II SA/Gl 626/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska po rozpoznaniu w dniu 22 października 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu M. P. od postanowienia referendarza sądowego z dnia 6 września 2018 r. sygn. akt II SA/Gl 391/18 w sprawie ze skargi M. P. na decyzję Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie wykonania określonych robót budowlanych postanawia: utrzymać w mocy postanowienie referendarza sądowego z dnia 6 września 2018 r. Wraz ze skargą skarżąca wniosła na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata z urzędu. W treści tego formularza oświadczyła, że wraz z mężem zamieszkuje w mieszkaniu o pow. 65 m2 i nie posiada żadnego innego majątku. Źródłem utrzymania się rodziny wnioskodawcy jest emerytura jej oraz małżonka uzyskiwana w łącznej kwocie 4200 zł netto miesięcznie. Do druku formularza strona dołączyła szereg dokumentów obrazujących jej sytuację materialną, w tym potwierdzających wysokość uzyskiwanych dochodów oraz wykazujących ponoszone wydatki. W oparciu o ich treść ustalono, że miesięczne wydatki na energię elektryczną wynoszą 110 zł; opłaty za usługi telekomunikacyjne – 76 zł; koszt wykupu lekarstw -około 150 - 200 zł miesięcznie Postanowieniem z dnia 6 września 2018 r. referendarz sądowy oddalił wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy. Uzasadniając odmowę wskazano, że zestawienie wysokości uzyskiwanego w rodzinie skarżącej dochodu z udokumentowanymi wydatkami pozwala stwierdzić, że nie można zaliczyć jej do grona osób ubogich, a więc takich, które nawet przy najdalej idących wysiłkach nie są w stanie zdobyć środków na pokrycie wydatków związanych z postępowaniem sądowym. Powyższe postanowienie skarżąca zaskarżyła sprzeciwem. W sprzeciwie wskazała, że referendarz błędnie ocenił jej sytuację majątkową. Wskazała, że pomaga w utrzymaniu swojemu dorosłemu nie pracującemu synowi, opłacając mu mieszkanie oraz wyżywienie. Nadto wskazała, że stałe miesięczne wydatki są wyższe niż ustalił referendarz. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył , co następuje: Na wstępie należy wyjaśnić, iż w myśl art. 260 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302), dalej w skrócie P.p.s.a., rozpoznając sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego o odmowie przyznania prawa pomocy, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. W sprawach, o których mowa w § 1, wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu (art. 260 § 2 p.p.s.a.). Sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym (art. 260 § 3 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 245 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy może nastąpić bądź w zakresie całkowitym, bądź częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przysługuje ono osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Z kolei prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje tylko zwolnienie od opłat sądowych w całości lub części, albo tylko od wydatków, albo od opłat sądowych i wydatków, lub obejmuje tylko ustanowienie fachowego pełnomocnika, przy czym częściowe zwolnienie od opłat lub wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej. Przyznaje się je takim osobom, które wykażą, że nie są w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). W niniejszej sprawie skarżąca wniosła o zwolnienie z kosztów sądowych oraz przyznanie adwokata z urzędu, czyli o prawo pomocy w zakresie całkowitym, zatem do przyznania prawa pomocy konieczne jest uznanie, że skarżąca nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania. Odnosząc powyższe uregulowania do przedmiotowej sprawy, należy stwierdzić, iż sprzeciw nie zasługuje na uwzględnienie, skarżąca nie wykazała bowiem, aby znajdowała się w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy we wskazanym zakresie. Referendarz sądowy słusznie przyjął, że przedstawiona sytuacja majątkowa skarżącej nie uzasadnia przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, jak również w zakresie częściowym. W pierwszej kolejności przyjdzie zauważyć, że rodzina skarżącej dysponuje relatywnie dużym dochodem (łącznie 4200 zł netto).Dochód ten pozwala rodzinie skarżącej na utrzymywanie niepracującego syna. Zgodnie twierdzeniem skarżącej jest to łącznie kwota 800 zł, dodatkowo ponosi koszty wyżywienia syna. Wprawdzie z twierdzeń skarżącej wynika, że syn jest w depresji i został skierowany przez lekarza prowadzącego do organu rentowego celem złożenia wniosku o przyznanie prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy ale nie zostały na tę okoliczność przedłożone żadne dokumenty. Przy obecnej koniunkturze na rynku pracy trudno uznać, że syn nie jest w stanie znaleźć pracy i musi pozostawać na utrzymaniu rodziców. Skoro skarżąca dobrowolnie utrzymuje nie pracującego, aczkolwiek zdolnego do pracy syna, to nie może ona oczekiwać, że wydatki na jego utrzymanie będą miały pierwszeństwo przed kosztami postępowania sądowego. Ponadto skarżąca wskazała w sprzeciwie, że ponosi koszty wyżywienia swojej matki, jednak w formularzu PPF nie wskazała jej jako członka wspólnego gospodarstwa domowego, ani nie ujawniła jej dochodów. W ocenie Sądu skarżąca przedstawiona sytuacja majątkowa strony nie pozwala uznać, że nie jest ona w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku dla swojej rodziny. Mając powyższe na uwadze, postanowiono jak w sentencji, działając na podstawie art. 260 P.p.s.a. w związku z art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a.