II SA/Gl 627/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie: Przewodnicząca - Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska po rozpoznaniu w dniu 1 września 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi S. C. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania naprawczego na skutek wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych p o s t a n a w i a: zwolnić skarżącą z obowiązku uiszczania kosztów sądowych w zakresie obejmującym część każdorazowej opłaty sądowej przekraczającej 50 zł (słownie: pięćdziesiąt złotych), a w pozostałym zakresie wniosek oddalić. Jak wynika z oświadczenia S. C. zawartego w formularzu druku PPF, w którym zwróciła się o zwolnienie od kosztów niniejszego postępowania sądowego w całości oraz z przedłożonych przez nią pism procesowych, wnioskodawczyni mieszka z mężem, lecz z przyczyn osobistych (śmierć córki) nie prowadzi z nim wspólnego gospodarstwa domowego. Jej jedyny dochód stanowi emerytura w wysokości 1270, 97 zł. Wnioskodawczyni zwróciła uwagę na zły stan zdrowia małżonka (nowotwór złośliwy) oraz własne problemy zdrowotne (m.in. nadciśnienie tętnicze). Podała, że jej przykładowe miesięczne wydatki to m.in. 69 zł internet, 49 zł telewizja, gaz 182,24 zł, energia ok. 100 zł (221, 02 zł za dwa miesiące), woda 55,53, lekarstwa 305, 95 zł, bandaże i opatrunki – 35-50 zł, spłata rat 503,96 zł, koszty dojazdów na sprawy 80-150 zł. Dodatkowo wyjaśniała, że poniosła koszt leczenia kanałowego zębów – 1000 zł (nierefundowane przez NFZ), oraz wydatki związane z kserowaniem dokumentów – 130 zł. Do akt sprawy przedłożone zostały kserokopie dokumentów potwierdzające powyższe wydatki oraz wysokość otrzymywanej przez S. C. emerytury. Wnioskodawczyni zaznaczyła przy tym, że ponosi także koszty związane z zakupem żywności, ubrań, środków czystości oraz papieru do drukarki, tuszy, długopisów, znaczków na urzędowe przesyłki polecone. Wskazała również, że nie są jej znane dochody jej męża, gdyż od śmierci córki nie prowadzą z mężem wspólnego gospodarstwa domowego. Zaakcentowała, że małżonek ma obecnie 79 lat i z posiadanej emerytury pokrywa koszty związane z leczeniem bardzo ciężkiej choroby. W obecnej sytuacji to raczej ona pomaga mężowi niż może liczyć na jego wsparcie finansowe. Do Sądu nadesłane zostały dodatkowo kserokopie zaświadczeń lekarskich potwierdzające problemy zdrowotne skarżącej oraz postanowienia sądów powszechnych z 2011 r. i 2012 r., na mocy których S. C. została zwolniona od obowiązku uiszczania kosztów sądowych w całości. Wezwaniem z dnia 25 czerwca 2014 . referendarz sądowy zwrócił się do skarżącej o udokumentowanie wysokości dochodu osiąganego przez jej męża, a następnie z uwagi na brak odpowiedzi na to wezwanie postanowieniem z dnia 1 sierpnia 2014 r. oddalił wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym przez nią zakresie. Zdaniem referendarza brak jakichkolwiek informacji na temat dochodu małżonka wnioskodawczyni, w sytuacji w której nie pozostają oni w separacji bądź w ustroju rozdzielności małżeńskiej, uniemożliwia wszechstronną ocenę jej możliwości finansowych. W ustawowym terminie S. C. wniosła od powyższego postanowienia sprzeciw podtrzymując wniosek o zwolnienie jej od kosztów postępowania sądowego w całości. Ponownie zwróciła uwagę na zły stan zdrowia, zarówno swój jak i męża, a także fakt, że nie prowadzi z nim wspólnego gospodarstwa domowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), zwanej dalej Ppsa, w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Odnosząc się zatem do wniosku skarżącej, stwierdzić trzeba, że zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 Ppsa, przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym, czyli w świetle art. 245 § 