II SA/Gl 630/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Taniewska-Banacka, Sędziowie Sędzia WSA Ewa Janowska (del.), Sędzia NSA Ewa Krawczyk (spr.), Protokolant sekr. sąd. Elwira Massel, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 czerwca 2008 r. sprawy ze skargi A. O. na decyzję Wojewody z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie pozwolenia na budowę oddala skargę Prezydent Miasta Z. decyzją nr [...] z dnia [...] r. na podstawie art. 28, 33 ust. 1, 34 ust. 4, 36 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. nr 156 z 2006 r. poz. 1118) oraz na podstawie ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dzielnicy M. w Z. zatwierdzonego uchwałą Rady Miejskiej w Z. nr [...] z dnia [...] r. (Dz. Urz. woj. k. nr [...] z [...] r. poz. [...]), po rozpatrzeniu wniosku E. i G. H., zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego wraz z garażem oraz wjazdem i szambem na działce nr [...], położonej przy ul. [...] w Z. W decyzji wskazano, że obszar oddziaływania obiektu, o którym mowa w art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane, obejmuje jedynie działkę inwestorów tj. działkę nr [...]. Od decyzji odwołanie złożył F. O. oraz jego córka A. O. F. O. jest współwłaścicielem wraz ze Skarbem Państwa działek [...] i [...], A. O. współwłaścicielka – także ze Skarbem Państwa, działki [...]. Oboje odwołujący się podkreślili, że od roku [...] domagają się od Prezydenta Miasta Z. zniesienia współwłasności wyżej określonych działek. Twierdzili, że ich interesem nie jest wstrzymywanie budowy inwestorów, a uregulowanie przez Prezydenta sprawy zniesienia współwłasności. Załatwienie tej ostatniej sprawy jest warunkiem udzielenia przez nich zgody na przedmiotową budowę. Podnieśli także, że Prezydent proponował im (pismo z [...] r., [...]) ustanowienie służebności drogowej na działce [...] (współwłasność F. O.), co rodzi obawy po ich stronie co do zgody inwestorów na takie rozwiązanie. Wojewoda [...] zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ podkreślił, że w sprawie zostały spełnione wszystkie przesłanki przewidziane art. 35 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, a więc stosownie do art. 35 ust. 4 tego prawa nie można było odmówić wydania inwestorom pozwolenia na budowę. Żadnych interesów odwołujących się nie narusza projektowana budowa. Odwołujący się: F. O. jest współwłaścicielem działek nr [...] i [...], A. O. współwłaścicielka działki nr [...], a te położone są w bezpośrednim sąsiedztwie działki inwestorów. Odwołujący się prowadzą negocjacje z Miastem Z. dotyczące uregulowania stanu prawnego będących ich współwłasnością działek oraz ustanowienia przez F. O. służebności drogowej na działce [...]. Fakt, że odwołujący się nie doszli do porozumienia z Miastem Z. nie może mieć jednak wpływu na udzielone pozwolenie na budowę. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach złożyli oboje odwołujący się, jednakże skarga F. O. została odrzucona postanowieniem z dnia 23 lutego 2008 r. W skardze wskazano na naruszenie art. 145 § 1 i § 3 kc, które to regulacje gwarantują prawo żądania ustanowienia służebności drogowej, której przebieg winien uwzględniać interes społeczny. Nadto A. O. podniosła brak zawiadomienia o wszczęciu postępowania w sprawie i podkreśliła brak negocjacji związanych z uregulowaniem przysługującej jej współwłasności. W skardze zawarto wniosek o "cofnięcie" zaskarżonej decyzji Wojewody. Organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi. Na rozprawie w dniu 18 czerwca 2008 r. uczestnik postępowania i pełnomocnik skarżącej A. O. – F. O. podał, że wykazanie interesu prawnego skarżącej w niniejszej sprawie należy do Gminy Z., bowiem ona powinna dokonać "rozdzielności gruntowej". Zarzucił, że w postępowaniu doszło do naruszenia art. 9, 10, 11 i 61 § 4 kpa i z tego właśnie powodu domaga się uchylenia zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Krąg podmiotów uprawnionych do udziału w postępowaniu w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę został uregulowany w art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane. Przepis ten, w brzmieniu obowiązującym od dnia 11 lipca 2003 r. za stronę postępowania o pozwolenie na budowę uznaje jedynie inwestorów oraz właścicieli, użytkowników wieczystych lub zarządców nieruchomości znajdujących się na obszarze oddziaływania obiektu, będącego przedmiotem postępowania. Za obszar oddziaływania obiektu (art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego) należy uznać obszar określony dla projektowanego obiektu budowlanego w chwili wszczęcia postępowania w sprawie pozwolenia na budowę tego obiektu, na podstawie jego rodzaju i charakterystyki. Do obowiązków organu architektoniczno-budowlanego należy zakreślenie tego obszaru i wskazanie stron postępowania. Właściciele, użytkownicy wieczyści i zarządcy nieruchomości sąsiadujących z projektowaną budową, aby uzyskać status strony w postępowaniu w sprawie o pozwolenie na budowę, muszą wskazać konkretny przepis, przewidujący w określonej sytuacji ograniczenie w swobodnym korzystaniu z ich nieruchomości, wprowadzone ze względu na powstanie w sąsiedztwie określonego obiektu budowlanego. Tylko bowiem interesy osób trzecich posiadających nieruchomości w obszarze oddziaływania obiektu podlegają ochronie w czasie projektowania i budowy obiektu, co wymaga zachowania zgodności z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi i normami obowiązującymi w budownictwie. W niniejszej sprawie organ I instancji wydając pozwolenie na budowę domu jednorodzinnego na działce nr [...] stwierdził, iż obszar oddziaływania projektowanego domu obejmuje nieruchomość nr [...], a więc stanowiącą własność inwestorów. Konsekwencją określenia w taki sposób obszaru oddziaływania obiektu jest brak odniesienia się w tej decyzji do "uzasadnionych interesów osób trzecich" (art. 5 ust. 1 pkt 9) co należy uznać za poprawne. Natomiast w sposób nieuzasadniony – z uwagi na ograniczenie obszaru oddziaływania obiektu do działki inwestora – organ ten traktował między innymi skarżącą – współwłaścicielkę działki [...], jako stronę. Organ ten doręczył jej decyzję nr [...], a organ II instancji rozpoznał złożone przez nią odwołanie. Fakt, że A. O. została przez organy administracyjne potraktowana jako strona postępowania nie zwalnia sądu administracyjnego z badania czy posiada ona interes prawny w rozumieniu art. 50 § 1 ustawy z dnia z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 z zm.) dalej p.p.s.a. do wniesienia skargi na decyzję ostateczną. O "interesie prawnym" w rozumieniu art. 50 § 1 p.p.s.a. mówimy wtedy, gdy ma on oparcie w przepisach prawa, a więc konkretny podmiot ma w danej sprawie chroniony interes prawny gdy wynika on z przepisu prawa. Oznacza to, że musi istnieć związek między chronionym przez przepisy prawa interesem prawnym, a decyzją organu administracji publicznej. Od wykazania tego związku uzależnione jest uprawnienie do wniesienia skarg. Skargę na decyzję administracyjną może więc złożyć podmiot (osoba) mający interes prawny własny, bezpośredni do udziału w postępowaniu administracyjnym oraz osoba, która nie ma interesu prawnego do udziału w tym postępowaniu, ale decyzja została do niej skierowana. Z akt sprawy w tym przede wszystkim projektu zagospodarowania działki nr [...] oraz odwołania i skargi wynika, że skarżąca nie ma interesu prawnego we wniesieniu skargi. Działka, której jest współwłaścicielką nr [...] graniczy z działką inwestorów jedynie północno-wschodnim narożnikiem, a usytuowanie projektowanego budynku w stosunku do tej działki nastąpiło z zachowaniem przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. nr 75, poz. 690 z zm.). Zasadnie zatem organ I instancji uznał, że obszar oddziaływania projektowanej inwestycji ogranicza się do działki inwestorów. Skarżącej jako współwłaścicielce działki położonej poza tym obszarem nie przysługiwał przymiot strony w postępowaniu o wydanie przedmiotowego pozwolenia na budowę. Ponieważ zaskarżona decyzja nie została też skierowana do skarżącej to w konsekwencji należy stwierdzić, iż nie posiada ona interesu prawnego w rozumieniu art. 50 § 1 ppsa do wniesienia skargi na pozwolenie na budowę, udzielone właścicielom działki nr [...]. W szczególności uprawnienia do wniesienia skargi przez skarżącą nie można wywieść ze sporu jaki toczy z Gminą Z. w przedmiocie zniesienia współwłasności działki [...] oraz z przysługującego jej, a nie zrealizowanego roszczenia o ustanowienie za wynagrodzeniem potrzebnej służebności drogowej (art. 145 § kc). Sprawy te pozostają bez związku ze sprawą zakończoną decyzją. Brak interesu prawnego skarżącej do wniesienia skargi, niezależnie od podnoszonych przez nią zarzutów naruszenia procedury administracyjnej, musiał stosownie do art. 151 ppsa, skutkować oddaleniem skargi.