II SA/Gl 63/11

WyrokWSA w Gliwicach2011-05-11

Skład orzekający: Rafał Wolnik, Iwona Bogucka, Maria Taniewska-Banacka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba nieposiadająca tytułu prawnego do nieruchomości ma legitymację procesową do wniesienia wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego dotyczącego zmiany w ewidencji gruntów i budynków?
Ratio decidendi
Osoba nieposiadająca tytułu prawnego do nieruchomości, której dotyczy zmiana w ewidencji gruntów i budynków, nie ma legitymacji procesowej do wniesienia wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego decyzją ostateczną dotyczącą tej zmiany. Przepis art. 304 k.p.k. o obowiązku zawiadomienia organów ścigania o przestępstwie nie nadaje legitymacji do udziału w postępowaniu administracyjnym. Wobec braku legitymacji procesowej wnioskodawcy, postępowanie o wznowienie należy umorzyć jako bezprzedmiotowe.
Stan faktyczny
M. G. złożył wniosek o uchylenie decyzji Starosty dotyczącej wykreślenia działki nr 1 z ewidencji gruntów i budynków, zarzucając popełnienie przestępstwa przy jej wydaniu. Organ wznowił postępowanie, ale po umorzeniu postępowania karnego odmówił uchylenia decyzji ostatecznej. Organ II instancji uchylił decyzję odmowną i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Ostatecznie organ odmówił wznowienia postępowania, wskazując na brak legitymacji procesowej M. G. do udziału w sprawie. M. G. zaskarżył tę decyzję do sądu administracyjnego.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Rafał Wolnik, Sędziowie Sędzia WSA Iwona Bogucka (spr.), Sędzia WSA Maria Taniewska-Banacka, Protokolant referent - stażysta Marta Zasoń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 maja 2011 r. sprawy ze skargi M. G. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie umorzenia wznowionego postępowania w sprawie zmian w ewidencji gruntów i budynków oddala skargę. Ostateczną decyzją z dnia [...] r., nr [...] Starosta [...] orzekł o wprowadzeniu zmiany w ewidencji gruntów i budynków prowadzonej dla jednostki ewidencyjnej W., obręb K., polegającej na wykreśleniu z pozycji rejestru [...] działki oznaczonej nr "1" na karcie mapy [...] K. Decyzja została wydana na wniosek H. K., właściciela działki nr "2", przez którą biegła działka "1" stanowiąca drogę polną. Pismem z dnia [...]r. M. G. zwrócił się do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w K. z wnioskiem o uchylenie wyżej opisanej decyzji Starosty, zarzucając że decyzja ta została wydana w związku z popełnieniem przestępstwa. W uzasadnieniu wniosku wskazano w szczególności, że wydaną decyzją, działając na szkodę Skarbu Państwa, organ zlikwidował istniejącą drogę. Zawnioskowano o pociągnięcie do odpowiedzialności karnej winnych działania na szkodę Skarbu Państwa. Postanowieniem z dnia [...]r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, na podstawie art. 65 § 1 k.p.a., przekazał wniosek Staroście [...], jako organowi właściwemu. Żądanie strony, ze względu na przywołany zarzut wydania decyzji w wyniku przestępstwa, zakwalifikowano jako wniosek o wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 k.p.a. Od postanowienia tego strona nie wniosła zażalenia. Po otrzymaniu wniosku, Starosta [...] zwrócił się do wnioskodawcy o wykazanie interesu prawnego w sprawie. W odpowiedzi M. G. podał, że w związku z art. 304 k.p.k., spełnia kryterium określone w art. 28 k.p.a. Organ I instancji wezwał także wnioskodawcę do udokumentowania faktu wydania decyzji w wyniku popełnienia przestępstwa. W reakcji na to wezwanie strona wniosła do Prokuratury Rejonowej w L. o wszczęcie dochodzenia w sprawie wydania kwestionowanej decyzji. Pismem z dnia [...]r. Prokurator Rejonowy w L. zgłosił swój udział w postępowaniu dotyczącym ostatecznej decyzji Starosty z [...]r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w K. postanowieniem z dnia [...]r. odmówił wyłączenia od rozpoznania sprawy Starosty [...]