II SA/Gl 620/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący NSA Łucja Franiczek (spr.), Sędziowie WSA Iwona Bogucka, WSA Elżbieta Kaznowska, Protokolant staż. Ewa Pasiek, po rozpoznaniu w dniu 27 stycznia 2006 r. na rozprawie sprawy ze skargi A. G. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie pozwolenia na budowę oddala skargę Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Prezydent R. działając na podstawie art. 28, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4 i art. 36 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016 ze zm.), po rozpatrzeniu wniosku M. S., zatwierdził projekt budowlany i udzielił wnioskodawczyni pozwolenia na budowę budynku [...] z [...] i [...] wraz z infrastrukturą techniczną na parcelach nr A, B i C przy ul. A w R. jako rozbudowy istniejącego [...]. W uzasadnieniu organ I instancji wyjaśnił, iż działki nr B i A zgodnie z obowiązującym zmienionym planem zagospodarowania przestrzennego na podstawie uchwały Rady Miasta R. nr [...] z dnia [...] r. (Dz. Urzęd. Woj. [...]. z dnia [...] r. nr [...], poz. [...]), znajdują się na terenie o symbolu: MJ/U, gdzie MJ – tereny zabudowy mieszkaniowej, U – usługi o dowolnej funkcji oraz: Tereny, na których dopuszcza się różne użytkowania, mogące być przeznaczone pod jedno z użytkowań wyszczególnionych w symbolach danego terenu. Inwestor zgodnie z nałożonym obowiązkiem przedłożył raport o oddziaływaniu inwestycji na środowisko jako zaliczonej do mogących znacząco oddziaływać na środowisko. Wg wniosków autorów raportu, inwestycja nie pogorszy stanu istniejącego środowiska oraz nie spowoduje naruszenia interesów osób trzecich i nie powinna stać się przyczyną powstania poważnej awarii. Projekt budowlany został też uzgodniony z Państwowym Powiatowym Inspektorem Sanitarnym w R. (decyzja z dnia [...] r.), Wydziałem Ekologii UM w R., Wydziałem Dróg oraz rzeczoznawcami ds. zabezpieczeń p.poż., bhp i ergonomii. Inwestor uzyskał nadto pozwolenie wodnoprawne (decyzja PM R. z dnia [...] r. nr [...]). Wreszcie, w postępowaniu zapewniono udział społeczeństwa, zaś inwestor ustosunkował się do zastrzeżeń właścicieli sąsiednich nieruchomości: G. D., A. G. i Z. D.. Natomiast dopuszczone do udziału w postępowaniu Stowarzyszenie "[...]" Oddział Terenowy w Z. ostatecznie nie wniosło zastrzeżeń do inwestycji. Gdy zaś idzie o działkę nr C, która stanowi teren przyległy do projektowanego obiektu i stanowi dużą powierzchnię wyłożoną kostką brukową, organ I instancji uznał, iż projektowane roboty stanowią jedynie przebudowę utwardzonego placu i nie mają charakteru zmiany przeznaczenia terenu, wymagającej pozwolenia na budowę. W odwołaniu od decyzji A. G. – właściciel nieruchomości sąsiedniej, sprzeciwił się projektowanej inwestycji z uwagi na uciążliwości, powodowane przez hałas [...],[...], emisję spalin stacji obsługi i zagrożenie pożarowe, a także spowodowanie spływu zanieczyszczonych wód deszczowych na jego posesję. Odwołujący się wskazał nadto na nierzetelność raportu i pochopność stanowiska Państwowego Inspektora Sanitarnego. Jego zdaniem, tego rodzaju inwestycje winny być realizowane poza terenami zabudowy mieszkaniowej. Zaskarżoną decyzją, podjętą z up. wojewody [...], odwołania nie uwzględniono. Organ odwoławczy stwierdził bowiem zgodność inwestycji z planem ogólnym zagospodarowania przestrzennego oraz wymogami, określonymi w § 12 pkt 1 i 2 rozp. MJ z dnia 7 kwietnia 2004 r. (Dz. U. Nr 109, poz. 1156), zmieniającego rozp. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie z dnia 12 kwietnia 2002 r. Skoro odległość projektowanego budynku od granicy działki sąsiedniej wynosi około [...] m, spełnione zostały zdaniem organu wymogi usytuowania obiektu. Inwestycja uzyskała też wymagane uzgodnienia, a jej wpływ na otoczenie został przedstawiony w raporcie, zaś zastosowane urządzenia technologiczne posiadają wymagane atesty. Gdy idzie o gospodarkę wodno-ściekową, organ odwoławczy uznał, iż inwestor uzyskał akceptację wszystkich organów, wobec czego nie występuje zagrożenie zanieczyszczenia terenów sąsiednich. Wreszcie, organ II instancji nie podzielił zarzutu o pominięciu lokalnej społeczności, powołując się na wyjaśnienia inwestora i stanowisko Stowarzyszenia "[...]". W tym stanie rzeczy organ odwoławczy orzekł o utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego A. G. ponowił zarzuty co do uciążliwości projektowanej inwestycji, zawarte w odwołaniu od decyzji organu I instancji. Jego zdaniem, pozwolenie na budowę [...] i [...] na terenie zabudowy mieszkaniowej, narusza Prawo budowlane i ustawę o ochronie środowiska. W kolejnym piśmie procesowym skarżący wskazał na naruszenie § 204 pkt 5 rozp. MJ z dnia 12 kwietnia 2002 r., bowiem projektowana inwestycja będzie znacząco oddziaływać na środowisko, a w szczególności na jego nieruchomość, zabudowaną domem mieszkalnym z uwagi na wykorzystywanie rozpuszczalników organicznych, spływ wód opadowych i roztopowych, skażenie wód powierzchniowych wskutek wycieków paliwa, emisję hałasu i spalin. Brak też pozwolenia wodno-prawnego na odprowadzanie "brudnych" wód. Taki stan rzeczy doprowadzi do naruszenia uzasadnionego interesu skarżącego i spadku wartości jego nieruchomości. Organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi jako nieuzasadnionej z przyczyn wskazanych w motywach zaskarżonej decyzji. W toku rozprawy sądowej skarżący zarzucił dodatkowo, iż znajdujący się na nieruchomości inwestora budynek mieszkalny został samowolnie przekształcony na potrzeby prowadzonej działalności gospodarczej. Uczestniczka postępowania M. S. wniosła o oddalenie skargi, podkreślając iż obawy skarżącego co do uciążliwości projektowanej inwestycji mają charakter hipotetyczny i nie mają oparcia w przepisach prawa budowlanego oraz przepisach wykonawczych, które stanowiły podstawę udzielenia pozwolenia na budowę. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie mogła odnieść skutku, bowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa, a tylko w takim aspekcie podlegała kontroli sądowej, przy czym dla oceny legalności decyzji miarodajny jest stan prawny i faktyczny z daty wydania aktu przez organ administracji. Z mocy art. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016 ze zm.), każdy ma prawo zabudowy nieruchomości gruntowej, jeżeli wykaże prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, pod warunkiem zgodności zamierzenia z przepisami. Wymogi w zakresie projektowania obiektu budowlanego nakładają obowiązek spełnienia zgodności z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi oraz zgodności z zasadami wiedzy technicznej i zapewnienia wymagań dotyczących m.in. odpowiednich warunków higienicznych oraz ochrony środowiska, ochrony przed hałasem i drganiami, usuwania ścieków, wody opadowej i opadów oraz poszanowania występujących w obszarze oddziaływania obiektu uzasadnionych interesów osób trzecich (art. 5 ust. 1 Prawa budowlanego). Wreszcie, zgodnie z art. 35 ust. 4 tej ustawy, właściwy organ nie może odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę w razie spełnienia wymagań określonych ust. 1 (dotyczącym zakresu sprawdzeń projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, wymaganiami ochrony środowiska, zgodności projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi, kompletności projektu, posiadania wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń oraz informacji dotyczącej bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, wykonania i sprawdzenia projektu przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane i legitymującą się odpowiednim zaświadczeniem), a wreszcie spełniania wymagań określonych w art. 32 ust. 4 co do złożenia oświadczenia przez inwestora o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane pod rygorem odpowiedzialności karnej. Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, powyższe wymogi ustawowe zostały w niniejszej sprawie spełnione i na taki stan rzeczy powołały się organy obydwu instancji, rozpatrujące wniosek inwestora o pozwolenie na budowę. Oświadczenie o zgodności wykonania projektu budowlanego zgodnie z obowiązującymi przepisami Prawa budowlanego oraz Polskimi Normami, złożył też projektant (k. [...] akt adm.). Sedno sprawy sprowadza się do oceny zgodności spornej inwestycji jako zaliczonej do mogących znacząco oddziaływać na środowisko (§ 3 ust. 1 pkt 12 lit. m rozp. RM z dnia 24 września 2002 r. – Dz. U. Nr 179, poz. 1490 w zw. z art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. – Prawo ochrony środowiska – Dz. U. Nr 62, poz. 627 ze zm.) z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego miasta R., którego zmiany dokonano uchwałą nr [...] z dnia [...] r. (Dz. Urzęd. Woj. [...]. z dnia [...] r. Nr [...], poz. [...]). Plan ten jako uchwalony po dniu 1 stycznia 1995 r. zachował moc na podstawie art. 87 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717 ze zm.). Zgodnie z zaświadczeniem Prezydenta Miasta R. z dnia [...] r. (k. [...] akt adm.), działki nr B i A, położone przy ul. A, znajdują się [...]) w terenie o symbolu MJ/U, gdzie: MJ – tereny zabudowy mieszkaniowej, U - usługi o dowolnej funkcji. Tereny, na których dopuszcza się różne użytkowanie mogą być przeznaczone pod jedno z użytkowań wyszczególnionych w symbolach danego terenu, 2) częściowo w liniach rozgraniczających ul. A (droga główna o symbolu "G") – szerokość pasa drogowego wynosi 45 m, inne parametry drogi należy uzgodnić z zarządcą drogi. Natomiast działka nr C, położona jest na terenach, dla których dotychczasowy ogólny plan utracił ważność z dniem 31 grudnia 2003 r., z tym że na działce tej nie przewidziano realizacji obiektów kubaturowych, gdyż zgodnie z projektem zagospodarowania terenu, stanowi nawierzchnię z kostki brukowej, a od tej strony zaprojektowano skarpy. Z uwagi na dopuszczalność różnych form użytkowania, a zatem zarówno zabudowy mieszkaniowej, jak i usług o dowolnej funkcji, przyjąć należy, iż sporne przedsięwzięcie polegające na budowie jednokondygnacyjnego budynku [...] z [...] i [...], jest zgodne z obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, jako że mieści się w pojęciu usług, zaś plan ten nie zawęża działalności usługowej jedynie do usług towarzyszących mieszkalnictwu. Aczkolwiek akt prawa miejscowego nie ma waloru wiążącego dla sądu administracyjnego, skład orzekający nie dopatrzył się podstaw do odmowy jego zastosowania w niniejszej sprawie. Zauważyć bowiem przyjdzie, iż działki nr A i B, na których zaprojektowano budynek usługowy, przylegają do istniejącej ulicy A jako drogi głównej i częściowo położone są w liniach rozgraniczających tej drogi o szerokości pasa drogowego wynoszącego 45 m. Na działce inwestora nr B znajduje się już budynek warsztatowy, bowiem inwestycja projektowana jest jako poszerzenie zakresu usług [...]. Nieopodal usytuowana została też stacja benzynowa, co skarżący przyznał w toku rozprawy sądowej. Zatem charakter ulicy A jako drogi głównej kształtuje sposób zagospodarowania działek przylegających do tej drogi. Nie sposób bowiem dążyć w planowaniu przestrzennym do utrzymania wyłącznie zabudowy mieszkaniowej na tak zurbanizowanym terenie. Spełniono też wymóg zagospodarowania 30 % terenu w formie zieleni, co potwierdzał bilans terenu, zawarty w części opisowej projektu budowlanego. Wreszcie, wskazać przyjdzie, iż skarżącemu przysługiwała odrębna ochrona prawna, umożliwiająca kwestionowanie ustaleń planu miejscowego. W konsekwencji, stwierdzić należało, iż spełniony został warunek z art. 35 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego. Właściwy organ przeprowadził też postępowanie w zakresie oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko w trybie ustawy – prawo ochrony środowiska, a projekt budowlany uzyskał wymagane uzgodnienia w art. 48 ust. 4 tej ustawy. Ogólnikowo postawione w skardze zarzuty nierzetelności raportu oraz wadliwości decyzji Powiatowego Inspektora Sanitarnego w R. z dnia [...] r. o uzgodnieniu projektu budowlanego, nie mogły odnieść skutku. Zauważyć jednak należy, iż skarżący przytacza te same czynniki oddziaływania inwestycji na środowisko, które są przedmiotem analizy autorów raportu, stwierdzających iż inwestycja nie pogorszy stanu istniejącego środowiska i nie spowoduje naruszenia interesów osób trzecich pod warunkiem zachowania przepisów budowlanych, a jej eksploatacja nie powinna stać się przyczyną powstania poważnej awarii. W szczególności z raportu wynika, iż inwestycja nie spowoduje przekroczeń dopuszczalnych poziomów hałasu oraz progowych poziomów hałasu w środowisku i nie wpływa na poziomy stężeń poszczególnych substancji zanieczyszczeń w tym rejonie. Minimalizacja oddziaływania analizowanej inwestycji na środowisko zrealizowana zostanie przez instalację nowoczesnej hermetycznej kabiny malarskiej, wyposażonej w urządzenia ograniczające emisję zanieczyszczeń do powietrza. Na inwestorze ciąży też ustawowy obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie obiektu, co potwierdzono w decyzji organu I instancji. Nadto wskazać przyjdzie, iż decyzją Prezydenta R. z dnia [...] r. nr [...] udzielono M. S. pozwolenia wodnoprawnego na odprowadzanie oczyszczonych ścieków deszczowych do ziemi (k. [...] akt adm.). W pkt [...] decyzji organu I instancji zawarto też warunek zachowania wymogów w zakresie odprowadzania ścieków deszczowych i technologicznych, zawarty w piśmie Wydziału Ekologii UM w R. z dnia [...] r. nr [...] (k. [...] akt adm.). Zatem przewidziano wymóg odprowadzania ścieków technologicznych do szczelnego bezodpływowego zbiornika, wywożonego przez wyspecjalizowaną firmę. Nałożenie na inwestora obowiązku monitorowania oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko nie jest obowiązkowe w świetle art. 56 ust. 1 pkt 1 ustawy – Prawo ochrony środowiska. Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego chybiony jest też zarzut naruszenia § 204 ust. 5 rozp. Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690 ze zm.). Przepis ten dotyczy bowiem bezpieczeństwa konstrukcji budynku w razie wzniesienia obiektu w bezpośrednim sąsiedztwie, co nie ma miejsca w niniejszej sprawie. Budynek mieszkalny skarżącego usytuowany jest w odległości ok. 4 m od granicy, zaś projektowany obiekt prawidłowo w odległości ok. 5,5 m od granicy, przy czym po przeciwnej stronie na działce skarżącego mieści się zabudowa gospodarcza. Taki stan rzeczy wynika z projektu zagospodarowania terenu, sporządzonego na kopii mapy zasadniczej dla celów projektowych, przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, co spełnia wymogi z art. 34 ust. 3 pkt 1 Prawa budowlanego. Dla rozstrzygnięcia sprawy nie miał też znaczenia podniesiony w toku rozprawy sądowej zarzut samowolnej zmiany sposobu użytkowania budynku mieszkalnego na działce inwestora na cele działalności gospodarczej. Taki stan rzeczy nie mógłby bowiem stanowić podstawy prawnej do odmowy udzielenia pozwolenia na budowę. Jedynie istnienie obiektu, w stosunku do którego orzeczono nakaz rozbiórki, wyklucza możliwość wydania decyzji o pozwoleniu na budowę (art. 35 ust. 5 prawa budowlanego). Kwestia samowolnej zmiany przeznaczenia obiektu może być zaś przedmiotem odrębnego postępowania przed organami nadzoru budowlanego. Reasumując, wyjaśnić przyjdzie, iż w ramach niniejszego postępowania skarżący jako właściciel działki sąsiedniej mógł dochodzić ochrony prawnej jedynie w granicach, określonych wymogami Prawa budowlanego i przepisów techniczno-budowlanych oraz Prawa ochrony środowiska. Kwestia ewentualnego obniżenia wartości nieruchomości skarżącego w wyniku realizacji spornej inwestycji nie mogła być zatem przedmiotem niniejszego postępowania z uwagi na cywilnoprawny charakter roszczenia. Z tych względów skarga nie mogła odnieść skutku i podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).