II SA/Gl 633/22
WyrokWSA w Gliwicach2022-05-30
Skład orzekający: Elżbieta Kaznowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja organu nadzoru budowlanego o umorzeniu postępowania w sprawie stanu technicznego obiektu budowlanego została wydana przedwcześnie i czy organ odwoławczy słusznie uchylił tę decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia?Ratio decidendi
Organ drugiej instancji słusznie uchylił decyzję organu pierwszej instancji o umorzeniu postępowania, ponieważ sprawa nie została dokładnie wyjaśniona, a istnieją istotne wątpliwości co do stanu technicznego obiektu budowlanego, które mają wpływ na rozstrzygnięcie. Organ pierwszej instancji wydał decyzję przedwcześnie, nie uwzględniając wszystkich okoliczności i dowodów, co uzasadnia przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia.Stan faktyczny
Skarżący jest właścicielem budynku gospodarczego, którego stan techniczny był przedmiotem postępowania nadzoru budowlanego. Organ pierwszej instancji umorzył postępowanie, uznając, że obiekt nie zagraża bezpieczeństwu, co zostało zakwestionowane przez organ odwoławczy i Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Wcześniejsze decyzje i wyroki wskazywały na zły stan techniczny budynku i konieczność podjęcia działań naprawczych. Organ odwoławczy uchylił decyzję umarzającą i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.Rozstrzygnięcie
Oddalił sprzeciw M. Z. od decyzji Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 16 marca 2022 r. nr WINB-WOA.7721.516.2021.KC w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie stanu technicznego obiektu budowlanego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska (spr.), po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 30 maja 2022 r. sprawy ze sprzeciwu M. Z. od decyzji Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach z dnia 16 marca 2022 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie stanu technicznego obiektu budowlanego oddala sprzeciw.
W związku z pismem W. T. (dalej: uczestnik postępowania) z dnia 1 października 2014 r. skierowanym do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. (dalej: organ, organ pierwszej instancji), dotyczącym robót budowlanych prowadzonych w P. przy ulicy [...]. Organ przeprowadził oględziny budynku o konstrukcji drewnianej ze ścianą z cegły, a następnie decyzją nr [...] z dnia 11 marca 2016r. umorzył prowadzone postępowanie z uwagi na brak możliwości dotarcia do decyzji administracyjnej orzekającej o pozwoleniu na budowę przedmiotowego obiektu.
W wyniku rozpatrzenia odwołania Śląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Katowicach (dalej: organ odwoławczy, organ drugiej instancji) decyzją z dnia 30 czerwca 2014 r. uchylił w całości decyzję organu pierwszej uznając ją za decyzję przedwczesną.
W ponownym postępowaniu organ pierwszej instancji dołączył do akt sprawy wcześniejsze decyzje, przeprowadził ponowne oględziny terenu, dokonał kolejnych czynności kontrolnych a następnie postanowieniem nr [...] z dnia 24 lipca 2017r. nałożył na M. Z. (dalej strona, skarżący) obowiązek przedłożenia oceny technicznej opracowanej przez osobę posiadającą uprawnienia w specjalności konstrukcyjno-budowlanej dotyczącej sprawdzenia stanu technicznego budynku gospodarczego położnego na wskazanej posesji.
Zobowiązana strona nie wykonała obowiązków wynikających z wymienionego powyżej postanowienia. Organ przeprowadził ponowne oględziny w dniu 14 grudnia 2017 r., stwierdzając odspojenie obiektu od ściany, a w dniu 3 września 2018 r. po przeprowadzeniu kolejnych czynności kontrolnych potwierdził, iż budynek nadal pozostaje odspojony od ściany granicznej i przechylony w stronę posesji skarżącego. Stąd decyzją nr [...] z 26 lipca 2019 r., organ pierwszej instancji nakazał właścicielowi przedmiotowego budynku gospodarczego doprowadzić do pionu odspojone elementy, części budynku przytwierdzić je do pozostałej części murowanej budynku tj. ściany z cegły" w terminie do 30 września 2019 r.
