II SA/Gl 629/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie: Przewodniczący sędzia WSA Włodzimierz Kubik po rozpoznaniu w dniu 17 września 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami na skutek sprzeciwu skarżącego od postanowienia referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 24 lipca 2012 r. o oddaleniu wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych p o s t a n a w i a oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczania wpisu, skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że jego sytuacja majątkowa i osobista nie pozwala mu na poniesienie kosztów sądowych. Z treści formularza PPF wynika natomiast, że skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo wraz z żoną, zaś źródłem ich utrzymania są świadczenia emerytalne w wysokości odpowiednio 1025 zł i 1319 zł miesięcznie. Dodatkowo podał, że w skład jego majątku wchodzi "domek o pow. 16 m2", "mieszkanie ADM" oraz nieruchomość rolna o pow. 0,2 ha. Jednocześnie oświadczył, że nie posiada żadnych oszczędności, natomiast jego zadłużenie wynosi 500 zł oraz że w lokalu należącym do strony zameldowane są również córka i wnuczka. Pismem z dnia 2 lipca 2012 r. zobowiązano skarżącego do udokumentowania wysokości uzyskiwanego przez wnioskodawcę i jego małżonkę świadczenia emerytalnego oraz wysokości wynagrodzenia uzyskiwanego przez E. T. (córkę strony), a także wydatków związanych z utrzymaniem: czynszu, opłat za energię elektryczną, dostawy gazu, wody itp. W odpowiedzi skarżący nadesłał część dokumentów, o które był wzywany oraz wyjaśnił, że jego córka prowadzi odrębne gospodarstwo domowe wraz ze swoją córką. W oparciu o nadesłane dokumenty ustalono, że za paliwo gazowe skarżący zapłacił 190 zł (z tym, że jest to rachunek za sierpień 2011 r.), za usługi telekomunikacyjne (trzy odrębne) skarżący płaci łącznie 218 zł, za energię elektryczną – 166 zł. Skarżący otrzymuje emeryturę w kwocie 1025 zł netto miesięcznie, natomiast jego małżonka w wysokości 1319 zł netto miesięcznie. Czynsz za zajmowany przez rodzinę skarżącego lokal wynosi 532 zł. Postanowieniem referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 24 lipca 2012 r. oddalono wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Od powyższego postanowienia skarżący wniósł w ustawowym terminie sprzeciw. W jego uzasadnieniu skarżący sformułował głównie zarzuty skierowane pod adresem P. S. Dodatkowo oświadczył, że posiada trzy telefony, z których jeden stacjonarny należy do żony, drugi jest "telefonem alarmowym", zaś trzeci należy do skarżącego. Nadto podał, że jego żona posiada zadłużenie w wysokości 2 tys. zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej p.p.s.a.) w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Zgodnie z art. 245 § 1 p.p.s.a., strona może się ubiegać o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Stosownie zaś do art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje wówczas, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W pierwszej kolejności wskazać należy, że prawo pomocy jest instytucją o charakterze wyjątkowym, która winna być stosowana w jedynie w wypadkach uzasadniających szczególnymi okolicznościami, gdy wnioskodawca nie posiada żadnych lub wystarczających możliwości sfinansowania kosztów postępowania (por. postanowienie WSA w Olsztynie z dnia 7 września 2006 r., sygn. akt II SA/Ol 588/2006, LEX nr 191863). Zasadą wynikającą z art. 199 p.p.s.a. jest bowiem ponoszenie przez każdą ze stron kosztów związanych ze swoim udziałem w sprawie. Tym samym strona musi wykazać, że jej sytuacja materialna jest na tyle trudna, iż uzasadnia poczynienie odstępstwa od tej generalnej reguły (zob. postanowienie NSA z dnia 10 stycznia 2005 r., sygn. akt FZ 478/04, niepublik.). Biorąc pod uwagę powyższe stwierdzić należy, że skarżący nie wykazał w przekonujący sposób, że znajduje się w sytuacji materialnej, która kwalifikowałaby go do przyznania prawa pomocy, nawet w zakresie zwolnienia z wpisu od skargi. Skarżącego nie można uznać bowiem za osobę rzeczywiście ubogą, która nie byłaby w stanie partycypować w kosztach postępowania sądowego. Ocena jego stanu majątkowego, dochodu i sytuacji życiowej dokonana w oparciu o treść złożonego formularza, pozwala bowiem na ustalenie, że wbrew jego stanowisku jest on w stanie ponieść koszty postępowania, które na obecnym etapie postępowania sprowadzają się do wpisu od skargi w kwocie 200 zł. Przede wszystkim wskazać należy, że skarżący i jego małżonka posiadają stabilną sytuację finansową, są właścicielami domu, mieszkania oraz nieruchomości rolnej. Porównując zaś wielkość miesięcznych dochodów skarżącego (1025 zł miesięcznie) i jego żony (1319 zł miesięcznie) z wykazanymi przez niego koniecznymi kosztami utrzymania, brak jest podstaw do uznania, że skarżący nie dysponuje środkami pieniężnymi, które mógłby przeznaczyć na opłacenie kosztów sądowych niniejszej w sprawie, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Skarżący podaje wprawdzie, że posiada zadłużenie na kwotę 500 zł, zaś jego żona na kwotę 2 000 zł, jednakże zobowiązania te nie zostały w żaden sposób udokumentowane. To z kolei uniemożliwia rzetelną ocenę jego sytuacji materialnej. Nie można również tracić z pola widzenia faktu, że wraz ze skarżącym i jego żoną mieszka jego córka i wnuczka. Mimo, że jak wynika z oświadczenia skarżącego prowadzi ona odrębne gospodarstwo domowe, winna zdaniem Sądu partycypować w kosztach utrzymania domu. Mając na względzie powyższe Sąd, działając na podstawie art. 245, art. 246 § 1 pkt 2, art. 254 § 1 p.p.s.a. w zw. art. 260 p.p.s.a., postanowił orzec jak w sentencji postanowienia.