. Natomiast Starosta [...] postanowieniem z dnia [...]r. wznowił postępowanie w sprawie zakończonej własną decyzją ostateczną z [...]r., podając w uzasadnieniu jedynie to, że wniosek w tym przedmiocie został złożony przez M. G.. Postanowieniem z dnia [...]r. nr [...] Komendant Powiatowy Policji w L. umorzył postępowanie w sprawie urzędowego poświadczenia nieprawdy poprzez wydanie w dniu [...]r. przez Starostę Powiatowego w L. decyzji w sprawie wykreślenia z ewidencji gruntów i budynków działki nr "1". W konkluzji uzasadnienia stwierdzono, że zgromadzony w trakcie dochodzenia materiał nie potwierdził zarzutu M. G. o wydaniu decyzji niezgodnie z prawem. Postanowienie to zostało prawomocnie zatwierdzone w dniu [...]r. przez Prokuratora Prokuratury Rejonowej w L., co wynika z pisma Prokuratury Rejonowej z dnia [...]r. Starosta [...] decyzją z [...]r., nr [...], na podstawie art. 149 i 151 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 2 k.p.a., odmówił uchylenia ostatecznej decyzji z dnia [...]r. W wyniku rozpoznania odwołania wniesionego przez M. G., rozstrzygnięcie to zostało uchylone przez organ II instancji decyzją z [...]r. nr [...] a sprawa przekazana do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu organ odwoławczy w szczególności wskazał, że postępowanie zostało przeprowadzone bez udziału stron uczestniczących w wydaniu decyzji ostatecznej a nadto organ wadliwie przyjął, że M. G. legitymuje się w sprawie interesem prawnym. Decyzją z dnia [...]r., nr [...] Starosta [...] odmówił uchylenia swojej decyzji ostatecznej z dnia [...]r. dotyczącej wprowadzenia zmiany w ewidencji gruntów i budynków. W podstawie prawnej podał przepis art. 149 i 151 § 1 pkt 1 w związku z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. W uzasadnieniu opisał przebieg postępowania i podał, że wnioskodawca nie ma legitymacji do żądania wszczęcia postępowania o wznowienie w sprawie dotyczącej danych ujawnionych w operacie ewidencji gruntów i budynków dla nieruchomości stanowiących własność osób trzecich. Jednocześnie organ wskazał, że wydanie decyzji o odmowie wznowienia postępowania jest dopuszczalne tylko wyjątkowo, w sytuacji oczywistego braku legitymacji wnioskodawcy. Gdy kwestia ta wymaga wyjaśnienia i merytorycznego zbadania przesłanki wznowienia, organ winien wznowić postępowania a następnie merytorycznie zbadać przesłankę wznowienia i w razie jej braku, odmówić uchylenia decyzji ostatecznej. W odwołaniu od tej decyzji M. G. zanegował stanowisko, jakoby nie posiadał w sprawie przymiotu strony. Wskazał, że zgodnie z art. 28 k.p.a. stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Natomiast art. 304 kodeksu postępowania karnego zobowiązuje każdego, kto dowiedział się o popełnieniu przestępstwa ściganego z urzędu, do zawiadomienia o tym organów ścigania. Obowiązek z art. 304 k.p.k odpowiada obowiązkowi, o jakim mowa w art. 28 k.p.a. Wyjaśnił, że ma także w sprawie interes materialno-prawny, albowiem działka nr "1", do czasu jej bezprawnego włączenia w obszar działki "2", tworzyła ciąg komunikacyjny z innymi działkami. Aktualnie wnioskodawca pozbawiony jest możliwości korzystania z tej drogi, która w pozostałej części jest drogą publiczną. Zaskarżoną decyzją z [...]r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego Kartograficznego uchylił w całości rozstrzygnięcie organu I instancji i umorzył postępowanie przed tym organem. W uzasadnieniu organ odwoławczy podkreślił, że postępowanie w przedmiocie wznowienia może być prowadzone z urzędu lub na wniosek. W przypadku wniosku organ winien w pierwszej kolejności zbadać, czy pochodzi on od strony i czy został złożony w terminie. Przymiot strony przysługuje podmiotowi, którego interesu prawnego postępowanie dotyczy, czyli gdy wydawana decyzja rozstrzyga o prawach i obowiązkach danego podmiotu. Przymiot strony ma osoba, której postępowanie bezpośrednio dotyczy a wydawane orzeczenie rozstrzyga o jej prawach i obowiązkach. Interes prawny musi mieć charakter osobisty, własny i indywidualny oraz konkretny. Podstawę interesu prawnego podmiotu stanowi przepis prawa materialnego, na podstawie którego można dochodzić od organu określonych działań. Przepisem prawa materialnego, który miał zastosowanie w sprawie, były przepisy art. 20 i 22 ust. 2 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne. Przepisy te przyznają prawo do wprowadzania zmian w ewidencji gruntów i budynków tylko osobom, które mają tytuł prawny do gruntów lub budynków. Podmiot nie mający tytułu prawnego do nieruchomości nie jest stroną w sprawie wprowadzenia zmian do ewidencji, dotyczących tej nieruchomości. M. G. nie ma tytułu prawnego do działki "2" lub "1", zatem nie ma legitymacji do złożenia wniosku o wznowienie postępowania zakończonego kwestionowana decyzją z [...] r. Nie stanowi podstawy do złożenia takiego wniosku w szczególności przepis art. 304 k.p.k., albowiem zawiadomienie organów ścigania o popełnieniu przestępstwa nie daje legitymacji do udziału w postępowaniu administracyjnym. Wobec powyższego organ II instancji stwierdził, że postępowanie Starosty od samego początku było wadliwe i niezasadnie wszczęte. W sytuacji, gdy doszło jednak do wszczęcia postępowania w przedmiocie wznowienia na wniosek osoby pozbawionej legitymacji, postępowanie winno zostać umorzone jako bezprzedmiotowe. Natomiast ewentualne powzięcie wątpliwości co do prawidłowości decyzji ostatecznej, może uzasadniać wszczęcie postępowania wznowieniowego z urzędu, z wyłączeniem przesłanek z art. 145 § 1 pkt 4 i 145a § 1. W okolicznościach sprawy sytuacja tak jednak nie zachodzi, albowiem jak wynika z pism i orzeczeń organów ścigania, nie został potwierdzony zarzut wydania decyzji ostatecznej w wyniku przestępstwa. Organ odwoławczy dostrzegł także, że jak to dokumentuje rozstrzygnięcie Starosty, organ ten zmienił tryb prowadzonego postępowania, podając w podstawie prawnej art. 145 § 1 pkt 4, a nie pkt 2 k.p.a., uzasadniając to koniecznością zbadania legitymacji procesowej wnioskodawcy. Dla dokonanej zmiany brak jest jednak podstaw w materiale sprawy. Wnioskodawca nie podnosił zarzutu z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., a wszczęcie postępowania na tej podstawie może nastąpić tylko na wniosek. W skardze do sądu administracyjnego M. G. wniósł o uchylenie wydanej decyzji i polecenie przywrócenia zapisu w księdze wieczystej nr [...] w L. oraz w ewidencji gruntów i budynków działki nr "1" na rzecz jej prawowitego właściciela, jakim jest Skarb Państwa. W uzasadnieniu wyjaśnił, że stanowisko organu odnośnie braku jego legitymacji w sprawie jest enigmatyczne i nie poparte żadnym orzeczeniem czy uchwałą NSA a obowiązek wynikający z art. 304 k.p.k. jest traktowany jak przywilej. Przemilczano także aspekt materialnoprawny sprawy, polegający na pozbawieniu go prawa do korzystania z drogi publicznej stanowiącej własność Skarbu Państwa. Naruszeniem prawa nie było naniesienie w obrębie działki nr "2" działki nr "1", lecz włączenie tej ostatniej w obręb działki "2" na wniosek H. K. W skardze przyznano także, że prokurator odstąpił od wszczęcia postępowania w tej sprawie. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w K. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Podkreślono, że stronami w postępowaniu zakończonym wydaniem kwestionowanej decyzji ostatecznej w sprawie zmian w ewidencji gruntów byli właściciele działki nr "2", małżonkowie K. Odnosząc się do wniosku dokonania zmian w ewidencji i księdze wieczystej poprzez wpisanie działki "1" na rzecz Skarbu Państwa podano, że aktualne wpisy w tym zakresie w operacie ewidencji gruntów i budynków są zgodne z dokumentami i materiałami źródłowymi z założenia ewidencji, znajdującymi się w państwowym zasobie geodezyjnym i kartograficznym. Ewentualna zmiana wymaga przedłożenia dokumentów prawnych i technicznych uzasadniających zmianę danych ewidencyjnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w G. rozważył, co następuje: W pierwszej kolejności należy wyjaśnić skarżącemu, że sądy administracyjne dokonują kontroli zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, nie są jednak, poza przypadkami rozstrzygania skarg na bezczynność organu, uprawnione do zobowiązywania organu do wydania jakiegoś aktu lub dokonania jakiejś czynności. Tym bardziej nie są uprawnione do określanie treści takiego aktu lub czynności. Zupełnie natomiast poza granicami przedmiotowej kompetencji sądu administracyjnego jest rozstrzyganie o treści wpisów w księgach wieczystych, których prowadzenie nie należy ani do organów administracji ani do sądów administracyjnych. Z tych względów nie mogły podlegać rozważeniu wnioski skargi o polecenie przywrócenia w księdze wieczystej i w ewidencji gruntów postanowień o żądanej przez skarżącego treści. Należy przy tym zaznaczyć, że przedmiotem kontroli sądu w niniejszej sprawie nie była kwestia prawidłowości decyzji Starosty [...] z dnia [...]r., nr [...], orzekającej o wprowadzeniu zmiany w ewidencji gruntów i budynków. Postępowanie w przedmiocie wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną jest odrębnym postępowaniem administracyjnym i kontrola sądu w niniejszej sprawie ogranicza się do oceny prawidłowości decyzji wydanych w toku postępowania wznowieniowego, nie rozciągając się na kontrolę postępowania zakończonego wydaniem kwestionowanej decyzji ostatecznej, która znajduje się poza granicami sprawy w rozumieniu art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1"2" ze zm.). Postępowanie w sprawie zostało zainicjowane wnioskiem skarżącego z dnia [...] r. Został ono zakwalifikowany jako wniosek o wznowienia postępowania zgłoszony na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 k.p.a., czego wyrazem jest postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z [...] r. o przekazaniu wniosku zgodnie z właściwością do organu, który wydał w pierwszej instancji decyzję ostateczną. Postanowienie to nie zostało zakwestionowane, co pozwala przyjąć, że strona uznała taką kwalifikację swojego wniosku za prawidłową i akceptowaną. Postanowienie to w konsekwencji określiło przedmiot i tryb prowadzonego postępowania jako postępowania w przedmiocie wznowienia, regulowanego przepisami rozdziału 12 kodeksu postępowania administracyjnego. Postępowanie w przedmiocie wznowienia ma charakter nadzwyczajny, służy weryfikacji decyzji ostatecznych, z tego powodu jego wszczęcie i prowadzenie jest ograniczone do szczególnych, enumeratywnie wymienionych w art. 145 § 1 k.p.a. przypadków i poddane szczególnemu reżimowi. Postępowanie to charakteryzuje dwuetapowość. W przypadku wniesienia wniosku o wznowienie organ w pierwszej kolejności rozstrzyga o dopuszczalności wznowienia a dopiero po ewentualnym wydaniu postanowienia o wznowieniu, wydaje w sprawie decyzję w trybie art. 151 § 1 lub § 2 k.p.a. Jeżeli natomiast organ właściwy w sprawie rozpoznania wniosku o wznowienie stwierdzi brak podstaw do wznowienia, odmawia wznowienia postępowania, co w dacie orzekania przez organy następowało w drodze decyzji. Kwestie te reguluje przepis art. 149 k.p.a. Na etapie wstępnego badania wniosku organ nie jest uprawniony do badania, czy została spełniona któraś z ustawowych przesłanek wznowienia, rozstrzyga natomiast o przedmiotowej i podmiotowej dopuszczalności wniosku, badając czy dotyczy on decyzji ostatecznej, czy został złożony w ustawowym terminie i czy pochodzi od strony postępowania. W tej ostatniej kwestii przyjmuje się przy tym, że w razie zgłoszenia przesłanki wznowienia z art. 145 §1 pkt 4 k.p.a., polegającej na pozbawieniu strony bez jej winy udziału w postępowaniu, rozstrzygnięcie kwestii legitymacji wnioskodawcy, jako że stanowi ona przesłankę wznowienia, nie może nastąpić przed wznowieniem postępowania. Zastrzeżenie to nie znajduje jednak zastosowania w sprawie, albowiem skarżący nie opierał swojego wniosku na przesłance z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Zasadnie zatem organ II instancji w zaskarżonej decyzji dostrzegł, że do wznowienia postępowania przed organem I instancji doszło bez zbadania takich przesłanek dopuszczalności postępowania, jak dochowanie terminu do zgłoszenia wniosku o wznowienie i legitymacji wnioskodawcy. W razie, gdy doszło do wszczęcia postępowania w wyniku wadliwej oceny i występują przesłanki niedopuszczalności wznowienia postępowania, postępowanie jako bezprzedmiotowe podlega umorzeniu. W kontrolowanym przypadku organ odwoławczy stanął na stanowisku, że wadliwie wszczęte i prowadzone postępowanie w przedmiocie wznowienia postępowania winno zostać umorzone a wydana w nim decyzja organu I instancji uchylona, albowiem osoba, z inicjatywy której została wydana, nie ma legitymacji w sprawie i nie przysługuje jej przymiot strony. Jest to kwestia mająca zasadnicze znaczenie dla sprawy i zadaniem Sądu jest dokonanie sprawdzenia, czy stanowisko organu odwoławczego w kwestii legitymacji procesowej skarżącego jest prawidłowe. Skarżący uzasadniając swoją legitymację wskazuje na obowiązek z art. 304 k.p.k. oraz fakt, że zmiana w ewidencji pozbawiła go możliwości korzystania z drogi. Te dwa argumenty nie świadczą o legitymacji skarżącego. Skarżący nie brał udziału w postępowaniu zakończonym decyzją Starosty z dnia [...]r. i okoliczności tej nie podnosił w charakterze zarzutu. W sprawie o wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną przymiot strony należy ustalać w nawiązaniu do przedmiotu, którego dotyczy kwestionowana decyzja ostateczna. Mimo, że pod względem procesowym postępowanie w przedmiocie wznowienia jest odrębną sprawą, to przedmiotowo dotyczy kwestii rozstrzygniętej decyzją ostateczną. Sąd stoi przy tym na stanowisku, że nie musi być tak, że stronami w postępowaniu o wznowienie postępowania mogą być jedynie te same osoby, które brały udział w wydaniu kwestionowanej decyzji. Już przesłanka wznowienia, o jakiej mowa w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. wskazuje, że stronami tego postępowania mogą być podmioty, które nie uczestniczyły w postępowaniu głównym. Zmiany w stosunkach własnościowych i majątkowych także mogą być powodem, dla którego przymiot strony w postępowaniu nadzwyczajnym będzie przysługiwał innym osobom, niż w postępowaniu głównym. Zawsze jednak ocena, kto ma interes prawny w sprawie będzie się odbywała w nawiązaniu do przepisów, które były podstawą wydania decyzji ostatecznej, będącej przedmiotem wniosku o wznowienie. To te przepisy regulują sferę praw i obowiązków i w konsekwencji wyznaczają krąg podmiotów, które są uprawnione do udziału w postępowaniu. Zasadnie zatem organ odwoławczy podał, że ustalenie, kto ma w sprawie interes prawny musi nastąpić w nawiązaniu do podstawy prawnej, na której wydano kwestionowaną decyzję ostateczną o zmianie w ewidencji. Skoro decyzja dotyczyła dokonania zmiany w ewidencji gruntów, należy rozważyć, kto może domagać się wpisu do ewidencji i kto ma w tym zakresie obowiązki. Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2010 r., nr 193, poz. 1287 ze zm.) przewiduje, że ewidencja obejmuje informacje dotyczące: gruntów - ich położenia, granic, powierzchni, rodzajów użytków gruntowych oraz ich klas gleboznawczych, oznaczenia ksiąg wieczystych lub zbiorów dokumentów, jeżeli zostały założone dla nieruchomości, w skład której wchodzą grunty, budynków - ich położenia, przeznaczenia, funkcji użytkowych i ogólnych danych technicznych, lokali - ich położenia, funkcji użytkowych oraz powierzchni użytkowej a także dotyczące właściciela, a w odniesieniu do gruntów państwowych i samorządowych – innych osób fizycznych i prawnych, w których władaniu znajdują się grunty i budynki lub ich części (art. 20 ustawy). Przepis art. 22 ust. 2 wskazuje, kto ma obowiązek zgłaszać właściwemu staroście zmiany danych objętych ewidencją. Do zobowiązanych w tym zakresie należą osoby, o których mowa w art. 20 ust. 2 pkt 1 i art. 51 ustawy, czyli właściciele i władający gruntami państwowymi i samorządowymi a w stosunku do ewidencji gruntów i budynków, założonej na podstawie dekretu z dnia 2 lutego 1955 r. o ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 6, poz. 32), oprócz właściciela, do czasu uregulowania tytułu własności, także władający gruntami. Regulację ustawową uzupełniają w tym zakresie przepisy rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. nr 38, poz. 454), w szczególności przepis § 10 i 11. Zgodnie z § 10 rozporządzenia, ewidencja obejmuje dane liczbowe i opisowe dotyczące gruntów i budynków oraz lokali a także dane dotyczące właścicieli nieruchomości. W przypadkach braku danych dotyczący właścicieli, w ewidencji wykazuje się dane osób i jednostek organizacyjnych, które tymi nieruchomościami władają. Natomiast przepis § 11 rozporządzenia przewiduje, że w ewidencji oprócz danych, o których mowa w § 10, wykazuje się także dane dotyczące użytkowników wieczystych gruntów, jednostek organizacyjnych sprawujących zarząd lub trwały zarząd nieruchomościami, państwowych osób prawnych, którym Skarb Państwa powierzył w stosunku do jego nieruchomości wykonywanie prawa własności lub innych praw rzeczowych, organów administracji publicznej, które gospodarują nieruchomościami wchodzącymi w skład zasobu nieruchomości Skarbu Państwa oraz gminnych, powiatowych i wojewódzkich zasobów nieruchomości, użytkowników gruntów państwowych i samorządowych, dane dotyczące osób i jednostek organizacyjnych, które władają gruntami na podstawie umów dzierżawy. Skarżący nie należy do żadnej ze wskazanych kategorii podmiotów i nie legitymuje się żadnym tytułem do działek, których dotyczyła zmiana. Faktyczne wykorzystywanie cudzej działki na cele komunikacyjne nie daje skarżącemu legitymacji do żądania dokonywania w ewidencji wpisów i domagania się ujawnienia w ewidencji swoich danych. Okoliczność tę, jak się wydaje, skarżący akceptuje i nie zarzucał, że w postępowaniu dotyczącym wydania decyzji o zmianie wpisu w ewidencji został niezasadnie pominięty. Skoro wpis w ewidencji nie dotyczy praw i obowiązków skarżącego i nie ma on uprawnień do domagania się ujawnienia swoich danych w ewidencji jako podmiot legitymujący się którymś ze wskazanych tytułów do działek, to nie ma on w sprawie dokonania zmian w ewidencji legitymacji prawnej i nie jest strona tego postępowania. W konsekwencji, nie jest też stroną postępowania nadzwyczajnego dotyczącego decyzji orzekającej o zmianie w ewidencji, postępowanie nie dotyczy bowiem jego obowiązków i praw regulowanych przepisami o ewidencji gruntów i budynków. Odnosząc się do powoływanego przez skarżącego przepisu procedury karnej, należy wyjaśnić, że przepisy kodeksu postępowania karnego, ze względu na przedmiot regulacji, nie mogą być źródłem praw i obowiązków w zakresie prawa administracyjnego, w szczególności w zakresie dotyczącym ewidencji gruntów. Obowiązki nakładane przepisami prawa mają rozmaity charakter i dotyczą różnych obszarów. Przepis art. 304 § 1 k.p.k. stanowi, że każdy dowiedziawszy się o popełnieniu przestępstwa ściganego z urzędu ma społeczny obowiązek zawiadomić o tym prokuratora lub Policję. Nie stanowi on, że taka osoba może w innych postępowaniach, w tym administracyjnych, brać udział w charakterze strony. Przepis art. 304 § 1 k.p.k. przewiduje prawny obowiązek, obowiązku tego jednak nie dotyczą przepisy regulujące dokonywanie zmian w ewidencji gruntów. Zgodzić się także należy, że wobec faktu, że w sprawie dokonanej zmiany w ewidencji organy ścigania nie potwierdziły zarzutu wydania decyzji w wyniku popełnienia przestępstwa, brak jest podstaw do uznania dopuszczalności prowadzenia postępowania w przedmiocie wznowienia z urzędu. Sąd podziela także stanowisko organu odwoławczego, że nie była dopuszczalna z urzędu dokonana zmiana podstawy wznowienia na przesłankę określoną w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., albowiem na tej podstawie postępowanie może być prowadzone wyłącznie na wniosek strony, a takiego wniosku z zarzutem wydania decyzji z pominięciem udziału strony w postępowaniu w sprawie nie zgłoszono. W konsekwencji organ I instancji, wydając decyzję na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. orzekł o odmowie uchylenia decyzji ostatecznej. Wydanie takiej decyzji powinno jednak być konsekwencją stwierdzenia, że w sprawie nie została spełniona przesłanka wznowienia z art. 145 § 1 lub 145a. Z motywów tej decyzji wynika, że organ instancji uznał brak legitymacji strony w postępowaniu, co nie stanowiło jednak okoliczności istotnej z punktu widzenia zgłoszonej przesłanki wznowienia, nie było nią bowiem pozbawienie strony udziału w postępowaniu. Prawidłowo zatem organ odwoławczy uznał wydaną decyzję za wadliwą i ją uchylił, zaś wobec stwierdzonej bezprzedmiotowości prowadzonego postępowania, w wyniku braku legitymacji procesowej po stronie wnioskodawcy, umorzył postępowanie w sprawie wznowienia. Stwierdzenie przez Sąd, że wydana decyzja nie narusza prawa, uzasadnia oddalenie skargi. Mając na względzie podane argumenty, Wojewódzki Sąd Administracyjny w G., na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło