II SA/Gl 625/16
PostanowienieWSA w Gliwicach2016-08-26
Skład orzekający: Łukasz Strzępek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżąca wykazała, że znajduje się w sytuacji materialnej uzasadniającej przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego z urzędu?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy został oddalony, ponieważ skarżąca nie wykazała, że znajduje się w sytuacji materialnej uzasadniającej zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Deklarowane dochody i wydatki nie potwierdziły wyjątkowo trudnego położenia materialnego, a część informacji (np. dochody męża) nie została wystarczająco uprawdopodobniona.Stan faktyczny
Skarżąca M. S. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego z urzędu, powołując się na trudną sytuację materialną. Przedstawiła dane dotyczące dochodów, majątku (nieruchomość, samochody, lokata syna) oraz bieżących kosztów utrzymania. Referendarz sądowy wezwał do udokumentowania wydatków i dochodów. Po analizie nadesłanych dokumentów i oświadczeń, wniosek został oddalony.Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek o przyznanie prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach - Łukasz Strzępek po rozpoznaniu w dniu 26 sierpnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. S. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego w kwestii wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego z urzędu postanawia: oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy
Na druku urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżąca wystąpiła o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie fachowego pełnomocnika – radcy prawnego z urzędu powołując się na trudną sytuację materialną. Wskazała, że w gospodarstwie domowym pozostaje z mężem oraz dwójką dzieci, a w skład jej majątku wchodzi budynek mieszkalny o pow. 160 m2 (o wartości około 550.000,00 zł oraz dwa samochody: [...] – z [...]r. oraz [...] z [...]r. Jeden z synów skarżącej posiada lokatę bankową o wartości 20.000,00 zł, zablokowaną (jak to ujęła skarżąca) do osiągnięcia pełnoletniości (do [...]r.). Strona podała, że z tytułu prowadzenia działalności w ramach działów specjalnych produkcji rolnej osiąga miesięczny dochód w wysokości około 1200 zł, zaś jej małżonek – formalnie bezrobotny, z tytułu prac dorywczych uzyskuje dochody rzędu 1500 zł miesięcznie. Strona podkreśliła, że bieżące koszty utrzymania budynku kształtują się na poziomie około 750 zł miesięcznie.
Pismem z dnia 28 lipca 2016 r. referendarz sądowy wezwał stronę do uprawdopodobnienia okoliczności podniesionych we wniosku poprzez:
- udokumentowanie wysokości wydatków związanych z utrzymaniem się, tj. opłat za energię elektryczną, dostawy wody, odbiór śmieci, usługi telekomunikacyjne, wykup lekarstw, itp.,
- udokumentowanie aktualnej wysokości dochodów uzyskiwanych przez skarżącą oraz członków jej rodziny.
W odpowiedzi strona nadesłała kopię decyzji w sprawie wymiaru zaliczek na podatek dochodowy od dochodów z działów specjalnych produkcji rolnej; kopie faktury za dostawy wody i odprowadzanie ścieków, kopię faktury za paliwo gazowe z prognozowanymi wartościami; rozliczenie kosztów zużycia energii elektrycznej z pierwsze sześć miesięcy br.; kopię decyzji w sprawie łącznego zobowiązania pieniężnego; oświadczenie skarżącej i jej małżyka odnośnie dochodów.
Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważono co następuje:
Przepis art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2016 r. poz. 718 – zwana dalej P.p.s.a.) konstytuuje zasadę odpłatności postępowania sądowoadministracyjnego. Wyjątkiem od niej jest możliwość przyznania prawa pomocy, które stosownie do treści art. 245 §1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi może zostać przyznane stronie w zakresie całkowitym lub częściowym.
Przypomnieć w tym miejscu raz jeszcze trzeba, że przyznanie prawa pomocy w formie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia fachowego pełnomocnika z urzędu może nastąpić wobec osoby fizycznej, która wykaże że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego (art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.). Tylko więc ten, kto wykaże, że nie ma żadnych możliwości zdobycia środków na opłacenie kosztów sądowych oraz wydatków na fachowego pełnomocnika, może liczyć na uwzględnienie wniosku w tym zakresie. W realiach niniejszej sprawy tego rodzaju okoliczności nie zachodzą w takim stopniu, aby uwzględnić wniosek strony w całości.
Przede wszystkim należy zwrócić uwagę na fakt, iż wysokość dochodów strony i jej małżonka znana jest wyłącznie z ich deklaracji. O ile jednak w przypadku strony tego rodzaju deklaracja jest zrozumiała, gdyż rozlicza się na zasadach zryczałtowanego podatku, o tyle deklaracja jej męża dotycząca wysokości dochodu z tytułu prac dorywczych nie ma praktycznie żadnej wartości dowodowej. W najmniejszym stopniu nie uprawdopodobniono bowiem ani wysokości deklarowanego dochodu ani tez jego źródła. Przyjmując jednak podane informacje za wiarygodne i dokonując zestawienia uzyskiwanego dochodu z bieżącymi wydatkami uznano, że brak jest podstaw do uznania skarżącej za osobę znajdującą się w wyjątkowo trudnym położeniu materialnym. Stałe zobowiązania pieniężne w rodzinie strony kształtują się bowiem na poziomie około 300 – 400 zł, nie zaś jak podała skarżąca – około 750 zł. Ustaleń tych dokonano w oparciu o rachunki za gaz i dostawy wody. Pod uwagę nie wzięto faktury za energię elektryczną, jako że odnosi się ona do uregulowania różnicy pomiędzy dokonanymi wpłatami a rzeczywistym zużyciem tej energii, stąd tez trudno uznać tego rodzaju wydatek za stały. Analogicznie, takiego charakteru nie mają należności z tytułu podatku od nieruchomości, wynikające z decyzji wymiarowej, które mogą być płacone w kwartalnych ratach.
Tak jak już wyżej wskazano, powołane przez stronę okoliczności nie pozwalają stwierdzić, że jej sytuacja materialna uzasadniałaby uwzględnienie jej wniosku i przyznanie stronie prawa pomocy w całym, wnioskowanym zakresie.
Z powyższych względów, w oparciu o art. 245 § 1 i § 2 P.p.s.a. w zw. z art. 246 § 1 pkt 1- tej ustawy, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z § 3 tego przepisu orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło