II SA/Gl 621/15

PostanowienieWSA w Gliwicach2015-08-11

Skład orzekający: Łukasz Strzępek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy spółka prawa handlowego, która odnotowała stratę i posiada debet na rachunku, ale dysponuje znacznym kapitałem zakładowym i środkami trwałymi, może zostać całkowicie zwolniona z kosztów postępowania sądowego i ustanowienia adwokata z urzędu?
Ratio decidendi
Spółce prawa handlowego, która wykazuje stratę i debet na rachunku, ale jednocześnie posiada znaczący kapitał zakładowy i środki trwałe, można przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym, polegającym na zwolnieniu z wpisu od skargi, jeśli wykaże trudności w zgromadzeniu środków na ten cel. Całkowite zwolnienie z kosztów i ustanowienie adwokata z urzędu jest nieuzasadnione, gdy sytuacja finansowa spółki nie jest wyjątkowo ciężka i istnieje perspektywa poprawy.
Stan faktyczny
Przedsiębiorstwo "A" Sp. z o.o. złożyło skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. dotyczącą kary pieniężnej za odbiór odpadów. Jednocześnie wniosło o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu, wskazując na stratę w poprzednim roku i debet na rachunku. Spółka dysponuje jednak znacznym kapitałem zakładowym i środkami trwałymi. Sąd częściowo uwzględnił wniosek, zwalniając spółkę z wpisu od skargi, a w pozostałym zakresie oddalił.
Rozstrzygnięcie
1) zwolniono skarżącą z wpisu od skargi, 2) oddalono wniosek o przyznanie prawa pomocy w pozostałym zakresie.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach - Łukasz Strzępek po rozpoznaniu w dniu 11 sierpnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Przedsiębiorstwa "A" Sp. z o.o. w L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za odbiór odpadów komunalnych bez wymaganego wpisu do rejestru działalności regulowanej w kwestii wniosku strony skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu postanawia: 1) zwolnić skarżącą z wpisu od skargi, 2) oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy w pozostałym zakresie Na druku urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy Przedsiębiorstwo "A" Sp. z o.o. w L. zwróciła się o zwolnienie od kosztów sądowych. W treści formularza wskazano, że w poprzednim roku bilansowym Spółka odnotowała stratę rzędu 27.299 zł, a w chwili obecnej nie dysponuje środkami pozwalającymi jej na pokrycie wydatków związanych z postępowaniem sądowym. Z treści formularza wynika, że wysokość kapitału zakładowego Spółki wynosi 1.050.000,00 zł, wartość środków trwałych to 662.900,05 zł, zaś zysk za rok ubiegły wyniósł 27.299,24 zł. Jednocześnie Spółka zaznaczyła, że na jej rachunku istnieje debet w wysokości 229.860,60 zł. Wedle oświadczenia strony, cały jej majątek jest zabezpieczony hipoteką na rzecz Banku "B" w C. Na wezwanie referendarza sądowego Spółka nadesłała dokumenty obrazujące jej sytuację materialną. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważono co następuje: Przepis art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r. poz. 270 – zwanej dalej P.p.s.a. ) konstytuuje zasadę odpłatności postępowania sądowoadministracyjnego. Wyjątkiem od niej jest możliwość przyznania prawa pomocy, które stosownie do treści art. 245 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi może zostać przyznane stronie w zakresie całkowitym lub częściowym. Zgodnie z treścią art. 246 § 2 pkt 1 osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym wówczas, gdy wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. Ocena sytuacji materialnej podmiotu ubiegającego się o przyznanie prawa pomocy jest dokonywana przy uwzględnieniu potencjalnych wydatków jakie w związku z toczącym się postępowaniem sądowym strona może ponieść. W przypadku osób prawnych prowadzących działalność gospodarczą możliwość samodzielnego poniesienia wspomnianych wydatków jest analizowana z perspektywy ich sytuacji bilansowej, stanu posiadanych środków trwałych oraz płynności finansowej. W realiach niniejszej sprawy brak jest podstaw do przyjęcia, że skarżąca znajduje się w wyjątkowo ciężkim położeniu materialnym, które wykluczałoby poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego, jakkolwiek uznano, że zdobycie środków na wpis od skargi (będący zasadniczym wydatkiem na obecnym etapie postępowania) może nastręczać jej znaczących trudności. W tym więc zakresie złożony wniosek został uwzględniony. Wpis od skargi w niniejszej sprawie wynosi 2.000 zł – stosownie do § 1 pkt 4 rozporządzenia Rady Ministrów, z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.). Biorąc pod uwagę okoliczności dotyczące aktualnej sytuacji materialnej Spółki, w szczególności zaś narastającą wysokość jej zobowiązań, zmniejszającą się wartość aktywów trwałych a także powiększającą się stratę uznano, że poniesienie tego rodzaju wydatku może stanowić dla strony zbyt duże obciążenie, zwłaszcza ze względu na krótki termin zgromadzenia środków na ten cel. Z drugiej jednak strony, pomimo przywołanych okoliczności nie można stwierdzić, aby sytuacja Spółki była szczególnie trudna, skoro jak wynika z rachunku zysków i strat radykalnemu zmniejszeniu uległy koszty finansowe oraz koszty działalności operacyjnej, a także wysokość należności publicznoprawnych (podatków). Podjecie działań restrukturyzacyjnych może w przyszłości doprowadzić do polepszenia sytuacji Spółki, która będzie w stanie samodzielnie wygospodarować środki na pokrycie pozostałych kosztów sądowych oraz wydatków na opłacenie fachowego pełnomocnika. W kontekście tych okoliczności uwzględnienie wniosku skarżącej w całości byłoby na obecnym etapie postępowania przedwczesne i nieuzasadnione. Z powyższych względów, w oparciu o art. 245 § 1 i § 2 P.p.s.a. w zw. z art. 246 § 2 pkt 1 tej ustawy, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z § 3 tego przepisu orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło