II SA/Gl 634/18
PostanowienieWSA w Gliwicach2018-10-04
Skład orzekający: Łukasz Strzępek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący wykazał, że nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania sądowego, co uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy został oddalony, ponieważ skarżący nie wykazał w sposób wystarczający swojej trudnej sytuacji materialnej. Pomimo udokumentowania części dochodów i wydatków, brak było informacji o dochodach córki i wnuka, którzy okresowo wyjeżdżają za granicę w celach zarobkowych, co uniemożliwiło jednoznaczną ocenę, czy są oni w stanie wesprzeć wnioskodawcę finansowo.Stan faktyczny
Skarżący T. F. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu w sprawie dotyczącej wymeldowania. Wnioskodawca podał, że jego rodzina utrzymuje się z jego dochodów z umowy zlecenia (1570 zł netto miesięcznie) oraz świadczenia przedemerytalnego żony (670 zł miesięcznie). Wskazał również miesięczne wydatki na czynsz (650 zł), media (160 zł) i leczenie (400 zł). Organ wezwał do udokumentowania dochodów i wydatków, a także dochodów córki i wnuka. Skarżący przedstawił część dokumentów, oświadczając, że córka i wnuk utrzymują się z pracy dorywczej za granicą.Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek o przyznanie prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Łukasz Strzępek po rozpoznaniu w dniu 4 października 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi T. F. na decyzję Wojewody Śląskiego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata z urzędu. postanawia: oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy
Na druku urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie fachowego pełnomocnika z urzędu. W druku podał, że w gospodarstwie domowym pozostaje wraz z żoną, córką, synem i wnukiem. Skarżący podał, że jego rodzina utrzymuje się z dochodów uzyskiwanych z tytułu umowy zlecenia skarżącego – daje do dochód rzędu 1570 zł netto miesięcznie oraz ze świadczenia przedemerytalnego małżonki strony – w kwocie 670 zł. miesięcznie. Dokonując zestawienia stałych, miesięcznych wydatków skarżący zaznaczył, że czynsz za mieszkanie wynosi 650 zł; opłaty za energię elektryczną i gaz to wydatek rzędu 160 zł; koszty leczenia to 400 zł miesięcznie.
Pismem z dnia 31 sierpnia 2018 r. referendarz sądowy wezwał skarżącego do uprawdopodobnienia okoliczności podniesionych we wniosku poprzez:
- udokumentowanie wysokości wydatków związanych z utrzymaniem się, tj., opłat za energię elektryczną, dostawy wody, odbiór śmieci, usługi telekomunikacyjne, wykup lekarstw, itp.,
- udokumentowanie dochodów osiąganych z tytułu umowy zlecenia oraz świadczenia przedemerytalnego żony skarżącego,
- wskazania, czy córka i wnuk wnioskodawcy są osobami zatrudnionymi i udokumentowanie dochodów osiąganych z tego tytułu. Jeżeli zaś nie osiągają żadnych dochodów to należy przedstawić zaświadczenie z właściwego urzędu pracy wykazujące, że są osobami bezrobotnymi, pozbawionymi prawa do zasiłku.
W odpowiedzi skarżący nadesłał kopię orzeczenia o niepełnosprawności; dokument potwierdzający wysokość uzyskiwanego wynagrodzenia; zaświadczenie o wysokości zasiłku wypłacanego małżonce strony; fakturę za gaz; kopię rachunku za energię elektryczną oraz kopie faktur za lekarstwa. Dodatkowo oświadczył, że córka i wnuk utrzymują się z pracy dorywczej poza granicami kraju.
Rozpoznając wniosek zważono, co następuje:
Stosownie do art. 243 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.) - zwanej dalej P.p.s.a., stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Zgodnie zaś z art. 245 § 1 przywołanej regulacji, prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie całkowitym lub częściowym.
Przyznanie prawa pomocy w formie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia fachowego pełnomocnika z urzędu może nastąpić wobec osoby fizycznej, która wykaże że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego (art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.). Należy przy tym wyraźnie podkreślić, że skorzystanie z tej formy prawa pomocy zostało przewidziane dla osób, które znajdują się w wyjątkowo trudnym położeniu materialnym a z przedstawionych okoliczności wynika, że nawet przy najdalej idących wysiłkach nie są w stanie samodzielnie wygospodarować środków na ten cel.
Ocena sytuacji osobistej i materialnej osoby ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy następuje poprzez porównanie dwóch wartości: środków, które pozostają do jej dyspozycji oraz potencjalnych wydatków związanych z postępowaniem sądowym. Aby jednak było to możliwe konieczną jest wszechstronna analiza okoliczności finansowych strony.
W realiach niniejszej sprawy skarżący i jego małżonka dysponują dochodem o łącznej wysokości 2074 zł (dochód skarżącego to kwota 1383 zł, zasiłek wypłacany jego małżonce to 691 zł). Łączne wydatki, obejmujące opłaty za mieszkanie, energię elektryczną, gaz oraz wykup lekarstw kształtują się zaś na poziomie 900 – 1000 zł. Gdyby więc sytuację strony oceniać tylko przez pryzmat relacji pomiędzy udokumentowanymi dochodami a niezbędnymi wydatkami, wniosek należałoby uwzględnić przynajmniej w części. Na gruncie ustalonego stanu faktycznego nie można było jednak tego uczynić, albowiem nic nie wiadomo na temat dochodów potomstwa skarżącego. Wskazał on bowiem, że córka i wnuk okresowo wyjeżdżają za granicę w celach zarobkowych, nie podając jednakże jakichkolwiek informacji na temat dochodów osiąganych przez te osoby. Biorąc to pod uwagę nie można jednoznacznie stwierdzić, że dochody, które osoby te uzyskują są przeznaczane w całości na pokrycie bieżących potrzeb, a ich rozmiar wyklucza wygospodarowanie środków na pokrycie kosztów postępowania sądowego oraz samodzielne opłacenie usług fachowego pełnomocnika. Analogiczne uwagi nasuwają się po lekturze druku formularza, w którym skarżący wyraźnie zaznaczył, że syn przerwał studia, wyjechał za granicę i jedynie okresowo pojawia się miejscu dotychczasowego zamieszkania. W istocie więc trudno ocenić, czy osoby wymienione w rubryce nr 6 formularza rzeczywiście przebywają wraz ze skarżącym i jego małżonką oraz w jakim zakresie ich dochody wpływają na sytuację materialną jego rodziny, a tym samym, czy są w stanie wesprzeć wnioskodawcę w uzyskaniu środków na opłacenie kosztów sądowych oraz pokryciu wydatków na fachowego pełnomocnika.
Zważywszy na powyższe, działając na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. w związku z art. 258 §1 i §2 pkt 7 tej ustawy postanowiono jak w sentencji orzeczenia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło