II SA/Gl 626/05

Dnia 5 czerwca 2006 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Ewa Krawczyk Sędziowie: WSA Iwona Bogucka WSA Rafał Wolnik – spr. Protokolant: sekr. sądowy Małgorzata Orman po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 maja 2006 roku, sprawy ze skargi U. S. i A. S. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] roku Nr [...] w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę Decyzją [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] roku, Nr [...] uchylono w całości decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta R. z dnia [...] roku nakazującą A. S. rozbiórkę przybudówki, pełniącej funkcję ganku, do budynku mieszkalnego przy ul. [...] w R. i przekazano sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Rozpoznając ponownie sprawę, w dniu [...] roku organ pierwszej instancji postanowieniem nr [...], wydanym w oparciu o art. 48 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane (tekst jedn. Dz.U. z 2003 roku, Nr 207, poz. 2016 z późn. zm.) wstrzymał prowadzenie robót budowlanych związanych z budową przedmiotowej przybudówki, wykonywanych bez wymaganego pozwolenia na budowę. Jednocześnie organ ten nałożył na inwestora A. S. obowiązek przedłożenia w terminie do dnia [...] 2003 roku zaświadczenia o zgodności wykonanej przybudówki z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, projektu budowlanego wraz z uzgodnieniami i kopiami uprawnień i zaświadczeń o przynależności osoby sporządzającej projekt do izby samorządu zawodowego, a także oświadczenia o prawie dysponowania nieruchomością na cele budowlane. W uzasadnieniu organ wskazał, że przybudówka zrealizowana została w sposób samowolny bez wymaganej prawem decyzji o pozwoleniu na budowę, a wobec nowelizacji przepisów ustawy Prawo budowlane, która weszła w życie 11 lipca 2003 roku należało zastosować tryb przewidziany w art. 48 ust. 2 tej ustawy. Na wniosek inwestora określony w postanowieniu termin przedłużono do dnia [...] 2003 roku. Wobec przedłożenia dokumentacji projektowej, w dniu [...] 2004 roku przeprowadzona została wizja w terenie z udziałem zainteresowanych, której celem była kontrola zgodności projektu ze stanem faktycznym. Sporządzony z tej wizji protokół potwierdza zgodność wykonanych robót z projektem budowlanym. Z akt sprawy wynika ponadto, że postanowieniem nr [...] z dnia [...] roku organ pierwszej instancji z urzędu zawiesił postępowanie w sprawie. Wskazał, że plan zagospodarowania przestrzennego dla Miasta R.w części dotyczącej spornego terenu utracił moc z dniem 31 grudnia 2003 roku, co w ocenie organu stanowi przesłankę, o której mowa w art. 97 § 1 pkt 4 Kodeksu postępowania administracyjnego, zaś postępowanie winno być zawieszone do czasu uchwalenia nowych przepisów gminnych tj. planu zagospodarowania przestrzennego. Postanowienie to jednak zostało uchylone przez organ odwoławczy w wyniku zażalenia wniesionego przez uczestniczkę postępowania E. G.. Następnie decyzją z dnia [...] roku, nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta R., powołując się na art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego nakazał skarżącym A. i U. S. dokonanie rozbiórki dobudowanej do budynku mieszkalnego przy ul. [...] w R. przybudówki, jako zrealizowanej bez wymaganego pozwolenia na budowę. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia wskazano, że pomimo nałożenia na inwestora obowiązku przedłożenia zaświadczenia o zgodności dobudowanej wiaty z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, to przedłożone zaświadczenie z dnia [...] 2003 roku wydane przez Naczelnika Wydziału Architektury Urzędu Miasta R. nie zawiera wymaganych treści. Ponadto przedłożony projekt nie został sprawdzony przez osobę uprawnioną. Te okoliczności stanowią w ocenie organu o niespełnieniu przez inwestora obowiązku, a tym samym na zasadzie art. 48 ust. 4 Prawa budowlanego skutkują koniecznością orzeczenia o rozbiórce obiektu. W odwołaniu od tej decyzji skarżący A. S. wskazał, iż przedmiotowy obiekt, nazwany przez niego "[...]" nie został wybudowany samowolnie. Był bowiem przewidziany w projekcie remontu i objęty pozwoleniem na budowę wydanym jeszcze na zmarłego ojca. Stwierdził, że kontynuował rozpoczęte przez ojca roboty budowlane i pozostawał w stałym kontakcie z projektantem, który stwierdził, że wszystko jest wykonywane zgodnie z prawem. Był zaskoczony interwencją uczestniczki E. G., gdyż wcześniej uzyskał od niej pisemną zgodę na wybudowanie [...]. Zgodę tą E. G. jednak cofnęła. Stwierdził, że jeżeli w sprawie popełniono jakieś błędy, to nie nastąpiło to z jego winy. Rozpoznając to odwołanie, zaskarżoną w niniejszym postępowaniu decyzją [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy uznając, że prawidłowo organ pierwszej instancji zastosował przepis art. 48 Prawa budowlanego, wskazał w szczególności na brak możliwości uwzględnienia podnoszonych w odwołaniu aspektów pozaprawnych tej sprawy. Powoływane zaś przez skarżącego pozwolenie na budowę nie obejmowało wykonania części budynku będącej przedmiotem zaskarżonej decyzji. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji. Wskazali, że zarówno braki w dokumentacji, jak i brak planu zagospodarowania przestrzennego, to okoliczności, które powstały bez ich winy. Uznali zaskarżoną decyzję za krzywdzącą i opisali swoją sytuację materialną wskazując, że są osobami o niskich dochodach, zaś remont prowadzili ze środków pochodzących z kredytu bankowego. Podnieśli, że nie stać ich nawet na rozbiórkę spornej części obiektu. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, powołując się na argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i nie znajdując podstaw do zmiany swojego stanowiska. W piśmie procesowym z dnia [...] 2005 roku pełnomocnik uczestniczki E. G. wniósł o oddalenie skargi wskazują na ujemny wpływ wybudowanej przybudówki na sąsiadującą nieruchomość uczestniczki. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności należy wskazać, że zgodnie z przepisem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Kontrolowane w niniejszej sprawie decyzja jest w ocenie składu orzekającego zgodna z prawem. Zgodnie z treścią art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Art. 48 ust. 2 i 3 stanowią natomiast, iż jeżeli budowa, o której mowa w ust. 1 jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ustaleniami ostatecznej, w dniu wszczęcia postępowania, decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a ponadto nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem - właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych. W postanowieniu tym ustala się wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń budowy oraz nakłada obowiązek przedstawienia, w wyznaczonym terminie zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej, w dniu wszczęcia postępowania, decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego oraz dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1, 2 i 4 oraz ust. 3. Do projektu architektoniczno-budowlanego nie stosuje się przepisu art. 20 ust. 3 pkt 2. Zgodnie z art. 48 ust. 4 w przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków, o których mowa w ust. 3, stosuje się przepis ust. 1, czyli orzeka się o nakazie rozbiórki. W toku postępowania przed organem pierwszej instancji ustalono, że część obiektu będąca przedmiotem nakazu rozbiórki zrealizowana została w ramach samowoli budowlanej, albowiem zrealizowana została bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę. Powoływany przez skarżących "[...]", który objęty był wcześniejszym projektem został rozebrany, a w jego miejscu zrealizowano sporną inwestycję. Tym okolicznościom nie przeczą sami skarżący. Ich zarzuty sprowadzają się natomiast do charakteru i zakresu wykonanych robót (kontynuacja budowy, czy nowa budowa przybudówki). Nie miały one jednak wpływu na rozstrzygnięcie organu administracyjnego wobec niekwestionowanych ustaleń faktycznych. Wszczęte natomiast postępowanie legalizacyjne nie odniosło pozytywnego dla inwestora skutku, albowiem nie spełnił on wszystkich obowiązków nałożonych postanowieniem z dnia [...] roku, a wynikających z powołanego wyżej przepisu art. 48 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego. W szczególności za zasadny i trafny należy uznać pogląd organu, że brak sprawdzenia projektu przez uprawnioną osobę uniemożliwiał przyjęcie tego projektu. Zgodnie bowiem z art. 20 ust. 2 Prawa budowlanego projektant ma obowiązek zapewnić sprawdzenie projektu architektoniczno-budowlanego pod względem zgodności z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi, przez osobę posiadającą uprawnienia budowlane do projektowania bez ograniczeń w odpowiedniej specjalności lub rzeczoznawcę budowlanego. Co prawda art. 20 ust. 3 pkt 2 stanowi, że obowiązek ten nie dotyczy projektów obiektów budowlanych o prostej konstrukcji, jak: budynki mieszkalne jednorodzinne, niewielkie obiekty gospodarcze, inwentarskie i składowe, jednakże wyłączenia tego nie stosuje się w postępowaniu legalizacyjnym z uwagi na treść art. 48 ust. 3 pkt 2 Prawa budowlanego. W takiej sytuacji uznać należy, że przedłożona przez inwestora dokumentacja nie spełniania wymagań określonych przepisami prawa budowlanego. Ta okoliczność w ocenie Sądu była wystarczająca do uznania, że nie zostały spełnione nałożone na inwestora obowiązki, co skutkować musiało orzeczeniem nakazu rozbiórki po myśli art. 48 ust. 4 Prawa budowlanego. Odnośnie kwestii związanych z badaniem zgodności budowy z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, to zwrócić przyjdzie uwagę, że w sytuacji, kiedy w żądanym terminie inwestor przedstawił zaświadczenia właściwego organu w tym przedmiocie, zaś organ nadzoru budowlanego uznał treść tego zaświadczenia za niepełną, winien był ponownie wezwać inwestora do uzupełnienia tego braku (art. 9 kpa). W niniejszej sprawie mogło być to tym bardziej istotne z uwagi na fakt złożenia zaświadczenia jeszcze w dacie obowiązywania miejscowego planu zagospodarowania. Przedłużenie bowiem postępowania administracyjnego bez winy strony nie może wywierać negatywnych dla niej skutków. Uznać zatem należy, że gdyby strona we właściwym czasie została poinformowana o konieczności uzupełnienia zaświadczenia, to bez znaczenia dla sprawy pozostałaby kwestia utraty ważności planu zagospodarowania z dniem 31 grudnia 2003 roku. Jakkolwiek uchybienie organu w tym zakresie jest istotnym uchybieniem, to jednak wobec wcześniej wykazanych przyczyn zasadności zaskarżonej decyzji nie miało wpływu na wynik sprawy i jako takie nie może stanowić podstawy do uchylenia decyzji. Pozostałe zarzuty skarżących również nie mogą stanowić podstawy do uchylenia decyzji, albowiem dotyczą pozaprawnych stosunków sąsiedzkich, jak również braku winy lub nieznajomości prawa, a te okoliczności pozostają bez wpływu na ocenę legalności zaskarżonych aktów. Z przytoczonych wyżej rozważań i przyczyn skarga nie mogła zostać uwzględniona przez Sąd i jako taka podlega oddaleniu na zasadzie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270 z późn. zm.).