Odwołanie wniesione przez uczestnika postępowania, postanowieniem organu odwoławczego z dnia 25 września 2019 r. znak: WINB.WOA.7721.427.2019.KK uznane zostało za wniesione z uchybieniem terminu.
Podaniem z dnia 25 września 2019 r. uczestnik postępowanie wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji organu powiatowego z dnia 26 lipca 2019 r., jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa.
Decyzją z dnia 5 grudnia 2019 r. znak WINB-WOA.771.64.2019.KK Śląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego odmówił stwierdzenia nieważności wymienionej powyżej decyzji powiatowego.
Po rozpatrzeniu odwołania uczestnika postępowanie Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego w decyzji z dnia 30 stycznia 2020 r. znak: DON.7100.285.2019.MML stwierdził, że decyzja organu powiatowego dotknięta jest wadą kwalifikowaną, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, gdyż rażąco narusza prawo. Organ ten stanął na stanowisku, że wykonanie decyzji organu powiatowego polegałoby na przymocowaniu przedmiotowego obiektu do ściany budynku znajdującego się na sąsiedniej działce, a więc oznaczałoby to ingerencję w prawo własności jej właściciela. Taka ingerencja z kolei stanowi rażące naruszenia przepisu art. 66 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego.
Z rozstrzygnięciem tym nie zgodził się Skarżący, wnosząc skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Wyrokiem z dnia 4 grudnia 2020 r. sygn. akt VII SA/Wa 827/20 Sąd ten oddalił skargę, uznając że skarżona decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego nie narusza prawa, a skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
W dniu 15 listopada 2021 r. organ pierwszej instancji wydał decyzję nr [...], którą na podstawie art. 105 Kodeksu postępowania administracyjnego umorzył postępowanie w sprawie stanu technicznego budynku gospodarczego położonego w P. przy ulicy [...], na działce nr 1, stanowiącej własność Skarżącego. W uzasadnieniu, organ wyjaśnił, iż w trakcie prowadzonego postępowania pojawiły się nowe okoliczności świadczące o tym, że sprawa przedmiotowego budynku była już rozpatrywana przez organy administracyjne w latach 90-tych. Urząd Rejonowy w Z. w dniu 11 grudnia 1991 r. decyzją [...] po rozpatrzeniu wniosku uczestnika postępowania odmówił wydania nakazu dokonania rozbiórki ogrodzenia działki nr 1 w P. oraz drewnianej komórki zlokalizowanej na wymienionej działce. Urząd Wojewódzki w Katowicach decyzją z dnia 19 lutego 1992 r. nr [...] utrzymał w mocy wymienioną decyzję w części dotyczącej ogrodzenia działki a uchylił tę decyzję w części dotyczącej drewnianej komórki i orzekł o konieczności przeprowadzenia dodatkowego postępowania w ramach którego organ pierwszej instancji winien żądać od właściciela przedmiotowej komórki opinii inspektora o stanie zagrożenia pożarowego, jakie stanowi przedmiotowa komórka dla bezpośredniego otoczenia i sąsiednich budynków. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 10 czerwca 1992 r. sygn. akt SA/Ka 416/92 po rozpatrzeniu skargi uczestnika postępowania, skargę tę oddalił.
Do akt sprawy dołączono także kserokopię pisma z dnia 18 marca 1992 r. -żądania Urzędu Rejonowego w Z. skierowanego do Wójta Gminy |P. dostarczenia do Wydziału Architektury Urzędu Rejonowego opinii inspektora pożarnictwa o stanie zagrożenia pożarowego jakie stwarza istniejąca drewniana komórka. Stąd organ zwrócił się o dołączenie powyższej dokumentacji, jednak tak Urząd Miasta i Gminy P., jak i Starostwo Powiatowe w Z. nie odnalazły tych dokumentów. Nie wskazano też, jak zakończyło się powyższe postępowanie.
Odwołując się do art. 16 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz wcześniej przedstawionych rozstrzygnięć, organ stwierdził w niniejszym przypadku tożsamość podmiotową i przedmiotową z wcześniejszym rozstrzygnięciem, gdzie uczestnik postępowania podnosił te same zarzuty w stosunku do przedmiotowego budynku co obecnie.
Dalej organ stwierdził, że Skarżący w dniu 19 października 2018 r. przedłożył opracowanie i podpisane przez rzeczoznawcę ds. zabezpieczeń przeciwpożarowych z którego wynika, że budynek gospodarczy spełnia wymagania przepisów w zakresie warunków technicznych jak i przeciwpożarowych.
Wyjaśnił też, że Wojewódzki Inspektor Ochrony Zabytków w Katowicach, w odpowiedzi na pytanie, wskazał, że w latach 50-tych i 60-tych ubiegłego wieku realizacja obiektu nie wymagała uzyskania pozwolenia konserwatorskiego. Obowiązek ten powstał z dniem [...] r. tj. w momencie wpisania układu urbanistycznego starego miasta P. do rejestru zabytków.
Po zwrocie akt sprawy, mając na względzie decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 30 stycznia 2020 r., organ pierwszej instancji przeprowadził w dniu 18 października 2021 r. oględziny na przedmiotowej działce, w wyniku których ustalono, że istniejący stan techniczny obiektu na dzień dzisiejszy nie zagraża życiu lub zdrowiu, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska. Nie jest też użytkowany w sposób zagrażający zdrowiu lub życiu ludzi bezpieczeństwu mienia lub środowiska. Nie jest też w nieodpowiednim stanie technicznym oraz nie powoduje swym wyglądem oszpecenia otoczenia. Ustalono, że obiekt ma trzy ściany drewniane oraz ścianę murowaną, która z całą pewnością nie jest niższa od drewnianego obiektu, co potwierdzono dokumentacją fotograficzną. Czwarta ściana murowana, częściowo stanowi własność uczestnika postępowania, jednak 2/3 tej ściany to osobna ściana z cegieł, wyższa od całego budynku, domurowana do budynku uczestnika postępowania. Przedmiotowy budynek od początku przytwierdzony był do ściany murowanej, która nie zmieniła gabarytów od czasu powstania. Na skutek upływu czasu obiekt nieznacznie odspoił się od ściany murowanej, ale na dzień dzisiejszy inwestor klamrami zamontowanymi w części ściany, która jest własnością Skarżącego, spionizował przedmiotowy obiekt.
W świetle powyższych ustaleń organ uznał, że na dzień dzisiejszy nie ma podstaw do zastosowania art. 66 Prawa budowlanego bowiem obiekt nie zagraża zdrowiu lub życiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska.
Odwołanie od powyżej decyzji złożył uczestnik postępowania. Podniósł, iż orzekający organ całkowicie pominął w uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia stanowisko wyrażone przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowanego w decyzji stwierdzającej nieważność poprzedniej decyzji organu powiatowego. Pominął także poprzednią swą decyzję i nie zajął stanowiska w zakresie wykonania nałożonego tam obowiązku. Zakwestionował dokonany przez organ podział murowanej ściany tej komórki na cześć będącą jego własnością i część należącą do właściciela komórki, gdyż według niego jest tylko jedna ściana murowana. Podkreślił, ż w toku podstępowania podnosił argumenty przemawiające za rozbiórką tej komórki, wskazując na odspojenie desek od ściany murowanej i powstanie szczeliny oraz zgniłe i skorodowane deski na ścianach nośnych.
Wskazał też na zapadły, wklęsły dach komórki, nierówne ściany. Dodał, że organ pierwszej instancji nie rozpatrzył wpływu niszczącego oddziaływania tej komórki na jego ścianę graniczną, grożące jej zawaleniem. Podkreślił fakt milczenia organu na temat zagrożenia przeciwpożarowego dla jego muru z uwagi na brak samodzielnej ściany przez komórkę i składowanie w niej ciężkich materiałów i łatwopalnych materiałów – takich jak drewno i węgiel. Zwrócił też uwagę, że Wojewódzki Konserwator Zabytków stwierdził nieestetyczność tego obiektu (jego brzydotę.)
Zaskarżoną decyzją z dnia 16 marca 2022 r. nr WINB-WOA.7721.516.2021.KC Śląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowanego (dalej organ drugiej instancji, organ odwoławczy) działając na podstawie art. 138 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego uchylił decyzję organu pierwszej instancji i przekazał mu sprawę do ponownego rozpatrzenia. Po opisaniu całego dotychczasowego przebiegu postępowania, w szczególności przytoczeniu uzasadnienia decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz uzasadnienie wydanego w sprawie wyroku Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Warszawie organ odwoławczy w pierwszej kolejności stwierdził, iż w sprawie zastosowanie mają przepisy w Prawa budowanego w dotychczasowym brzmieniu (art. 25 ustawy z dnia 12 lutego 2020 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz niektórych innych ustawy (Dz.U. z 2020 r., poz. 471).
Następnie, odwołując się do zastosowanego przez organ pierwszej instancji przepisu art. 105 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego przybliżył instytucję umorzenia postępowania, dodając, iż na gruncie Prawa budowlanego co do zasady postępowanie staje się bezprzedmiotowe, jeżeli organ nadzoru budowlanego prowadzący postępowanie nie znajduje podstaw do wydania nakazów lub zakazów. Podkreślił, że aby takie rozstrzygnięcie zasadnie wydać organ prowadzący postępowanie obowiązany jest kierować się zasadą prawdy obiektywnej wyrażonej w art. 7 Kodeksu postępowania administracyjne oraz zobowiązany jest do dokładnego i wszechstronnego wyjaśnienia sprawy uwzględniając zasady wyrażone w art. 77 § 1 tego Kodeksu. W niniejszym przypadku, w ocenie organu odwoławczego, organ pierwszej instancji wydał takie rozstrzygnięcie przedwcześnie.
Postępowanie dotyczy stanu technicznego budynku gospodarczego położonego na wskazanej działce w P. Zatem zastosowanie w sprawie mają przepisy art. 61 i art. 66 ustawy Prawo budowalne. Stronami postępowania w sprawach o odpowiedni stan techniczny obiektu budowlanego są właściciele, wieczyści użytkownicy takich obiektów, a przepis art. 66 ust. 1 pkt 3 tej ustawy ma zastosowanie w przypadku stwierdzenia nieodpowiedniego stanu technicznego obiektu budowlanego
Następnie organ odwoławczy odwołał się do wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 grudnia 2020 r. wskazując na poczynione tam ustalenia które obecnie wiążą orzekające organy zgodnie z art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
W ocenie organu odwoławczego rozstrzygając ponownie organ pierwszej instancji winien zweryfikować podniesione przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego wątpliwości dotyczące m.in. złego stanu desek, z których sporny obiekt jest zrealizowany. Jak wynika bowiem z materiału dowodowego sprawy od czasu wydania decyzji przez Głównego Inspektora żadne prace naprawczo- renowacyjne przy tym budynku nie były prowadzone, a zatem wskazane nieprawidłowości nie zostały usunięte. Nie została w sposób dostateczny wyjaśniona kwestia występującej w budynku korozji. Nadto organ powiatowy winien zobowiązać właściciela nieruchomości, na której zlokalizowany jest sporny obiekt do przedłożenie protokołów z okresowych kontroli, o których mowa w art. 61 ust. 1 Prawa budowlanego. Nie sposób też w ocenie organu odwoławczego zgodzić się z ustaleniami protokołu z oględzin z dnia 18 października 2021 r. Kwestia ściany murowanej rozstrzygnięta już została w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, gdzie także zajęto wyraźne stanowisko dotyczące odspojonych elementów przedmiotowego budynku. W świetle powyższego organ powiatowy winien podjąć wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, mając na uwadze obowiązki płynące z treści art. 7 i art. 77 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego
Mając na uwadze, iż sprawa nie została dokładnie wyjaśniona, a wymienionych wątpliwości nie da się usunąć w drodze postępowania uzupełniającego w trybie art. 136 Kodeksu postępowania administracyjnego bez naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego należało orzec jak na wstępie.
Pismem z dnia 4 kwietnia 2022 r. Skarżący złożył sprzeciw na powyższą decyzję. W uzasadnieniu wskazał, że w 1992 r. zakupił działkę nr 1 w P., na której znajdowała się drewniana komórka zbudowana przez poprzednich właścicieli. Nie ma zatem wiedzy, kiedy dokładnie została ona wzniesiona. W 2014 r. chciał przeprowadzić remont tej komórki, gdyż w wyniku długoletniego użytkowania odchyliła się ona od pionu. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego udzielił niezbędnego pozwolenia, ale wskutek licznych odwołań i wniosków uczestnika postępowania roboty budowlane nie zostały zakończone. Uczestnik postępowania zabrania wykonania robót budowlanych z obawy, że naruszą one konstrukcję jego zabytkowego muru. Jednak organ powiatowy nie wydał pozwolenia na przymocowanie komórki do ściany będącej własnością uczestnika postępowania. Podkreślił, że w państwie prawa własność obywateli winna być równo traktowana. Przed 1992 r. uczestnik postępowania nie toczył sporu o likwidację tego obiektu. "Walka" zaczęła się gdy został właścicielem nieruchomości objętej ochroną konserwatora i "spoczywa" na nim obowiązek dbania o zabytkowy mur, który się rozsypuje, a nikt nie nakłada na niego obowiązku jego naprawy. Dodał, że tak organ odwoławczy, jak i Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego naruszają jego własność, a wydawane decyzje prowadzą do zniszczenia drewnianej komórki, która nie stwarza żadnego zagrożenia dla środowiska, życia i zdrowia ludzkiego oraz cudzego mienia.
W odpowiedzi na sprzeciw organ odwoławczy wniósł o jego oddalenie. Podkreślił, że wskazana w nim argumentacja jest bezzasadna i w pełni podziela stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje:
Sprzeciw nie zasługuje na uwzględnienie.
Badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, w zakresie określonym w art. 64e ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.jedn. Dz. U. 2022 r., poz. 329) nakazującym ocenę jedynie przesłanek wskazanych w art. 138 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego wykazało, że rozstrzygnięcie to nie jest dotknięte uchybieniami uzasadniającymi jego wzruszenie, a tym samym przedmiotowy sprzeciw, zdaniem tut. Sądu, musiał zostać oddalony.
W myśl art. 138 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego organ odwoławczy w wyniku rozpoznania skutecznie wniesionego odwołania wydaje albo decyzję kończącą postępowanie w sprawie - utrzymującą w mocy rozstrzygnięcie pierwszoinstancyjne, albo decyzję uchylającą zaskarżoną doń decyzję w całości lub w części i w tym zakresie orzekającą co do istoty sprawy, bądź uchylającą zaskarżoną decyzję i umarzającą postępowanie pierwszej instancji albo też decyzję umarzającą postępowanie odwoławcze. Zasadą jest zatem, że organ drugoinstancyjny w sposób ostateczny załatwia sprawę administracyjną, która została mu przedłożona w wyniku wniesionego odwołania. Jako wyjątek traktować należy przewidziane w § 2 przywołanego artykułu prawo i jednocześnie obowiązek organu drugiej instancji nie orzekania w sposób kończący sprawę i wydania jedynie decyzji kasacyjnej uchylającej rozstrzygnięcie pierwszoinstancyjne i przekazującej sprawę do ponownego rozpoznania przez organ pierwszej instancji.
Podjęcie takiego orzeczenia przez organ drugiej instancji ma zastosowanie jedynie w ściśle określonej sytuacji, a mianowicie gdy decyzja pierwszoinstancyjna została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. A contrario w sytuacji gdy materiał dowodowy został zebrany w sprawie w sposób wyczerpujący, bądź możliwy do uzupełnienia w trybie art. 136 Kodeksu postępowania administracyjnego, uchylenie zaskarżonej w wyniku odwołania decyzji pierwszoinstancyjnej i przekazanie sprawy organowi temu do ponownego rozpoznania nie jest dopuszczalne. Należy podkreślić, że stosownie do przywołanego przepisu, organ drugiej instancji przekazując sprawę organowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.
W ocenie Sądu, uzasadnienie zaskarżonej decyzji spełnia te wymogi. Pokreślić w tym miejscu należy, zgadzając się ze stanowiskiem organu odwoławczego, że niniejsza sprawa rozpatrywana jest ponownie po wcześniej zapadłych już rozstrzygnięciach tak organów administracji jak i sądu administracyjnego.
Wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 grudnia 2020 r. oddalono bowiem skargę Skarżącego na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowanego z dnia 20 stycznia 2020 r., znak: DON.7100.285.2019.MML stwierdzającą nieważność decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 26 lipca 2019 r. nr [...] nakazującą Skarżącemu jako właścicielowi budynku gospodarczego doprowadzić do pionu odspojone elementy, części budynku i przytwierdzić je do pozostałej części murowanej budynku tj. ściany z cegły" w terminie do 30 września 2019 r.
Sąd w uzasadnieniu wyroku stwierdził, że zebrany w sprawie materiał dowodowy jednoznacznie wskazywał, że wykonanie tej decyzji polegałoby na przymocowaniu spornego obiektu nastąpiłoby nie do własnej ściany, a do ściany budynku znajdującego się na drugiej działce. Tak więc doprowadzenie do pionu drewnianej części budynku Skarżącego oznaczałoby konieczność jej przytwierdzenia do muru i ścian budynku stanowiących własność innej osoby. Z tego powodu realizacja nakazanych robót niewątpliwie skutkowałaby naruszeniem prawa własności osób trzecich, a tym samym prowadziłaby do oczywistego pogwałcenia nie tylko przepisów Prawa budowlanego, ale także prawa własności uczestnika postępowania. Zasadą natomiast jest, że inwestor może korzystać z uprawnienia do zabudowy nieruchomości jedynie w granicach nieruchomości, co do której przysługuje mu prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Jednocześnie uznał, że organ dodatkowo zauważył, że doprowadzenie do właściwego stanu technicznego w sposób wskazany w decyzji organu powiatowego może być niemożliwe z uwagi na zły stan desek, z którego zbudowany jest sporny obiekt. Podkreślono też, że organ powiatowy nie badał czy stan techniczny obiektu pozwala na wykonanie tak określonych robót budowlanych.
Powyższe ustalenia, w zakresie złego stanu technicznego obiektu, w zakresie odspojenia się od pionu, złego stanu desek, braku własnej ściany z cegły przez przedmiotowy obiekt wiążą orzekające organy zgodnie z art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Musi zatem dziwić radykalna zmiana oceny stanu sprawy przez orzekający obecnie organ pierwszej instancji, który całkowicie, w stosunku do swej poprzedniej decyzji, której stwierdzenie nieważności przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego zostało potwierdzone wyrokiem Sądu, zmienił ocenę stanu technicznego przedmiotowego obiektu.
Zasadnie organ odwoławczy stwierdził, że w przeprowadzonym postępowaniu organ pierwszej instancji nadal nie wyjaśnił wielu wątpliwości, pomimo iż zgodnie z art. 77 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego winien podjąć wszelkie kroki w celu wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego.
Przede wszystkim nie ustalono stanu technicznego tego obiektu- nie usunięto wątpliwości wskazanych przez orzekające wcześniej organy dotyczące złego stanu desek. O ile w decyzji, której nieważność stwierdzono, ustalono, iż budynek jest w nieodpowiednim stanie technicznym, o tyle obecnie, bez przeprowadzenia jakichkolwiek robót budowlanych (bowiem żadne prace naprawczo- renowacyjne przy tym budynku nie były przeprowadzone) organ stwierdził, iż istniejący stan techniczny obiektu na dzień dzisiejszy nie zagraża życiu lub zdrowiu, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska. Nie jest też użytkowany w sposób zagrażający zdrowiu lub życiu ludzi bezpieczeństwu mienia lub środowiska. Wbrew też wcześniejszym ustaleniom, iż obiekt nie ma własnej ściany murowanej, obecnie organ pierwszej instancji stwierdził, że ściana murowana do wysokości 2/3 to osobna ściana z cegieł.
Ustalenie i wyjaśnienia organu pierwszej instancji w tym zakresie są niejasne i nieprzekonujące. Wymagają ponownego dokładnego i jednoznacznego ustalenia. Zasadnie też organ drugiej instancji stwierdził, że w toku badania stanu technicznego niezbędne jest zbadanie m.in. protokołów z okresowych kontroli, o których mowa w art. 61 ust. 1 ustawy Prawo budowlane. Niewątpliwie konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy jest duży i mający istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Nie może tego uczynić organ odwoławczy w ramach postępowania na podstawie art. 136 Kodeksu postępowania administracyjnego bez narażenia się na zarzut naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego.
Organ drugiej instancji uzasadniając konieczność uchylenia decyzji pierwszoinstancyjnej zasadnie wskazał, kiedy na gruncie prawa budowlanego postępowanie co do zasady staje się bezprzedmiotowe. Z reguły następuje to wtedy, jeżeli organ nadzoru budowlanego prowadzący postępowanie nie znajduje podstaw do wydania nakazów lub zakazów. W realiach kontrolowanej sprawy należy podzielić stanowisko organu odwoławczego, że umorzenie postępowania przez organ pierwszej instancji jest co najmniej przedwczesne, a sprawa nie została w sposób jednoznaczny wyjaśniona. Jednocześnie organ odwoławczy przekazując sprawę do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji wyraźnie i precyzyjnie wskazał, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.
Sąd podkreśla, podzielając stanowisko wyrażone w wymienionym powyżej wyroku przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, że w niniejszym przypadku nie można mówić o powadze rzeczy osądzonej. Decyzje wydane przez organy w latach 90-tych ubiegłego wieku zakończone wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 czerwca 1992 r. sygn. akt SA/Ka 416/92 ostatecznie rozstrzygały jednie w kwestii oddalenia nakazu rozbiórki ogrodzenia działki nr 1 w P. W części dotyczącej drewnianej komórki zlokalizowanej na wymienionej działce uchylono bowiem decyzję organu pierwszej instancji orzekając o konieczności przeprowadzenia dodatkowego postępowania w ramach którego organ pierwszej instancji winien żądać od właściciela przedmiotowej komórki opinii inspektora o stanie zagrożenia pożarowego, jakie stanowi przedmiotowa komórka dla bezpośredniego otoczenia i sąsiednich budynków. Przedmiotowe orzeczenie w żadnym razie nie rozstrzygało zatem ostatecznie kwestii dotyczących w obecnym postępowaniu.
W świetle przedstawionych wyżej wywodów należało oddalić wniesiony sprzeciw i na podstawie art. 151a § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzec jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło