o właściwości organów orzekających w rozpatrywanej sprawie oraz na naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. Pismem z dnia [...] Naczelnik Urzędu Celnego w K. zawiadomił skarżącego o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie naruszenia przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t. jedn. Dz.U. z 2007 r., Nr 125, poz. 874 z późn. zm.), w związku z przeprowadzoną w dniu [...] kontrolą w miejscowości B. przez funkcjonariuszy Izby Celnej w K. Organ pierwszej instancji wezwał skarżącego do przedstawienia organowi celnemu wymaganych dokumentów, jednocześnie wzywając do przedstawienia pisemnego stanowiska w zakresie wykorzystania w sprawie dokumentów zebranych w postępowaniu wszczętym zawiadomieniem z dnia [...]. Pismem z dnia [...] skierowanym do organu pierwszej instancji skarżący nie wyraził zgody na wykorzystanie materiałów i dokumentów z postępowania zakończonego już wyrokiem Sądu, podnosząc, że wspomniany wyrok w sprawie o sygn. akt II SA/Gl 14/08, wobec nie wniesienia skargi kasacyjnej zakończył postępowanie w tej sprawie i wszelkie dalsze działania urzędników w tym zakresie noszą cechy notorycznego łamania prawa. Pismem z dnia [...] Naczelnik Urzędu Celnego w K. zwrócił się do Starostwa Powiatowego w B. – Wydział Komunikacji i Transportu o udzielenie informacji czy samochód marki [...] o nr rejestracyjnym [...] został wpisany do wykazu pojazdów zgłoszonych do licencji Nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego rzeczy, wystawionej dla firmy A w P., uzyskując pozytywną odpowiedź Naczelnika Wydziału Komunikacji i Transportu w piśmie z dnia [...]. Z kolei na pismo z dnia [...], Kierownik Wydziału Rejestrów Urzędu Statystycznego w K. odpowiedział pismem z dnia [...] informującym, że T.J. prowadził działalność gospodarczą - A działalność przeważająca – transport towarów pojazdami uniwersalnymi do dnia [...], kiedy firma została zlikwidowana. W dniu [...], działając na podstawie art. 93 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym Naczelnik Urzędu Celnego w K. wydał decyzję nr [...], na mocy której na skarżącego T.J. nałożono kary pieniężne za naruszenie przepisów o transporcie drogowym w łącznej wysokości 3.500 zł, tj. karę w wysokości 500 zł z tytułu wykonywania przewozu na potrzeby własne bez posiadania w pojeździe wymaganego wypisu z licencji oraz kary w wysokości 3.000 zł – wobec wykonywania transportu bez uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych. W uzasadnieniu organ wskazał, że w trakcie przeprowadzonej kontroli stwierdzono, iż kierujący wymienionym wyżej pojazdem T.J. nie przedstawił kontrolującym karty opłaty drogowej stanowiącej dowód jej uiszczenia oraz wypisu z licencji na wykonywanie transportu drogowego, co potwierdzono sporządzonym protokołem. Do protokołu tego kontrolujący oświadczył nadto, że jest przedsiębiorcą zajmującym się świadczeniem usług transportowych, a w dniu kontroli wjechał przedmiotowym samochodem na drogę DK [...] by dojechać do warsztatu w C. na jego przegląd okresowy. Dodał także, że wymagane dokumenty zostały w innym samochodzie. W trakcie ponownego postępowania organ ustalił w Starostwie Powiatowym w B., że kontrolowany pojazd -samochód [...] został wpisany do wykazu pojazdów zgłoszonych do licencji Nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego rzeczy, wystawionej dla firmy A, a także, że prowadzona przez kontrolowanego działalność gospodarcza, zgłoszona w rejestrze REGON dla uzyskania numeru statystycznego została zlikwidowana z dniem [...]