II SA/Gl 622/11
PostanowienieWSA w Gliwicach2011-12-22
Skład orzekający: Łukasz Strzępek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżąca, osoba fizyczna o niskich dochodach i poważnych problemach zdrowotnych, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu w postępowaniu sądowoadministracyjnym?Ratio decidendi
Skarżąca, pomimo posiadania stałego dochodu, ze względu na wysokie koszty leczenia, specjalistyczną dietę oraz inne uzasadnione wydatki, nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania sądowego. Dodatkowo, jej stan zdrowia i potencjalne problemy z komunikacją, a także udział w innych postępowaniach sądowych, uzasadniają potrzebę ustanowienia adwokata z urzędu. W związku z tym, skarżącą częściowo zwolniono od kosztów sądowych (z wyjątkiem już uiszczonego wpisu) i ustanowiono dla niej adwokata z urzędu.Stan faktyczny
Skarżąca L. M. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu, powołując się na niskie dochody z emerytury (1770 zł brutto miesięcznie) i wysokie koszty leczenia nowotworu złośliwego (ok. 650 zł miesięcznie). Strona posiada lokal mieszkalny, ale nie ma oszczędności. Wniosek został uzupełniony na wezwanie referendarza. Skarżąca uczestniczy również w innych postępowaniach sądowych, gdzie jest reprezentowana przez pełnomocnika.Rozstrzygnięcie
Postanowiono: 1) zwolnić skarżącą od kosztów sądowych za wyjątkiem wpisu od skargi; 2) ustanowić dla skarżącej adwokata z urzędu.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach - Łukasz Strzępek po rozpoznaniu w dniu 22 grudnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi L. M. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zameldowania w kwestii wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu postanawia: 1) zwolnić skarżącą od kosztów sądowych za wyjątkiem wpisu od skargi 2) ustanowić dla skarżącej adwokata z urzędu
Na druku urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy L. M. zwróciła się o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie adwokata z urzędu, wniosek swój motywując niskim stanem uzyskiwanych dochodów oraz brakiem możliwości zdobycia dodatkowych źródeł dochodu. Skarżąca podkreśliła, że jedynym źródłem jej dochodu jest świadczenie emerytalne uzyskiwane w kwocie 1770 zł brutto miesięcznie. W skład jej majątku wchodzi lokal mieszkalny - przedmiot umowy najmu z [...], natomiast strona nie posiada żadnych oszczędności, papierów wartościowych ani też przedmiotów, których wartość przekraczałaby 3.000 euro. Strona podkreśliła, że jej koszty utrzymania są wyższe od przeciętnych, albowiem cierpi na schorzenie (nowotwór złośliwy), które wymaga znacznych nakładów na leczenie oraz specjalną dietę (około 650 zł miesięcznie). Do wniosku dołączono szereg dokumentów obrazujących sytuację materialną strony, a materiał dowodowy w tym zakresie został uzupełniony również na wezwanie referendarza sądowego.
Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważono co następuje:
Przepis art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm. – zwana dalej P.p.s.a.) konstytuuje zasadę odpłatności postępowania sądowoadministracyjnego. Wyjątkiem od niej jest możliwość przyznania prawa pomocy, które stosownie do treści art. 245 §1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi może zostać przyznane stronie w zakresie całkowitym lub częściowym.
Przyznanie prawa pomocy w formie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia fachowego pełnomocnika z urzędu może nastąpić wobec osoby fizycznej, która wykaże że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego (art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.).
W pierwszej kolejności przyjdzie zwrócić uwagę, ze strona wniosła o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie adwokata z urzędu. Uznano jednak, że jej intencją było wnioskowanie o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, albowiem ustawa nie przewiduje możliwości rozpoznawania wniosku w takim zakresie, w jakim wystąpiła o to skarżąca. Aby nie zamknąć jej drogi do rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy uznano, że ubiega się ona zarówno o zwolnienie od kosztów sądowych jak i ustanowienie adwokata z urzędu.
Analizując sytuację materialna oraz osobistą L. M. uznano, że nie jest ona w stanie samodzielnie ponieść pełnych kosztów postępowania sądowego jak i skorzystać z usług fachowego pełnomocnika.
Skarżąca osiąga co prawda dochód ze stałego źródła w wysokości 1475 zł netto miesięcznie. Stałe koszty utrzymania (czynsz, opłaty za energię elektryczną, dostawy gazu, usługi telekomunikacyjne) kształtują się na poziomie około 500 zł. Zauważyć jednak trzeba, że skarżąca cierpi na poważną chorobę, której leczenie pochłania znaczące koszty (wedle złożonej deklaracji około 250 zł miesięcznie), a wymagane w tego rodzaju przypadkach wyżywienie kosztuje stronę około 400 zł miesięcznie. W takiej sytuacji twierdzenie o trudnej sytuacji materialnej jest, zdaniem rozpoznającego wniosek, dostatecznie uwiarygodnione. Dodatkowo wskazać trzeba, że wskutek przebytej operacji skarżąca może mieć znaczące problemy z komunikacją, co tym bardziej uzasadnia uwzględnienie jej wniosku w zakresie przyznania adwokata z urzędu. Oprócz tego, analiza akt administracyjnych pozwoliła stwierdzić, że L. M. uczestniczy w kilku postępowaniach przed sądami powszechnymi, w których reprezentuje ją samodzielnie opłacony pełnomocnik. Ponieważ przedmiot tych postępowań wskazuje na uzasadnioną konieczność ochrony swojego interesu prawnego, udział adwokata uznać należy za konieczny, a wydatki na ten cel za niezbędne. Reasumując poczynione uwagi, skarżącą zwolniono od kosztów sądowych poza wpisem od skargi, który już uiściła oraz orzeczono o ustanowieniu na jej rzecz adwokata z urzędu.
Z powyższych względów, w oparciu o art. 245 § 1 i § 2 P.p.s.a. w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 tej ustawy, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z § 3 tego przepisu orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło