II SA/Gl 622/16

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Andrzej Majzner po rozpoznaniu w dniu 27 września 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi W. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie skierowania na badania lekarskie w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych postanawia: 1. zwolnić skarżącego od kosztów sądowych; Postanowieniem z dnia 2 sierpnia 2016 r. starszy referendarz sądowy uwzględnił wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy ustanawiając dla niego adwokata z urzędu. Następnie, odpowiadając na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi, W. S. złożył do Sądu kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy, sporządzony na formularzu "PPF" - tym razem w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W treści tego formularza strona oświadczyła, iż jest osobą schorowaną, w podeszłym wieku, gospodaruje samotnie oraz nie posiada żadnych zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych. Posiada natomiast dom jednorodzinny o powierzchni 100 m2 (wartość szacunkowa 70 tysięcy zł) oraz nieużytkowany, zarośnięty ogródek o powierzchni 30 ar. Wnioskodawca dodał, że uzyskuje dochód z tytułu emerytury, w kwocie 1.490 zł, która nie wystarcza na pokrycie wszystkich obciążających go znacznych kosztów utrzymania, wśród których wymienił między innymi: zużycie wody (220 zł miesięcznie), zakup leków (750 zł), zakup węgla na opał (6.400 zł rocznie, co daje ponad 500 zł na miesiąc) oraz opłatę za gaz (1.200 zł rocznie, co daje 100 zł na miesiąc). Rozpoznając wniosek zważono, co następuje. Stosownie do art. 243 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718) - zwanej dalej p.p.s.a., stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Zgodnie zaś z art. 245 §1 przywołanej regulacji, prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym. Odnosząc się do wniosku W. S. należy podnieść, iż w myśl zasady wynikającej z art. 246 §1 pkt 1 p.p.s.a., przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie całkowitym (czyli, po myśli art. 245 §2 cytowanej ustawy, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego) następuje wtedy, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Z kolei warunkiem przyznania osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym (zgodnie z art. 245 §3 p.p.s.a. obejmującym tylko zwolnienie od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmującym tylko ustanowienie jednego z wymienionych w tym przepisie profesjonalnych pełnomocników) jest wykazanie niemożności poniesienia pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a.). W tym miejscu trzeba raz jeszcze zaznaczyć, że skarżący ubiegał się już w niniejszej sprawie o przyznanie prawa pomocy i w tym zakresie, po rozpoznaniu złożonego przezeń wniosku ustanowiono dla niego adwokata z urzędu mocą postanowienia wydanego przez starszego referendarza sądowego w dniu 2 sierpnia 2016 r. (karty nr 30-32 akt sprawy). W tej sytuacji, wniosek W. S. o zwolnienie od kosztów sądowych należało rozpoznać stosując przesłankę określoną w art. 246 §1 pkt 1 p.p.s.a. Zwolnienie skarżącego od kosztów sądowych w przypadku, gdy ustanowiono już dla niego adwokata poskutkowałoby bowiem sytuacją, w której skorzystałby faktycznie z całkowitego zakresu prawa pomocy (to jest obejmującego zarówno zwolnienie od kosztów sądowych jak i ustanowienie pełnomocnika procesowego). W tym kontekście uznano, że wymóg warunkujący uwzględnienie zgłoszonego żądania został zachowany. W. S. jest bowiem osobą w podeszłym wieku (75 lat), schorowaną, nie posiadającą żadnych zasobów finansowych ani majątku, który mógłby zostać łatwo i szybko spieniężony, utrzymując się z emerytury, w kwocie netto (do wypłaty) 1.075,53 zł (vide: polecenie przelewu - karta nr 20 akt sprawy), co zważywszy wysokość obciążających go niezbędnych kosztów utrzymania nie pozwala na poczynienie w zasadzie jakichkolwiek oszczędności. Podejmując niniejsze rozstrzygnięcie uwzględniono przy tym ustalenia, które legły u podstaw przywołanego wyżej postanowienia z dnia 2 sierpnia 2016 r. Ustalenia te potwierdzają trudną sytuację materialną i życiową wnioskodawcy, a równocześnie brak jest przesłanek, które mogłyby wskazywać, aby sytuacja ta miała ulec w międzyczasie istotnej poprawie. Mając na uwadze zaprezentowane wyżej okoliczności postanowiono jak w sentencji działając na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 p.p.s.a. w związku z art. 246 §1 pkt 1 tej ustawy.