. Powiadomiony o powyższych faktach kontrolowany T.J. złożył oświadczenie, iż nie zgadza się na wydanie decyzji w sprawie w oparciu tylko i wyłącznie o zebrane dokumenty, uznając dalsze prowadzenie sprawy za rażące nadużycie i świadome łamanie prawa. Kolejnymi pismami T.J., uznając zebrany w sprawie materiał dowodowy za niewystarczający i tendencyjny, wskazał na fakt sprzedaży samochodu [...] nr rejestracyjny [...] Przedsiębiorstwu B w D. (na dowód czego dołączył fakturę VAT) oraz wniósł o ponowne przesłuchanie funkcjonariusza celnego dokonującego przedmiotowej kontroli drogowej, w celu "wyjaśnienia nowych ważnych kwestii dla sprawy". W stosunku do ostatniego wniosku, Naczelnik Urzędu Celnego ustosunkował się w postanowieniu z dnia [...] odmawiając przeprowadzenia dowodu w postaci przesłuchania wskazanego funkcjonariusza. Oceniając ustalony stan faktyczny z punktu widzenia obowiązujących przepisów organ pierwszej instancji wskazał w uzasadnieniu swojej decyzji, iż w przedmiotowej sprawie mają zastosowanie przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym w brzmieniu obowiązującym na dzień dokonania kontroli. W myśl art. 4 pkt 1 tej ustawy - krajowy transport drogowy to podejmowanie i wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie przewozu osób lub rzeczy pojazdami samochodowymi zarejestrowanymi w kraju na terytorium kraju, przy czym za krajowy transport drogowy uważa się również przejazd drogowy wykonywany pomocniczo w stosunku do działalności gospodarczej nie spełniający warunków wymienionych w art. 4 pkt 4 ustawy, a podjęcie i wykonywanie transportu drogowego wymaga uzyskania odpowiedniej licencji na jego wykonywanie (art. 5 ust. 1 ustawy). Z kolei na mocy art. 42 tej ustawy - przedsiębiorcy wykonujący transport na terytorium Rzeczypospolitej oraz wykonujący przewozy na potrzeby własne obowiązani są do uiszczania opłaty za przejazd pojazdu samochodowego po drogach krajowych. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy potwierdził, że w dniu przeprowadzanej kontroli przedsiębiorca T.J. kierujący pojazdem nie przedstawił wypisu z licencji na wykonywanie transportu drogowego oraz karty opłaty drogowej, stanowiącej dowód uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych. W dacie przeprowadzanej kontroli kwestie dotyczące powyższej opłaty regulowało rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 14 grudnia 2001 r., które przewidywało możliwość uiszczenia opłaty rocznej, miesięcznej, siedmiodniowej albo dobowej poprzez nabycie przez przedsiębiorcę karty opłaty, podlegającej następnie właściwemu wypełnieniu. Karta niewypełniona lub wypełniona w sposób odmienny niż określony w rozporządzeniu (ust. 1 i ust. 3- 5), a także zawierająca poprawki nie stanowi dokumentu potwierdzającego wniesienie wymaganej opłaty. W przypadku kart opłaty miesięcznej, półrocznej i rocznej wykupionych najpóźniej w dniu poprzedzającym dzień przeprowadzanej kontroli, ustawodawca przewidział możliwość uznania wykupienia karty opłaty po drogach krajowych, mimo nie posiadania jej w pojeździe w momencie przeprowadzania kontroli. Wymóg posiadania przez kierowcę przy sobie i okazywania w czasie kontroli m.in. wypisu z licencji i karty opłaty przewiduje art. 87 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym. Uwzględniając obowiązujące przepisy ustawy o transporcie drogowym, które w sposób precyzyjny i ścisły określają prawa i obowiązki przedsiębiorcy wykonującego transport drogowy oraz konsekwencje niezastosowania się do nich trzeba podkreślić, że nie przewidują one po stronie organu kontrolującego dowolności wyboru sankcji oraz jej wysokości. Przepis art. 92 ust. 1 cytowanej ustawy jednoznacznie bowiem wskazuje, że kto wykonuje transport drogowy lub przewozy na potrzeby własne, naruszając przy tym obowiązki wynikające z przepisów ustawy, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 zł do 15.000 zł. Wobec stwierdzenia, że przedsiębiorca wykonywał przedmiotowy