II SA/Gl 628/11
PostanowienieWSA w Gliwicach2011-10-17
Skład orzekający: Referendarz sądowy Łukasz Strzępek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, której miesięczny dochód netto rodziny wynosi około 2500 zł, a po odliczeniu stałych wydatków pozostaje około 1300 zł miesięcznie, a także biorąc pod uwagę wiek, stan zdrowia i niepełnosprawność, może zostać zwolniona od kosztów sądowych i otrzymać adwokata z urzędu w postępowaniu sądowoadministracyjnym?Ratio decidendi
Sąd uznał, że pomimo iż łączny dochód rodziny skarżącego (ponad 2500 zł netto miesięcznie) nie jest kwotą na tyle niską, aby uzasadniać całkowite zwolnienie od kosztów, to jednak uwzględniając przeciętny poziom wydatków, wiek, stan zdrowia, niepełnosprawność skarżącego (druga grupa inwalidztwa) i jego małżonki (trwale niezdolna do samodzielnej egzystencji), a także konieczność spłaty pożyczki, wniosek o przyznanie prawa pomocy zasługuje na częściowe uwzględnienie. W związku z tym skarżący został zwolniony od kosztów sądowych i ustanowiono dla niego adwokata z urzędu.Stan faktyczny
Skarżący W. K. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu w sprawie dotyczącej pozwolenia na budowę. Skarżący wraz z małżonką utrzymują się z emerytur w łącznej kwocie 3126 zł brutto miesięcznie. Podniósł, że jest osobą w podeszłym wieku, cierpi na schorzenia, a część dochodu przeznacza na spłatę pożyczki. Na wezwanie przedłożył dokumenty dotyczące wydatków i stanu zdrowia. Referendarz sądowy rozpoznał wniosek.Rozstrzygnięcie
1) zwolniono skarżącego od kosztów sądowych, 2) ustanowiono dla skarżącego adwokata z urzędu.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach - Łukasz Strzępek po rozpoznaniu w dniu 17 października 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi W. K. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie pozwolenie na budowę w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu postanawia: 1) zwolnić skarżącego od kosztów sądowych, 2) ustanowić dla skarżącego adwokata z urzędu
Na druku urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy W. K. zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie adwokata urzędu. W treści wniosku skarżący podał, że prowadzi gospodarstwo domowe wraz ze swoją małżonką – J. M. – K. W skład ich majątku wchodzi lokal mieszkalny o pow. 59 m2. Skarżący zadeklarował, że nie posiada żadnych oszczędności, papierów wartościowych jak również przedmiotów, których wartość przekraczałaby 3.000 euro. Jedynym źródłem utrzymania się, są emerytury (wnioskodawcy jego małżonki) uzyskiwane w łącznej kwocie 3126 zł brutto miesięcznie. W treści formularza W. K. zaznaczył, że zarówno on jak i jego małżonka są osobami w podeszłym wieku, cierpiącymi na różne schorzenia. Dodatkowo podkreślił, że część swojego dochodu przeznacza na spłatę pożyczki zaciągniętej na zakup mieszkania.
Na wezwanie referendarza sądowego skarżący przedłożył szereg dokumentów obrazujących poziom wydatków oraz potwierdzających informacje dotyczące złego stanu zdrowia.
Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważono co następuje:
Przepis art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm. – zwana dalej P.p.s.a.) konstytuuje zasadę odpłatności postępowania sądowoadministracyjnego. Wyjątkiem od niej jest możliwość przyznania prawa pomocy, które stosownie do treści art. 245 §1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi może zostać przyznane stronie w zakresie całkowitym lub częściowym.
Przyznanie prawa pomocy w formie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia fachowego pełnomocnika z urzędu może nastąpić wobec osoby fizycznej, która wykaże że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego (art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.).
Oceniając stan majątkowy i możliwości płatnicze W. K., w pierwszej kolejności wzięto pod uwagę wysokość dochodu uzyskiwanego w jego rodzinie. Łączna wysokość emerytur skarżącego i jego małżonki wynosi ponad 2500 zł netto miesięcznie. Niewątpliwie nie jest to kwota, która mogłaby być uznana za na tyle niską, aby uzasadnione było przyznanie prawa pomocy. Nie mniej jednak, mając na uwadze przeciętny poziom wydatków oraz inne okoliczności - w szczególności wiek i stan zdrowia wnioskodawcy oraz jego małżonki - uznano, że wniosek zasługuje na częściowe uwzględnienie.
Wspomniany wyżej dochód podlega bowiem pomniejszeniu o około 1200 zł miesięcznie ze względu na stałe wydatki. Zaliczyć do nich należy czynsz za mieszkanie, opłaty za fundusz remontowy, raty za lokal mieszkalny oraz odbiornik TV, opłaty za media (gaz, energię elektryczną oraz wodę) a także wydatki na lekarstwa. W sumie, do dyspozycji skarżącego pozostaje więc kwota około 1300 zł miesięcznie, z której musi on pokryć pozostałe potrzeby bytowe. W tym kontekście konieczność zapłacenia 500 zł tytułem wpisu od skargi oraz konieczność poniesienia innych kosztów sądowych mogłaby okazać się zbyt dotkliwym obciążeniem dla budżetu domowego W. K.
Ustanawiając adwokata z urzędu pod uwagę wzięto nie tylko wysokość dochodów strony ale również jej położenie życiowe. Jak zaznaczono wyżej zarówno wnioskodawca jak i jego małżonka są osobami w podeszłym wieku, co uzasadnia stałe, stosunkowo wysokie wydatki na lekarstwa. Jeśli zaś uwzględni się przy tym fakt, że W. K. został zaliczony do drugiej grupy inwalidztwa ze względu na wadę wzroku (co potwierdza zawarte w druku PPF oświadczenia strony w tym zakresie), a jego małżonka została uznana za osobę trwale niezdolną do samodzielnej egzystencji, to wówczas uznać przyjdzie, że udział fachowego pełnomocnika jest w tym przypadku nieodzowny.
Mając na względzie powyższe, w oparciu o art. 245 § 1 i § 2 P.p.s.a. w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 tej ustawy, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z § 3 tego przepisu orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło