II SA/Gl 619/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski (spr.), Sędziowie WSA Elżbieta Kaznowska, NSA Ewa Krawczyk, Protokolant st. sekr. Małgorzata Orman, po rozpoznaniu w dniu 11 stycznia 2006 r. na rozprawie sprawy ze skargi H. Z. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego w sprawie pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego uchyla zaskarżoną decyzję i orzeka, że nie podlega ona wykonaniu. Decyzją z dnia [...] r. nr [...] wydaną z upoważnienia Starosty C. udzielono L. K. pozwolenia a użytkowanie zbiornika na nieczystości ciekłe typu "szambo" zrealizowanego bez pozwolenia na działce nr ewid. A w R. przy ul. A nr [...]. Decyzja ta została utrzymana następnie w mocy decyzją Wojewody [...] z dnia [...] r. Nr [...], który nie uwzględnił odwołania H. Z.. W następstwie wniesionej przez H. Z. skargi, Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Katowicach wyrokiem z dnia 9 kwietnia 2003 r. sygn. akt II SA/Ka 1186/01 uchylił w/w decyzje organów obu instancji zwracając uwagę na niedostateczne wyjaśnienie sprawy dla jej prawidłowego załatwienia. W szczególności nie została wyjaśniona zdaniem NSA kwestia prawidłowego określenia adresata decyzji oraz skonkretyzowania obiektu budowlanego, którego dotyczyła wydana w sprawie ekspertyza techniczna, oraz obiektu budowlanego, co do którego wydano pozwolenie na użytkowanie. Po ponownym rozpoznaniu sprawy Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w C. decyzją z dnia [...] r. nr [...], wydaną na podstawie art. 104 kpa oraz art. 59 ust. 1 w zw. z art. 55 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane /Dz.U. Nr 207 z 2003 r. poz. 2016 ze zm., zwanej dalej Prawem budowlanym z 1994 r./ udzielił H. i P. małżonkom K. pozwolenia na użytkowanie zbiornika na nieczystości ciekłe zrealizowanego na działce nr ew. gr. A w miejscowości R. przy ul. A [...], gmina K.. W uzasadnieniu decyzji stwierdził, iż jak wykazało postępowanie dowodowe oraz oględziny szamba, zostało ono wykonane zgodnie z załączoną dokumentacją powykonawczą. Decyzja ta została doręczona między innymi H. Z., który w złożonym od niej odwołaniu zakwestionował prawidłowość postępowania poprzedzającego jej wydanie. Zarzucił też niezgodną z prawem oraz naruszającą jego uzasadniony interes lokalizację szamba. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. nr [...], wydaną z powołaniem się na treść art. 138 § 1 pkt 3 kpa [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. umorzył wszczęte w przedmiotowej sprawie postępowanie odwoławcze. W uzasadnieniu decyzji stwierdził, że postępowanie w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie zbiornika na nieczystości ciekłe zostało wszczęte na wniosek H. i P. K. z dnia [...] r. Od wydanej przez organ I instancji decyzji odwołanie wniósł H. Z., właściciel sąsiedniej posesji, będący stroną wcześniej prowadzonych odnośnie tego zbiornika postępowań. Nie jest jednak stroną postępowania, w którym została wydana zakwestionowana jego odwołaniem decyzja. Zgodne bowiem z treścią art. 59 ust. 7 Prawa budowlanego z 1994 r. – stroną w postępowaniu w sprawie pozwolenia na użytkowanie jest wyłącznie inwestor. Nie są nią natomiast inne podmioty. Skoro H. Z. nie jest stroną tego postępowania to zgodnie z treścią art. 127 § 1 kpa nie mógł wnieść w tej sprawie odwołania. Wszczęte postępowanie odwoławcze jako bezprzedmiotowe podlegało zatem umorzeniu. W skardze do sądu H. Z. wniósł o uznanie go za stronę postępowania uprawnioną do wniesienia odwołania oraz o uwzględnienie jego własnego interesu. W ogólnym zarysie powtórzył również zarzuty dotyczące meritum decyzji organu I instancji. Swoje stanowisko podtrzymał również w piśmie procesowym z dnia [...] r. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zaprezentowane wcześniej w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zaskarżona decyzja ostać się nie może albowiem została wydana zdaniem Sądu z naruszeniem treści art. 138 § 1 pkt 3 w zw. z art. 28 kpa oraz w zw. z art. 59 ust. 7, w zw. z art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego z 1995 r. i w zw. art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw /Dz.U. Nr 80 poz. 718/, które to naruszenie miało wpływ na wynik sprawy w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm., zwanej dalej ustawą p.p.s.a./. Przede wszystkim należy wskazać, że pozwolenie na użytkowanie spornego zbiornika na nieczystości ciekłe mogło być wydane jedynie w trybie art. 42 Prawa budowlanego z 1974 r. skoro realizacja obiektu miała miejsce przed 1 stycznia 1995 r. Kwestia ta nie była przy tym wcześniej kwestionowana a nadto została przesądzona wyrokiem NSA z dnia 9 kwietnia 2003 r. Błędne podanie podstawy materialno-prawnej w decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w C. z dnia [...] r., konstatacji tej nie zmienia. W konsekwencji należało stanąć na stanowisku, że przepis art. 59 ust. 7 Prawa budowlanego nie ma w tej sprawie zastosowania. Tryb postępowania uregulowany tym prawem /ustawa z 7 lipca 1994 r./ nie ma bowiem zastosowania w przypadku samowoli budowlanej, popełnionej przed 1 stycznia 1995 r. i podlegającej likwidacji na podstawie przepisów dotychczasowych zgodnie z normą intertemporalną, zawartą w art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego z 1994 r. /zobacz w tym względzie m.in. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 27 lipca 2005 r. sygn. akt II SA/Ka 2883/03/. Nadto należy stwierdzić, że norma art. 59 ust. 7 Prawa budowlanego z 1994 r. nie miała w niniejszej sprawie zastosowania z uwagi na treść art. 7 ust. 1 w/w ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw, zgodnie z którym "do spraw wszczętych przed dniem wejścia w życie ustawy, a nie zakończonych decyzją ostateczną, stosuje się przepisy dotychczasowe". Zdaniem Sądu nie może ulegać bowiem wątpliwości, że decyzja organu I instancji z dnia [...] r. oraz zaskarżona decyzja zostały wydane w sprawie, która była już przedmiotem rozstrzygnięcia w/w wyrokiem NSA z dnia 9 kwietnia 2003 r. sygn. akt II SA/Ka 1187/01. Data wydania tego wyroku /wyroku prawomocnego/ stanowiła jednocześnie datę ponownego wszczęcia postępowania przed organem I instancji. Należało zatem przyjąć, że przed datą wejścia w życie ustawy z dnia 27 marca 2003 r. nowelizującej Prawo budowlane z 1994 r. i statuującej normę zawartą w art. 59 ust. 7 tego Prawa, tj. przed 11 lipca 2003 r. zostało wszczęte i toczyło się postępowanie w przedmiotowej sprawie /nawet gdyby brać pod uwagę datę zwrotu przez Sąd akt organom administracji publicznej to i tak akta zostały zwrócone przed 11 lipca 2003 r. – zobacz prezentatę z datą wpływu akt do [...] Urzędu Wojewódzkiego w K. w dniu [...] r./. Skoro toczyło się ono wówczas przed organem I instancji to należało przyjąć, że przed 11 lipca 2003 r. nie zostało ono zakończone, decyzją ostateczną w rozumieniu art. 7 ust. 1 w/w ustawy zmieniającej. To zaś oznaczało, iż postępowanie w przedmiotowej sprawie powinno się toczyć według przepisów dotychczasowych, według których przymiot strony skarżącego nie był kwestionowany i został nadto przesądzony zapadłym w tej sprawie wyrokiem NSA z dnia 9.04.2003 r. Również z tej części wywodów wynika, że norma art. 59 ust. 9 Prawa budowlanego z 1994 r., która legła u podstaw wydania zaskarżonej decyzji, nie miała w sprawie zastosowania. W świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego dowolne jest przy tym stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, iż została ona wydana w sprawie wszczętej wnioskiem H. i P. małżonków K. z dnia [...] r. Pismo to nie wszczynało bowiem żadnego nowego postępowania i należało go traktować jako pismo procesowe w sprawie, o wszczęciu której Starostwo Powiatowe w C. powiadomiło zainteresowane strony zawiadomieniem z dnia [...] 2000 r. i w której zapadł m.in. wyrok NSA z dnia 9.04.2003 r. O tym, że takie postępowanie toczyło się już przed złożeniem przedmiotowego wniosku z dnia [...] 2004 r. świadczy również chociażby wezwanie z dnia [...]2004 r. wystosowane do P. K. przez organ I instancji. Wobec powyższego zaskarżona decyzja podlegała uchyleniu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1a i art. 134 § 1 ustawy p.p.s.a. W przedmiocie wykonalności zaskarżonej decyzji orzeczono na podstawie art. 152 tej ustawy. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy rozpozna [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego merytorycznie odwołanie wniesione przez H. Z. W nawiązaniu do zarzutów skargi należy jedynie informacyjnie podać, że odniesienie się do nich byłoby możliwe jedynie w sytuacji gdyby organ odwoławczy rozpoznał merytorycznie odwołanie od decyzji organu I instancji.