3 Ppsa, obejmującym m. in. zwolnienie od kosztów sądowych, następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie pokryć pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Ponadto należy zauważyć, że przyznanie stronie takiego przywileju, jakim jest prawo pomocy, wobec generalnej zasady odpłatności obowiązującej w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (art. 199 Ppsa) wymaga prawidłowego wyważenia z jednej strony okoliczności związanych z rzeczywistym stanem majątkowym oraz rodzinnym wnioskodawcy, z drugiej zaś wzięcie pod uwagę konstytucyjnego prawa do sądu. Jak wynika z treści powołanych przepisów, kryterium przesądzającym o przyznaniu lub odmowie przyznania prawa pomocy jest stan majątkowy osoby ubiegającej się o przyznanie tegoż prawa. W oparciu o przedstawione kryteria oraz analizę okoliczności podanych we wniosku, a także w szeregu pism procesowych Sąd uznał, że sytuacja finansowa skarżącej uniemożliwia jej poniesienie pełnych kosztów niniejszego postępowania sądowego bez uszczerbku koniecznego utrzymania się. Sąd miał przy tym na względzie fakt, że skarżąca choć nie ma sądownie orzeczonej separacji małżeńskiej i mieszka z mężem to nie prowadzą oni wspólnie gospodarstwa domowego. Istotne znaczenie przy rozpoznaniu niniejszego wniosku miała jednakże okoliczność, że postanowieniem z dnia 18 sierpnia 2014 r. Sąd rozpoznając jej wniosek przyznanie prawa pomocy w odrębnej sprawie toczącej się przed tut. Sądem (sygn. akt II SA/Gl 571/14) postanowił uwzględnić jej wniosek w zakresie częściowym, zwalniając skarżącą z obowiązku uiszczania kosztów sądowych w zakresie obejmującym część każdorazowej opłaty sądowej przekraczającej 50 zł. Podstawę do wydania tego rozstrzygnięcia stanowiły analogiczne dokumenty co przedłożone w obecnym postępowaniu. W uzasadnieniu postanowienia z dnia 18 sierpnia 2014 r. Sąd wskazał, że choć sytuacja materialna skarżącej przedstawia się jako trudna (co potwierdzają przedłożone przez skarżącą sentencje orzeczeń zapadłych w postępowaniach przed sądami powszechnymi) to jednak nie uniemożliwia ona przynajmniej częściowego uiszczenia kosztów sądowych. Skarżąca uzyskuje stały dochód, który wynosi około 1270 zł i choć niewątpliwie jest osobą schorowaną, co generuje dodatkowe koszty, choćby na zakup lekarstw, to dokonując analizy przedstawionych przez skarżącą co miesięcznych wydatków Sąd doszedł do przekonania, że nie wszystkie z nich należy uznać za niezbędne w podstawowym utrzymaniu się. Jeżeli zatem skarżąca posiada środki finansowe aby korzystać z internetu (kwota 69 zł) czy dodatkowo płatnej telewizji cyfrowej (49 zł) to jest ona w stanie uiścić opłatę sądową w wysokości 50 zł tytułem wpisu sądowego od skargi, a także w przypadku ewentualnych dalszych kosztów w niniejszym postępowaniu. Zgadzając się z powyższym stanowiskiem Sądu i zaprezentowaną argumentacją odnośnie możliwości finansowych skarżącej, Sąd w obecnym składzie uznał, że skarżąca również w niniejszej sprawie nie wykazała, że w jej sytuacji zachodzą przesłanki dla całkowitego uwzględnienia jej żądania, a przedłożone przez nią dokumenty uzasadniają tezę, że jest ona w stanie uiścić opłatę sądową w wysokości 50 zł tytułem wpisu sądowego od skargi bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie. Sytuacja finansowa skarżącej pozwala także na uiszczenie 50 zł w przypadku ewentualnych dalszych kosztów w niniejszym postępowaniu. Natomiast wydatki każdorazowo przekraczające wysokość 50 zł przerzucone zostają na Skarb Państwa, tym samym skarżąca zostaje zwolniona z obowiązku ich uiszczania. Mając na uwadze przytoczoną powyżej argumentację, Sąd działając w trybie art. 260 Ppsa, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 Ppsa, orzekł jak w sentencji.