II SA/Gl 626/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Bogucka, Sędziowie Sędzia WSA Włodzimierz Kubik,, Sędzia WSA Rafał Wolnik (spr.), Protokolant st. sekretarz sądowy Anna Trzuskowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 listopada 2010 r. sprawy ze skargi A.P. I M.P. na decyzję Wojewody (...) z dnia (...)r. (...) w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji dotyczącej pozwolenia na budowę uchla zaskarżoną decyzję i orzeka, że niepodległa ona wykonaniu w całości. Wnioskiem z dnia [...]r. obecnie skarżący A. i M. P., zwrócili się do Prezydenta Miasta J. o uchylenie decyzji tegoż Prezydenta z dnia [...] r., Nr [...], w części dotyczącej zapisu "po wybudowaniu nowego budynku mieszkalnego stary należy rozebrać". Wszczynając postępowanie w tej sprawie organ pierwszej instancji zawiadomił jako stronę m.in. "A" S.A., albowiem na jej terenie górniczym położona jest nieruchomość objęta wnioskowaną decyzją, zaś organowi znany jest spór, jaki toczy się pomiędzy skarżącymi a tą Spółką. W dalszej kolejności organ zebrał dowody, w tym dokumenty archiwalne, odebrał wyjaśnienia stron oraz dokonał oględzin przedmiotowej nieruchomości. Po przeprowadzonym postępowaniu Prezydent Miasta J. decyzją z dnia [...] r., Nr [...] , odmówił uchylenia swojej ostatecznej decyzji z dnia [...]r. dotyczącej pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego i zatwierdzenia planu realizacyjnego na parceli nr [1] przy ul. [...] w J. (obecnie parcela nr [2] ) – we wnioskowanej części. Jako podstawę prawną wydanej decyzji wskazano art. 155 Kodeksu postępowania administracyjnego (kpa). W uzasadnieniu organ wskazał, że w toku postępowania ustalono, iż decyzja z dnia [...]r. została wydana na rzecz ówczesnych inwestorów – M. M. i E. M.. Decyzja ta wydana została na podstawie obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego miasta J. zatwierdzonego uchwałą Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. z dnia [...]r., Nr [...]. Przedmiotowa działka znajdowała się w jednostce planu dopuszczającej adaptację istniejącej zabudowy zagrodowej, wymianę kubatury zużytej tylko w wypadkach uzasadnionych utrzymywaniem się rodziny z gospodarstwa rolnego. Nie była to działka budowlana przeznaczona pod zabudowę jednorodzinną. Umową darowizny z dnia [...]r. M. M. darowała obecnie skarżącym przedmiotową nieruchomość. Na podstawie tego aktu dokonano zmiany inwestora w formie stosownej adnotacji na decyzji z dnia [...] r. W [...] r. skarżący dokonali podziału nieruchomości, w wyniku czego powstała działka nr [2], na której zlokalizowane są budynki, o których mowa w decyzji z [...] r. Na wniosek skarżących decyzją z dnia [...]r., Nr [...], Prezydent Miasta J. zatwierdził projekt inwentaryzacyjny i udzielił pozwolenia na użytkowanie nowego budynku mieszkalnego jednorodzinnego, który otrzymał numer adresowy: [...]. Skarżący przedłożyli ponadto ekspertyzę i opinię techniczną dotyczące starego budynku, z których wynikało, że budynek ten znajduje się w odpowiednim stanie technicznym, nie zagraża bezpieczeństwu i jest zamieszkały. Ustalono również, że decyzja z [...] r. nie była egzekwowana w zakresie, w którym skarżący domagają się obecnie jej zmiany. W dalszej części uzasadnienia organ wskazał na spór toczący się między skarżącymi a "A" S.A. w przedmiocie naprawienia szkód górniczych w starym budynku. Spór ten zakończył się ostatecznie oddaleniem powództwa skarżących. Powołał się wreszcie na brak zgody tej Spółki na wnioskowaną zmianę decyzji, co w świetle art. 155 kpa uniemożliwia dokonanie zmiany. Nadmienił, że w obecnie obowiązującym miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego przedmiotowa nieruchomość położona jest na terenie przeznaczonym pod budownictwo mieszkaniowe jednorodzinne i zabudowę zagrodową. W odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji skarżący wyrazili swoje rozczarowanie i niezadowolenie z takiego rozstrzygnięcia. Przedstawili historię swojego sporu z kopalnią. Wskazali, że przez kilkanaście lat byli zwodzeni przez urzędników, którzy ich zapewniali, że obowiązek rozbiórki starego budynku może zostać cofnięty. Rozpoznając to odwołanie, zaskarżoną w niniejszym postępowaniu decyzją Wojewoda [...] utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że do chwili obecnej adresatami decyzji z [...] r. są M. M. i E. M. . Odręcznie dokonane adnotacje na tej decyzji są niedopuszczalne i nie maja mocy prawnej. Przeniesienie decyzji o pozwoleniu na budowę mogło nastąpić wyłącznie w drodze decyzji i za zgodą właściwego organu. Wobec braku takiej decyzji obowiązek rozbiórki starego budynku ciąży nadal na pierwotnych inwestorach i tylko oni mogą wystąpić za zgodą wszystkich stron o zmianę lub uchylenie tamtej decyzji. Organ odwoławczy wskazał ponadto, że w przedmiotowym postępowaniu "B" nie posiada statusu strony. W skardze do sądu administracyjnego skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji i nakazanie organowi odwoławczemu merytorycznego rozpoznania odwołania. Wskazali, że od momentu, kiedy stali się właścicielami przedmiotowej nieruchomości kontynuowali budowę, a po jej zakończeniu doprowadzili do odbioru. Stwierdzili, że jako właściciele nieruchomości mają wszelkie prawa, aby domagać się zmiany decyzji, która tej własności dotyczy. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności należy wskazać, że zgodnie z przepisem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów postępowania, które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co z kolei skutkować musiało jej uchyleniem. Nie sposób podzielić stanowiska organu odwoławczego, że skarżącym nie przysługuje w niniejszej sprawie legitymacja do żądania zmiany decyzji z [...] r. w trybie art. 155 kpa. Zgodnie z tym przepisem decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być w każdym czasie za zgodą strony uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, lub przez organ wyższego stopnia, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. Z kolei zgodnie z art. 28 kpa stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. W niniejszej sprawie nie ulega żadnej wątpliwości, że wynikający z decyzji z dnia [...]r. obowiązek rozbiórki starego budynku mieszkalnego obciąża każdorazowych właścicieli tego budynku, a więc obecnie skarżących i to bez względu na to, czy decyzja została na nich przeniesiona, czy też nie (art. 30 § 4 kpa). Już z samego tego powodu skarżący mają interes prawny w domaganiu się uchylenia decyzji w tej części. Niezależnie od powyższego wskazać przyjdzie, że zarówno przepisy Prawa budowlanego z 1974 r., jak i przepisy obecnie obowiązującej ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz.U. z 2006r., Nr 156, poz. 1118 z późn. zm), przewidują możliwość przeniesienia decyzji o pozwoleniu na budowę na innego inwestora. Jakkolwiek zgodzić się przyjdzie ze stanowiskiem organu odwoławczego, że z akt sprawy nie wynika, aby decyzja w tym przedmiocie została wydana, to jednak nie sposób przyjąć, że dokonana na oryginale decyzji z [...]r. adnotacja o zawartej umowie darowizny i o zmianie inwestora nic nie znaczyła. Adnotacja ta stanowi bowiem dowód, że organ administracji architektoniczno-budowlanej został zawiadomiony o zmianie właściciela i inwestora. To zaś rodziło po jego stronie obowiązek wszczęcia i przeprowadzenia stosownego postępowania. Zaniechanie tej czynności przez organ nie może wywoływać negatywnych skutków dla strony, gdyż godziłoby to w konstytucyjną zasadę państwa prawa. Pozostająca w obrocie prawnym ostateczna i prawomocna decyzja Prezydenta Miasta J. z dnia [...]r. w przedmiocie udzielenia pozwolenia na użytkowanie budynku wzniesionego na podstawie decyzji z [...] r., stanowi kolejny dowód na okoliczność, że organ nie miał wątpliwości co do osoby inwestora. Decyzja ta, dopóki pozostaje w obrocie prawnym, wiąże również organ odwoławczy w niniejszym postępowaniu. Z powyższych względów zaskarżona decyzja podlegała uchyleniu na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a. W kwestii wykonalności zaskarżonego orzeczenia Sąd orzekł na zasadzie art. 152 p.p.s.a. O zwrocie kosztów postępowania nie orzeczono, a to wobec braku wniosku w tym przedmiocie, mimo prawidłowego pouczenia zawartego w treści zawiadomienia o terminie rozprawy (art. 210 p.p.s.a.). Wobec stwierdzonych wyżej naruszeń prawa procesowego Sąd nie mógł odnieść się do kwestii związanych z meritum sprawy. Do tych kwestii musi się bowiem odnieść najpierw organ odwoławczy rozpatrując ponownie odwołanie skarżących od decyzji organu pierwszej instancji. Na potrzeby dalszego postępowania podzielić przyjdzie to stanowisko organu odwoławczego, w którym odmawia on przymiotu strony "B". Precyzyjnie jednak wskazać trzeba, że chodzi o "A" S.A., którą organ pierwszej instancji błędnie uznał za stronę postępowania. Należy mieć bowiem na uwadze, że ani ta Spółka, ani też jej poprzednik prawny, nie brali udziału w postępowaniu zakończonym wydaniem decyzji z [...] r. Również żaden przepis obecnie obowiązującego prawa nie daje podstaw do uznania jej za stronę postępowania zmierzającego do zmiany lub uchylenia decyzji z [...] r. w trybie art. 155 kpa. Nie sposób też dopatrzyć się, aby Spółka miała jakikolwiek interes prawny w tym postępowaniu. Toczący się pomiędzy skarżącymi a Spółką spór, jest sporem o charakterze cywilnoprawnym i pozostaje bez wpływu na wynik niniejszego postępowania. Oczywiście na tle tego sporu można się dopatrywać po stronie Spółki interesu w doprowadzeniu do rozbiórki spornego obiektu, jest to jednak wyłącznie interes fatyczny, który nie daje uprawnień do udziału w niniejszym postępowaniu.