transport drogowy bez uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych oraz bez posiadania w pojeździe wypisu z licencji na wykonywanie transportu drogowego, organ uznał, że powołane wcześniej przepisy dla wymienionych naruszeń przewidują wskazane w sentencji decyzji kary, a mianowicie karę za wykonywanie transportu bez posiadania w pojeździe wymaganego wypisu z licencji w wysokości 500 zł – pkt 1.1.2. załącznika do ustawy oraz za wykonywanie transportu bez uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych w wysokości 3.000 zł – pkt 1.4.1 wymienionego załącznika. Odnosząc się do twierdzeń podnoszonych w trakcie prowadzonego postępowania przez przedsiębiorcę organ ustalił, że wbrew jego twierdzeniom, iż jako pracownik wykonujący zawód kierowcy nie miał obowiązku posiadać wypisu i winietki, organ ustalił, iż w dacie przeprowadzanej kontroli zainteresowany był przedsiębiorcą, a prowadząc samochód zobowiązany był dostosować się przepisów ustawy o transporcie drogowym Nie może bowiem budzić wątpliwości fakt poruszania się drogą krajową DK [...], a cel przejazdu – dojazd do warsztatu- nie może wpłynąć na odmienną ocenę sytuacji. Dodatkowo organ wyjaśnił, że podnoszone przez zainteresowanego argumenty niewyjaśnienia zgłaszanych przez niego wątpliwości nie mogą być uznane za zasadne, gdyż organ przeprowadził dodatkowe czynności potwierdzające fakt prowadzenia działalności gospodarczej, a złożona w toku postępowania faktura dokumentująca fakt sprzedaży kontrolowanego samochodu [...], nie powoduje zmiany ustalonego stanu faktycznego. Wyjaśnił także, że zainteresowany informowany był o zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym oraz o możliwości jego przeglądania i zgłaszania swoich wniosków. W odwołaniu od tej decyzji skarżący zarzucił organowi pierwszej instancji przeprowadzenie postępowania z pogwałceniem jego praw obywatelskich oraz z naruszeniem przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Dodał, że działanie urzędników organu administracji publicznej narusza zasady wskazane w art. 9 Kodeksu postępowania administracyjnego, który zobowiązuje organy do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organy czuwają, aby strony w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek. Dodał, że nie można tego powiedzieć o organie prowadzącym niniejsze postępowanie. Pomimo wnoszonych pism i zgłaszanych wniosków, były one pomijane, zaś organ, w jego ocenie, manipulował i wybierał sobie dokumenty, pomimo sprzeciwu z jego strony. Nie została wyjaśniona sprawa sprzedaży kontrolowanego samochodu, pomimo przedłożenia faktury VAT, nie potwierdzono także, że w dacie kontroli był tylko pracownikiem prowadzącym pojazd i pracował w firmie, która zakupiła pojazd. Dodatkowo zwrócił uwagę na błędną właściwość organu rozpatrującego sprawę, uznając, że właściwym w sprawie powinien być Naczelnik Urzędu Celnego w Bielsku-Białej, czyli według miejsca zamieszkania. W tym stanie sprawy wymaga ona jeszcze wyjaśnienia i uzupełnienia. Po rozpoznaniu odwołania, Dyrektor Izby Celnej w K. zaskarżoną w niniejszym postępowaniu decyzją utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu tej decyzji, po obszernym przedstawieniu dotychczasowego przebiegu postępowania sprawie, organ odwoławczy podkreślił, że zgodnie przepisem art. 138 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego organ odwoławczy posiada kompetencje do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, czyli ma obowiązek rozpatrzyć wszystkie żądania sprawy i ustosunkować się do nich w uzasadnieniu. W niniejszej sprawie przeprowadzone tak postępowanie spowodowało, że organ odwoławczy podzielił ustalenia i rozstrzygnięcie zawarte w decyzji organu pierwszej instancji. W szczególności organ ten zgodził się z ustaleniem, że w sprawie mają zastosowanie przepisy obowiązujące w dacie powstania zdarzenia. Na poparcie tego stanowiska powołano się na orzecznictwo sądów administracyjnych. Odnosząc się zaś do zarzutów odwołania stwierdzono, że prawidłowo organ pierwszej instancji dokonał kwalifikacji jazdy zainteresowanego jako krajowy transport drogowy, podlegający przepisom ustawy o transporcie drogowym. Twierdzenia odwołującego, że w dacie dokonania przedmiotowej kontroli drogowej nie był już właścicielem pojazdu oraz pracował u przedsiębiorcy, któremu zbył kontrolowany pojazd, i to właśnie nowy właściciel nie wyposażył go w wymagane dokumenty (tj. w licencję i kartę opłaty drogowej) organ odwoławczy dodatkowo zweryfikował. Ustalił w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych, że T.J. nie figuruje ewidencji jako osoba zgłoszona przez płatnika składek Przedsiębiorstwo B, a wskazany przedsiębiorca – I.S. potwierdziła fakt sprzedaży przez firmę A przedmiotowego samochodu jej firmie, czego dowodem jest przedstawiona przez zainteresowanego faktura VAT, zaprzeczyła jednak, by wykonywał on w dniu przeprowadzanej kontroli przewóz drogowy na jej rzecz dodając nadto, iż nigdy nie był przez nią zatrudniony i nie zlecała mu wykonania przewozu na podstawie umowy cywilnoprawnej – zlecenia lub umowy o dzieło. W oparciu o powyższe uzupełniające ustalenia, w ocenie organu odwoławczego, należy potwierdzić za organem pierwszej instancji, iż osobą wykonującą przewóz drogowy w dniu [...], zobowiązaną do przestrzegania przepisów ustawy o transporcie drogowym, był T.J. prowadzący wówczas działalność gospodarczą w zakresie transportu drogowego, na wykonywanie którego uzyskał licencję wydaną przez Starostę [...] w dniu [...], do której zgłoszony był kontrolowany w sprawie samochód [...] o nr rejestracyjnym [...]. W odniesieniu do zarzutu odwołującego bezprawnego wykorzystywania dokumentów zgromadzonych w pierwszym postępowaniu, zakończonym wyrokiem Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 6 marca 2008 r. w sprawie o sygn. akt II SA/Gl 14/08 Dyrektor Iżby Celnej wyjaśnił, że dokumenty kontroli drogowej zostały przesłane do Naczelnika Urzędu Celnego w K. wraz z wymienionym wyrokiem, który w myśl art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wiąże nie tylko sąd, ale przede wszystkim orzekające w sprawie organy administracyjne. Ze względu na miejsce przeprowadzonej kontroli, właściwym w sprawie organem został wskazany Naczelnik Urzędu Celnego w K., który prowadząc postępowanie związany był oceną prawną i wskazaniami zawartymi w wymienionym wyroku. Tym samym zarzut skarżącego o naruszeniu przepisów o właściwości organu należy uznać za chybiony. Dokładna analiza całego postępowania nie potwierdziła zarzutów odwołującego o stronniczym i prowadzonym z pogwałceniem wszelkich praw w postępowaniu. Zastosowane w sprawie przepisy zostały prawidłowo ogłoszone i są powszechnie obowiązujące, a prowadzący działalność gospodarczą w zakresie transportu drogowego T.J. winien być świadomy konsekwencji nie zastosowania się do wymogów wskazanych w ustawie o transporcie drogowym. Potwierdzony w niniejszym postępowaniu fakt naruszenia przepisów o transporcie drogowym powoduje wymierzenie kary, której wysokość pozostaje dokładnie określona, a sam organ orzekający w sprawie nie ma możliwości, jak w przypadku decyzji uznaniowych, wyważenia sankcji przy uwzględnieniu słusznego interesu strony, będąc zobligowany do wymierzenie kary przewidzianej w załączniku do ustawy. Reasumując organ odwoławczy wskazał, iż zgromadzony w sprawie materiał dowodowy pozwolił na potwierdzenie przejazdu po drodze krajowej DK [...] samochodu [...] o nr rejestracyjnym [...] bez wniesienia należnej opłaty za przejazd po drogach krajowych oraz bez posiadania w pojeździe wypisu z licencji na wykonywanie transportu drogowego, zaś wymierzone kary przewidziane są dla wymienionych naruszeń w załączniku do ustawy. Mając powyższe na uwadze organ odwoławczy nie znalazł podstaw do zmiany stanowiska zaprezentowanego przez organ pierwszej instancji i postanowił jak w sentencji. Niezadowolony z powyższego rozstrzygnięcia T.J. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. W skardze tej w związku z naruszeniem zasady dwuinstancyjności w sprawie nr [...], potwierdzonej wyrokiem Sądu Administracyjnego w Gliwicach – Sygn. akt II SA/Gl 14/08 wniósł o zasądzenie kwoty odszkodowania na rzecz powoda T.J. w kwocie 3,500 zł i zwrotu kosztów postępowania, a w sprawie [...] domagał się stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora Izby Celnej w K., względnie jej uchylenia i zasądzenia kosztów postępowania. W odniesieniu do pierwszego żądania wyjaśnił, że w związku z wymienionym powyżej wyrokiem Sądu zbyt długo czekał na zwrot wpłaconej kary, przez co nie mógł jej zainwestować, wskutek czego poniósł określone straty. W stosunku do ponownego postępowania prowadzonego przez Naczelnika Urzędu Celnego w K. powtórzył co do zasady argumentację zawartą w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji, odnosząc wskazane uchybienia także do prowadzącego postępowanie odwoławcze Dyrektora Izby Celnej w K. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje twierdzenia i argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach rozpatrując sprawę zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zarówno zaskarżona decyzja jak i decyzja ją poprzedzająca nie naruszają prawa w sposób umożliwiający ich uchylenie. Pomimo bowiem, iż kontrolowana w niniejszej sprawie decyzja, jak również poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji wydane zostały w ocenie składu orzekającego bez uwzględnienia przepisów ustawy o transporcie drogowym w brzmieniu obowiązującym w dacie ich wydania, to naruszenie to nie miało wpływu na wynik sprawy. Zgodnie zaś z zapisem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) - sądy administracyjne powołane są do badania zgodności z prawem decyzji, postanowień, czynności i innych aktów administracyjnych. Zatem kontrolują czy organy administracyjne wydające zaskarżone akty nie dopuściły się naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego, i to naruszenia mającego bądź mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy czy stanowiącego podstawę wznowienia postępowania, albo wreszcie naruszenia prawa uzasadniającego ich nieważność i tylko wówczas jest możliwe uchylenie kwestionowanej decyzji bądź stwierdzenie jej nieważności (art.145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1271 ze zm.) Oznacza to, że naruszenie prawa materialnego, które nie miało wpływu na wynik sprawy nie stanowi podstawy do wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego. W pierwszym rzędzie należy przypomnieć, iż przedmiotowa sprawa jest rozpatrywana po raz kolejny, po uprzednim stwierdzeniu nieważności kontrolowanych decyzji wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 6 marca 2008 r. Analiza tego wyroku musi doprowadzić do stwierdzenia, że Sąd ten stwierdzając nieważność zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej zwrócił uwagę na naruszenie w poprzednim postępowaniu przepisów o właściwości organów, obligując organy by w ponownym postępowaniu uwzględniły przepisy o właściwości organów. Nie ustosunkował się natomiast do merytorycznej strony złożonych w skardze zarzutów, pozostawiając ten problem do ponownego rozpatrzenia właściwym w sprawie organom. Rozpatrując ponownie sprawę, orzekające w sprawie organy celne zastosowały się do wskazań Sądu. W myśl art. 93 ust. 1a ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t.jedn. Dz.U. z 2007 r., Nr 125, poz. 874 ze zm.) decyzję o nałożeniu kary administracyjnej wydaje organ właściwy ze względu na miejsce przeprowadzonej kontroli, a zatem skoro przedmiotowa kontrola miała miejsce w N., to organem właściwym w sprawie jest wydający decyzję w pierwszej instancji Naczelnik Urzędu Celnego w K. Nie można zatem za słuszne i zasadne uznać twierdzenie skarżącego o naruszeniu właściwości orzekającego w sprawie organu pierwszej instancji. Odnośnie dalszych zarzutów skargi należy wskazać, że materialnoprawną podstawę obowiązków, których dotyczy rozpatrywana sprawa stanowił przepis art. 87 ust. 1 pkt 1 i art. 92 ust. 4 wymienionej powyżej ustawy. Zgodnie z tą regulacją (art. 87 ustawy) podczas wykonywania transportu drogowego kierowca pojazdu samochodowego obowiązany jest mieć przy sobie i okazywać, na żądanie uprawnionego organu kontroli, kartę opłaty drogowej, kartę kierowcy, zapisy urządzenia rejestrującego samoczynnie prędkość jazdy, czas jazdy i czas postoju, obowiązkowe przerwy i czas odpoczynku oraz zaświadczenie albo oświadczenie, o których mowa w art. 31 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców (Dz.U. z 2005 r. , Nr 92, poz. 879 ze zm.), a ponadto wykonując transport drogowy – posiadać wypis z licencji. Bezspornym w sprawie pozostaje, iż w dniu [...] T.J., kierujący samochodem [...] nr rejestracyjny [...], poddany kontroli na drodze krajowej DK [...] w miejscowości B., nie przedstawił, dokonującym kontroli funkcjonariuszom, wypisu z licencji i karty opłaty drogowej. Zgodnie z jego oświadczeniem zapisanym w protokole tej kontroli brakujące dokumenty zostały "w samochodzie osobowym", a celem przerwanej kontrolą podróży był warsztat samochodowy w C., gdzie jechał na przegląd okresowy samochodu. Podane do pierwszego protokołu dane w trakcie prowadzonego dalej postępowania były wielokrotnie zmieniane i modyfikowane przez kontrolowanego przedsiębiorcę. Przede wszystkim przedstawiając fakturę VAT z dnia [...] kontrolowany dowodził, iż sprzedał właśnie w tym dniu samochód, którym kierował wymienionemu w fakturze Przedsiębiorstwu B w D. – I.S. i jako pracownik tego przedsiębiorstwa wykonywał przedmiotowy transport, a w związku z powyższym to pracodawcę powinien obciążyć obowiązek wyposażenia kierowcy w niezbędne dokumenty. Zebrane jednak w trakcie prowadzonego postępowania informacje uzyskane m.in. z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, z Przedsiębiorstwa B – I.S., ze Starostwa Powiatowego w B. czy z Urzędu Statystycznego w K. nie potwierdziły tych faktów podanych przez przedsiębiorcę. Ustalono natomiast ponad wszelką wątpliwość, że T.J. prowadził działalność gospodarczą – transport drogowy towarów pojazdami uniwersalnymi –w okresie od [...] do [...], na wykonywanie krajowego transportu drogowego uzyskał licencję nr [...], a do wykazu samochodów nią objętych wpisany został w dniu [...] samochód kontrolowany, czyli [...] o nr rejestracyjnym [...]. Stwierdzono także, że T.J. nie był zgłoszony do ubezpieczenia przez płatnika składek firmę B, a z kolei właścicielka firmy I.S., potwierdzając fakt kupna przedmiotowego samochodu, zaprzeczyła by T.J. w dniu [...] wykonywał transport przedmiotowym samochodem na jej rzecz, jak również wyjaśniła, że nie nigdy nie był on przez nią zatrudniony i nie zlecała mu wykonywania transportu drogowego na podstawie umów cywilnoprawnych zlecenia czy umowy o dzieło. Na podstawie uzyskanych w przeprowadzonym postępowaniu informacji należy zatem uznać, że organy prawidłowo ustaliły, że osobą wykonującą przewóz drogowy w dniu [...] był przedsiębiorca T.J., który tym samym zobowiązany był do przestrzegania przepisów o transporcie drogowym. Jak wspomniano powyżej w trakcie przeprowadzonej kontroli nie okazał on jednak wymaganych dokumentów, a mianowicie wypisu z licencji i karty opłaty drogowej. Jeżeli chodzi o karę pieniężną za wykonywanie przewozu drogowego bez uiszczenia wymaganej opłaty za przejazd po drogach krajowych, to wskazać przyjdzie, że zgodnie z art. 42 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym podmioty wykonujące na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przewóz drogowy zobowiązane są do uiszczania opłaty za przejazd pojazdu samochodowego po drogach krajowych w wysokości określonej rozporządzeniem ministra właściwego do spraw transportu. Z kolei w myśl art. 92 ust. 1, ust. 2 i ust. 4 cytowanej ustawy wykonywanie przewozu drogowego w sposób naruszający obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 15.000 złotych. Suma kar pieniężnych nałożonych podczas jednej kontroli nie może przekroczyć, w przypadku kontroli drogowej, kwoty 15.000 złotych, a wykaz naruszeń oraz wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik do ustawy. Zgodnie z punktem 1.4.1. tego załącznika kara pieniężna w kwocie 3.000 zł jest nakładana w przypadku wykonywania przewozu drogowego bez uiszczenia wymaganej opłaty za przejazd po drogach krajowych, przy czym karta drogowa lub tygodniowa, która w chwili rozpoczęcia kontroli nie znajdowała się w pojeździe, a przedstawiona została w terminie późniejszym nie stanowi dowodu uiszczenia tej opłaty. To samo dotyczy innej karty, która w chwili rozpoczęcia kontroli nie znajdowała się w pojeździe, a zakupiona została w dniu kontroli lub w dniach następnych. W niniejszej sprawie wykazane zostało, że w czasie kontroli karta opłaty drogowej nie została okazana kontrolującemu funkcjonariuszowi. Wynika to m.in. z przeprowadzonego przesłuchania tego funkcjonariusza, znajdującego się w aktach sprawy. Z kolei punkt 1.1.2 tegoż załącznika przewiduje karę dla naruszenia polegającego na wykonywaniu transportu bez posiadania w pojeździe wymaganego wypisu z licencji – w wysokości 500 zł. Także fakt nie przedstawienia w czasie przedmiotowej kontroli tego dokumentu został ustalony w niniejszym postępowaniu. Nie może zatem podlegać dyskusji fakt, iż w chwili kontroli przedsiębiorca nie okazał kontrolującym go funkcjonariuszom ani karty opłaty drogowej, ani wypisu z licencji, a wskazywane przez skarżącego tłumaczenia nie mogą wpłynąć na zwolnienie z obciążających go, jako przedsiębiorcę, obowiązków wskazanych w ustawie o transporcie drogowym. Podane w załączniku kwoty kar pieniężnych nie mają charakteru uznaniowego, a nałożenie na przedsiębiorcę kar w takiej właśnie wysokości jest obowiązkiem wymierzającego karę organu. Tym samym, zdaniem Sądu, orzekające w sprawie organy prawidłowo zebrały i oceniły materiał dowodowy, zgodnie z prawem wymierzając T.J. wyszczególnione w rozstrzygnięciach kary. Także wysokość kar odpowiada obowiązującym normom, zgodna jest bowiem z kwotami wskazanymi w załączniku do ustawy o transporcie drogowym. W odniesieniu do pierwszego zarzutu złożonej skargi, Sąd mając na uwadze przytoczone na wstępie przepisy ustawy Prawo postępowaniu przez sądami administracyjnymi stwierdza, że zgłoszone roszczenie o zasądzenie odszkodowania, pozostaje poza kompetencjami sądu administracyjnego, który bada jedynie legalność rozstrzygnięć organów administracyjnych. Kwestie ewentualnych odszkodowań z tytułu uszczerbku powodowanego działaniem organów administracji publicznej pozostaje w kompetencji sądów powszechnych. W konsekwencji przedstawionych wyżej wywodów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach nie uwzględnił skargi i na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło