II SA/Gl 635/25

WyrokWSA w Gliwicach2025-10-09

Skład orzekający: Renata Siudyka, Beata Kalaga-Gajewska, Agnieszka Kręcisz-Sarna

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zarządzenie pokontrolne wydane przez Inspekcję Ochrony Środowiska, dotyczące nieprawidłowości w gospodarce odpadami, może być kwestionowane w zakresie ustaleń faktycznych zawartych w protokole kontroli?
Ratio decidendi
Sąd administracyjny nie bada legalności ustaleń faktycznych zawartych w protokole kontroli, ponieważ zarządzenie pokontrolne nie jest aktem podlegającym k.p.a. w zakresie ustaleń stanu faktycznego i uzasadnienia. Ocena legalności zarządzenia sprowadza się do sprawdzenia, czy istniały podstawy do jego wydania w świetle przepisów prawa i ustaleń protokołu, a także czy jego treść jest spójna z ustaleniami i znajduje oparcie w przepisach prawa.
Stan faktyczny
Spółka E. sp. z o.o. wniosła skargę na zarządzenie pokontrolne Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska, które nakładało obowiązki dotyczące m.in. prowadzenia zbierania odpadów, magazynowania, monitoringu wizyjnego, transportu, przekazywania odpadów oraz prowadzenia ewidencji. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów ustawy o Inspekcji Ochrony Środowiska oraz k.p.a., kwestionując ustalenia faktyczne organu i twierdząc, że posiada stosowne zezwolenia. Organ Inspekcji Ochrony Środowiska wskazał na liczne nieprawidłowości stwierdzone podczas kontroli, w tym brak zezwolenia na zbieranie odpadów, nieprawidłowe magazynowanie, brak wizyjnego monitoringu oraz nierzetelną ewidencję odpadów.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Siudyka, Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga-Gajewska, Asesor WSA Agnieszka Kręcisz-Sarna (spr.), Protokolant specjalista Anna Trzuskowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 października 2025 r. sprawy ze skargi E. sp. z o.o. w J. na zarządzenie pokontrolne Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w Katowicach z dnia 18 lutego 2025 r. nr 25/2025 w przedmiocie odpadów oddala skargę. Pismem z 9 kwietnia 2025 r. E. sp. z o.o. z siedzibą w J. (dalej "Skarżąca" lub "Spółka") wniosła skargę na zarządzenie pokontrolne Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w Katowicach (dalej "ŚWIOŚ" lub "Organ") z 18 lutego 2025 r., nr 25/2025. Zaskarżonym zarządzeniem pokontrolnym Organ, działając na podstawie art. 12 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 ustawy z dnia 20 lipca 1991r. o Inspekcji Ochrony Środowiska (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 425; dalej "u.i.o.ś.") oraz ustaleń udokumentowanych protokołem kontroli nr [...] zarządził: 1) prowadzić zbieranie odpadów wyłącznie po uregulowaniu stanu formalno-prawnego w zakresie gospodarki odpadami z terminem realizacji: po uzyskaniu zezwolenia na zbieranie lub przetwarzanie odpadów; 2) prowadzić magazynowanie odpadów w sposób uwzględniający ich właściwości fizyczne i chemiczne, w miejscach zabezpieczonych przed oddziaływaniem czynników atmosferycznych minimalizujących powstawanie odcieków oraz w okresie nie dłuższym niż 3 lata liczonym łącznie dla wszystkich kolejnych posiadaczy odpadów z terminem realizacji: niezwłocznie; 3) prowadzić wizyjny monitoring odpadów zgodnie z przepisami z terminem realizacji: niezwłocznie; 4) transportować odpady do wskazanych miejsc przeznaczenia odpadów ujawnionych w dokumentach z terminem realizacji: niezwłocznie; 5) przekazywać odpady podmiotom posiadającym odpowiednie uregulowania formalno-prawne w zakresie gospodarki odpadami z terminem realizacji: niezwłocznie; 6) prowadzić ewidencję odpadów zgodnie ze stanem faktycznym z terminem realizacji: niezwłocznie. Ponadto w zarządzeniu wyznaczono na dzień 28 marca 2025 r. termin przesłania do Organu pisemnej informacji o zakresie podjętych i zrealizowanych działań służących wyeliminowaniu wskazanych w zarządzeniu pokontrolnym naruszeń. Zarządzenie zostało skierowane do członków zarządu Spółki. W uzasadnieniu zarządzenia ŚWIOŚ wskazał, że kontrola przeprowadzona w Spółce w dniach od 3 stycznia 2024 r. do 26 listopada 2024 r. wykazała nieprawidłowości w zakresie przestrzegania wymagań ochrony środowiska. Jeśli chodzi o obowiązek określony w pkt 1 zarządzenia pokontrolnego to ŚWIOŚ wyjaśnił, że Spółka nie posiada zezwolenia na zbieranie i prowadzenie przetwarzania odpadów, co ustalono m. in. na podstawie pisma Marszałka Województwa Śląskiego z 22 października 2024 r., nr [...]. Dalej ŚWIOŚ wskazał, że przeprowadzone w dniach 3 stycznia i 9 kwietnia 2024 r. oględziny miejsca prowadzenia działalności przez Spółkę ujawniły, że część odpadów niebezpiecznych magazynowana była w sposób nieprawidłowy, tj. niezabezpieczona dostatecznie przed oddziaływaniem czynników atmosferycznych, co skutkowało możliwością przedostawania się do gruntu odcieków. Na terenie placu magazynowego oraz na terenie przyległym ujawniono m. in. zużyte podkłady kolejowe, opakowania po substancjach niebezpiecznych, odpadowe smoły i farby. W magazynie odpadów niebezpiecznych zalegała woda na podłożu. Odpady ziemiste i pylaste w boksach i na pryzmach nie były zabezpieczone przed opadami atmosferycznymi, a teren wokół nich był zalany wodą, co powodowało mieszanie odpadów z opadami i powstawaniem odcieków. Ponadto na podstawie analizy prowadzonej ewidencji odpadów w zakresie odpadów przyjętych ujawniono, że został przekroczony czas ich magazynowania zgodnie z art. 25 ust. 4 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1587 z późn. zm.; dalej "u.o."). Jeśli chodzi o obowiązek z pkt 3 zarządzenia to w trakcie kontroli Spółka nie udostępniła obrazu miejsc magazynowania wszystkich odpadów palnych, do udostępnienia których była obowiązana, a przekazane widoki z kamer nie spełniały wymogów rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 29 sierpnia 2019 r. w sprawie wizyjnego systemu kontroli miejsc magazynowania lub składowania odpadów (Dz. U. z 2019 r. poz. 1755). Utrwalone widoki z kamery systemu monitoringu nie ukazywały całych powierzchni magazynowych odpadów, których podgląd udostępniono, dróg dojazdowych znajdujących się w miejscu magazynowania lub składowania odpadów do odległości 15 m od krawędzi zewnętrznej magazynowanych odpadów, jak również nie ukazywały widoku na magazynowane odpady do granicy ścian wewnętrznych pomieszczenia magazynowego. Uzasadniając nałożenie obowiązku z pkt 4-6 zarządzenia, ŚWIOŚ wyjaśnił, że Spółka figurowała na kartach przekazania jako podmiot transportujący odpady, jednakże podmioty rzekomo przejmujące odpady faktycznie we wskazanych miejscach działalności nie prowadziły lub nie miały fizycznych możliwości przyjęcia odpadów. Okoliczność ta wskazuje, że odpady nie zostały przez transportującego dostarczone do wskazanego zarówno odbiorcy jak i miejsca. Nadto poświadczenia odbioru odpadów przez podmioty współpracujące ze Spółką w obrocie odpadami są fikcyjne i niezgodne z prawdą. Brak wiedzy Spółki w zakresie rzeczywistego miejsca ich przekazania oraz zagospodarowania, dla których Spółka wygenerowała w bazie BDO karty przekazania odpadów wskazują, że zostały one przekazane do innego nieuprawnionego podmiotu. W konsekwencji ewidencję odpadów w ww. zakresie Organ uznał za prowadzoną nierzetelnie. Dodatkowo ustalenia oględzin miejsca prowadzenia działalności wykazały rozbieżności co do faktycznego stanu magazynowego ilości odpadów z ilością odpadów wynikających z prowadzonej ewidencji. W skardze na powyższe zarządzenie pokontrolne Skarżąca, reprezentowana przez fachowego pełnomocnika, wniosła o jego uchylenie w całości oraz o zasądzenie od Organu na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych. W skardze zarzucono naruszenie: 1) art. 12 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 u.i.o.ś.; 2) art. 41 ust. 1 u.o.; 3) art. 77 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie; 4) art. 7.k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i brak wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy w należytym stopniu; 5) art. 8 k.p.a. poprzez działania Organu sprzeczne z wykładnią przepisu; 6) art. 9 k.p.a. poprzez nienależyte informowanie o okolicznościach prawnych. W uzasadnieniu skargi Skarżąca podniosła m. in. że posiada decyzje na zbieranie odpadów bowiem do dnia dzisiejszego nie została wydana ostateczna decyzja umarzająca postępowanie. Mianowicie Prezydent Miasta J. decyzją z 1 sierpnia 2014 r. nr [...] udzielił Skarżącej pozwolenia na wytwarzanie odpadów powstających w wyniku eksploatacji instalacji na terenie miasta J. z uwzględnieniem przetwarzania i zbierania odpadów. Decyzja ta była zmieniana decyzjami tego samego organu z: 14 listopada 2014 r., nr [...]; 1 lipca 2016 r. nr [...]; 21 czerwca 2017 r. nr [...]; 22 sierpnia 2018 r. nr [...]. Skarżąca wnioskiem z 3 marca 2020 r. wystąpiła do Marszałka Województwa Śląskiego o zmianę w trybie art. 14 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. o zmianie ustawy o odpadach oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r. poz. 1592 z późn. zm.; dalej "ustawa zmieniająca") decyzji Prezydenta Miasta J. z 14 listopada 2014 r. stanowiącej pozwolenie na wytwarzanie odpadów, uwzględniające zezwolenie na zbieranie i przetwarzanie odpadów. Postępowanie to zostało zakończone poprzez zawiadomienie Spółki pismem z 4 stycznia 2024 r., nr [...], że żądanie wszczęcia postępowania uważa się za wycofane z uwagi na art. 98 § 2 k.p.a.. Spółka nie wniosła w terminie wniosku o podjęcie zawieszonego postępowania w trybie art. 98 § 1 k.p.a. Skarżąca podkreśliła, że postępowanie w sprawie aktualizacji decyzji nie zostało zakończone wydaniem decyzji merytorycznej. Nadto Skarżąca otrzymała od Marszałka Województwa Śląskiego pismo z 24 marca 2025 r. zawiadamiające o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów przed wydaniem decyzji umarzającej postępowanie administracyjne w przedmiocie zmiany decyzji Prezydenta Miasta J. z 1 sierpnia 2014 r., [...]. Świadczy to o tym, że postępowanie jest w toku, a Spółka decyzję na wykonywanie działalności posiada. Na poparcie swojego stanowiska Skarżąca przytoczyła poglądy prezentowane w doktrynie i odwołała się do orzecznictwa sądowego. Nadto Spółka wyjaśniła, że obecnie przed Marszałkiem Województwa Śląskiego toczy się postępowanie z jej wniosku w przedmiocie udzielenia w trybie art. 42 ust. 1 u.o. zezwolenia na zbieranie odpadów. W odpowiedzi na skargę Organ wniósł o jej oddalenie, stwierdzając, że zarzuty zawarte w skardze są bezpodstawne, a motywy wydania zaskarżonego zarządzenia zostały wyczerpująco wyjaśnione w jego uzasadnieniu. ŚWIOŚ podkreślił, że o zawiadomieniu Marszałka Województwa Śląskiego dowiedział się z odpowiedzi na zarządzenie pokontrolne, a na dzień wydania zarządzenia pokontrolnego dysponował informacjami jakie otrzymał od Marszałka w piśmie z 22 października 2024 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm.; dalej "p.p.s.a.") kontrola ta obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Takimi aktami są m. in. zarządzenia pokontrolne, o których mowa w art. 12 ust. 1 pkt 1 u.i.o.ś. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 2 czerwca 2009 r., II GSK 1009/08, opubl. w internetowej bazie: orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej "CBOSA"). Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną i stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 134 § 1 i art. 135 p.p.s.a.). Biorąc pod uwagę tak zakreśloną kognicję sądu administracyjnego oraz przyczyny wzruszenia aktów organów administracji wynikające z treści art. 145 § 1 pkt 1 w związku z art. 146 § 1 p.p.s.a, Sąd stwierdził, że zaskarżone zarządzenie pokontrolne nie narusza prawa w stopniu uzasadniającym jego wyeliminowanie z obrotu prawnego. Zgodnie z art. 12 ust. 1 pkt 1 u.i.o.ś. na podstawie ustaleń kontroli wojewódzki inspektor ochrony środowiska może wydać zarządzenie pokontrolne do kierownika kontrolowanej jednostki organizacyjnej lub osoby fizycznej. W zarządzeniu pokontrolnym organ wskazuje nieprawidłowości w zakresie nałożonych na kontrolowany podmiot obowiązków w przedmiocie ochrony środowiska, a wynikających z powszechnie obowiązujących przepisów prawa lub decyzji administracyjnych. Zarządzenie pokontrolne nie stanowi sankcji administracyjnej, ponieważ nie nakłada dodatkowych obowiązków, lecz stanowi tylko "przypomnienie" o obowiązkach, które wynikają z przepisów prawa ochrony środowiska regulujących działalność danego przedsiębiorcy (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 28 stycznia 2025 r., III OSK 305/23, opubl. w CBOSA). Zarządzenie pokontrolne jest wydawane w wyniku odrębnego postępowania kontrolnego (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z: 17 stycznia 2023 r., III OSK 1803/21; 21 czerwca 2012 r., II OSK 723/12; 15 lutego 2011 r., II OSK 281/10 - opubl. w CBOSA). Kontrole prowadzone przez Inspekcję Ochrony Środowiska uregulowane zostały m. in. w przepisach u.i.o.ś. (w szczególności w rozdziale 3), w rozdziale 5 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 236 z późn. zm.; dalej "p.p.") czy w ustawie z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 647 z późn. zm.; dalej "p.o.ś."). Przepisy te określają zadania kontrolne i kompetencje organów Inspekcji Ochrony Środowiska, wyszczególniają podmioty podlegające kontroli, precyzując tryb i zasady dokonywania kontroli oraz prawa i obowiązki jakie spoczywają na kontrolowanych podmiotach. Wobec tego procedura kontrolna dotycząca materii przestrzegania przepisów ochrony środowiska ma swoje wyczerpujące, odrębne i niezależne od przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 572 z późn. zm.; dalej "k.p.a.") uregulowania. Zauważyć także należy, że w przepisach u.i.o.ś. brak jest generalnego odesłania do przepisów k.p.a. jako znajdujących zastosowanie w procedurze kontrolnej. Wobec tego do wydawania zarządzeń pokontrolnych nie stosuje się przepisów k.p.a. odnośnie ustaleń stanu faktycznego i uzasadnienia, zarówno w stosunku do czynności kontrolnych, jak i wydania zarządzenia pokontrolnego. Konsekwencją powyższego jest po pierwsze to, że sąd administracyjny dokonując oceny legalności zarządzenia pokontrolnego nie bada legalności ustaleń faktycznych ujętych w protokole kontroli, w tym poczynienia tych ustaleń w zgodzie z art. 7, art. 8, art. 11, art. 15, art. 77, art. 80 i art. 107 k.p.a., gdyż wówczas przedmiotem kontroli nie byłoby zarządzenie pokontrolne, ale dokument w postaci protokołu kontroli (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 12 lipca 2022 r., III OSK 5434/21; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 17 grudnia 2019 r., IV SA/Wa 2272/19 - opubl. w CBOSA). Po drugie zarządzenie pokontrolne nie tworzy stanu powagi rzeczy osądzonej. Skoro do zarządzenia nie mają zastosowania przepisy k.p.a. to nie jest ono objęte zasadą trwałości (art. 16 § 1 k.p.a.) ani zasadą związania organu własnym rozstrzygnięciem (art. 110 k.p.a.). Jego wydanie nie wyklucza zatem ponownej weryfikacji okoliczności faktycznych sprawy pod kątem zgodności z przepisami prawa w ramach ewentualnego postępowania administracyjnego, prowadzonego przez organy Inspekcji Ochrony Środowiska. Wobec tego zarządzeniu pokontrolnemu nie można przypisać rangi niepodważalnego prejudykatu (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 19 września 2019 r., II SA/Kr 705/19, opubl. w CBOSA). Biorąc pod uwagę przedstawiony powyżej charakter prawny zarządzenia pokontrolnego należy wskazać, że badanie legalności tego aktu sprowadza się zasadniczo do sprawdzenia, czy w świetle przepisów prawa i w ustalonym stanie faktycznym istniały podstawy do jego wydania – zarówno w wymiarze prawnomaterialnym, jak i proceduralnym. Badanie to obejmuje ustalenie czy kontrola została przeprowadzona przez powołany do tego organ, czy treść zarządzenia koresponduje z ustaleniami poczynionymi w protokole kontroli oraz, czy treść zarządzenia pokontrolnego znajduje oparcie w powszechnie obowiązujących przepisach prawa. Innymi słowy czy zawarte w zarządzeniu zalecenia pokontrolne znajdują uzasadnienie faktyczne i prawne. W orzecznictwie wskazuje się, że kryteriami oceny prawidłowości zarządzenia pokontrolnego są także zasady i przepisy Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78 poz. 483 z późn. zm.; dalej "Konstytucja"), w szczególności zasada demokratycznego państwa prawnego (art. 2 Konstytucji) i zasada legalizmu (art. 7 Konstytucji). Treść zarządzenia pokontrolnego powinna być zatem sformułowana konkretnie tzn. w taki sposób, który pozwoli adresatowi jasno odczytać, jakie naruszenie jest mu zarzucane oraz z jakiego powodu, tzn. w oparciu, o które konkretne ustalenia i które konkretne przepisy prawa doszło do ustalenia występowania naruszenia (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z 4 października 2018 r., II SA/Bk 360/18; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 23 września 2022 r., III OSK 1239/21 - opubl. w CBOSA). Przechodząc do oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu stwierdzić trzeba, że kontrolę przeprowadził uprawniony organ z zachowaniem wymogów wynikających z przepisów u.i.o.ś. Kontrola miała charakter pozaplanowy i dotyczyła gospodarki odpadami w zakresie przestrzegania przepisów u.o. Zgodnie z art. 65 pkt 3 p.p. przepisów rozdziału 5 tejże ustawy nie stosuje się do kontroli prowadzonej na podstawie przepisów u.i.o.ś. w zakresie gospodarki odpadami. Z czynności kontrolnych, sporządzony został protokół, którego jeden egzemplarz 26 listopada 2024 r. został doręczony przedstawicielowi Spółki uprawnionemu do jej reprezentacji w postępowaniu kontrolnym. Protokół ten został podpisany przez inspektora, który przeprowadzał kontrolę. Przedstawiciel Skarżącej odmówił podpisania protokołu, o czym uczyniono wzmiankę w protokole. W związku z odmową podpisania protokołu, Spółka pismem z 3 grudnia 2024 r. przedstawiła swoje zastrzeżenia. Zdaniem Sądu, ze sporządzonego protokołu kontroli wynika szczegółowy stan faktyczny sprawy i stwierdzone nieprawidłowości. W związku z tym na podstawie art. 12 ust. 1 pkt 1 u.i.o.ś. Organ był uprawniony do wydania zarządzenia pokontrolnego. Zarządzenie pokontrolne zostało prawidłowo skierowane do członków zarządu Skarżącej i skutecznie doręczone. Zaskarżone zarządzenie pokontrolne wydane zostało przez ŚWIOŚ po zapoznaniu się z uwagami do protokołu kontroli. Treść zaskarżonego zarządzenia jest spójna z ustaleniami protokołu kontroli i znajduje oparcie w powszechnie obowiązujących przepisach prawa. W odniesieniu do każdego z punktów zarządzenia Organ wskazał odpowiednie przepisy prawa będące źródłem obowiązków Skarżącej. Kontrolowane zarządzenie jest precyzyjne i jednoznaczne. Jeśli chodzi o punkt 1 zarządzenia pokontrolnego wskazać należy, że w toku postępowania kontrolnego Organ dokonał ustaleń w przedmiocie aktualnego stanu formalnoprawnego Spółki w zakresie posiadanych zezwoleń z zakresu gospodarki odpadami. Spółka wyjaśniając stan formalnoprawny prowadzonej działalności z zakresu gospodarki odpadami wskazała na decyzję Prezydenta z 1 sierpnia 2014 r. wraz ze zmianami. Natomiast z pozyskanego przez Organ pisma Marszałka Województwa Śląskiego z 22 października 2024 r. wynika, że Spółka na dzień udzielenia informacji nie posiada decyzji administracyjnych w zakresie gospodarowania odpadami, dla których organem właściwym byłby Marszałek. Postępowanie administracyjne toczące się przed Marszałkiem z wniosku Spółki z 3 marca 2020 r. (w przedmiocie dokonania zmiany w trybie art. 14 ustawy zmieniającej decyzji Prezydenta z 14 listopada 2014 r. stanowiącej pozwolenie na wytwarzanie odpadów uwzględniające zezwolenie na zbieranie i przetwarzanie odpadów w J.) zostało zakończone zawiadomieniem Spółki pismem z 4 stycznia 2024 r., że żądanie wszczęcia postępowania uważa się za wycofane w świetle art. 98 § 2 k.p.a. Skarżąca nie wystąpiła bowiem z żądaniem podjęcia zawieszonego postępowania w trybie art. 98 § 1 k.p.a. na podstawie postanowienia Marszałka z 14 października 2020 r. Nadto Marszałek poinformował, że w chwili obecnej toczy się postępowanie z wniosku Spółki z 29 września 2023 r. w przedmiocie udzielenia w trybie art. 42 ust. 1 u.o. zezwolenia na zbieranie odpadów. W świetle ww. informacji ŚWIOŚ zasadnie zatem uznał, że Spółka nie legitymuje się zezwoleniem, o którym mowa w art. 41 ust. 1 u.o. i przypomniał Spółce o obowiązku wynikającym z art. 41 ust. 1 u.o. Zgodnie bowiem z art. 41 ust. 1 u.o. prowadzenie zbierania odpadów i prowadzenie przetwarzania odpadów wymaga uzyskania zezwolenia. Odnosząc się do przedłożonego przez Skarżącą zawiadomienia Marszałka Województwa Śląskiego o wyznaczeniu terminu wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego przed wydaniem decyzji umarzającej postępowanie administracyjne w przedmiocie zmiany decyzji Prezydenta z 1 sierpnia 2014 r. po pierwsze wskazać należy, że zawiadomienie to datowane jest na 24 marca 2025 r., a zatem zostało sporządzone po zakończeniu kontroli i po wydaniu zarządzenia pokontrolnego. Po drugie z zawiadomienia tego wynika, że poprzedza ono decyzję umarzającą postępowanie w sprawie zmiany decyzji Prezydenta z 1 sierpnia 2014 r., a nie decyzję w sprawie zmiany decyzji Prezydenta z 1 sierpnia 2014 r. Po trzecie zaś przypomnieć trzeba, że zgodnie z art. 14 ust. 1 ustawy zmieniającej posiadacz odpadów, który przed dniem wejścia w życie tejże ustawy (tj. przed dniem 5 września 2018 r.) uzyskał zezwolenie na zbieranie odpadów, zezwolenie na przetwarzanie odpadów, zezwolenie na zbieranie i przetwarzanie odpadów albo pozwolenie na wytwarzanie odpadów uwzględniające zbieranie lub przetwarzanie odpadów jest obowiązany, w terminie do dnia 5 marca 2020 r., złożyć wniosek o zmianę posiadanej decyzji. Wymagania wniosku określone zostały w art. 14 ust. 1 i ust. 2 u.o. Stosownie zaś do art. 14 ust. 4 u.o. jeżeli posiadacz odpadów nie złoży wniosku spełniającego wymagania, o których mowa w ust. 1 i 2, w terminie, o którym mowa w ust. 1, zezwolenie na zbieranie odpadów, zezwolenie na przetwarzanie odpadów, zezwolenie na zbieranie i przetwarzanie odpadów albo pozwolenie na wytwarzanie odpadów, w zakresie określenia wymagań dotyczących zbierania lub przetwarzania odpadów, wygasa. Przepis art. 14 ust. 4 ustawy zmieniającej wprost wskazuje, że skutek prawny w postaci wygaśnięcia zezwolenia następuje z mocy prawa w razie gdy w terminie do 5 marca 2020 r. posiadacz odpadów nie złoży wniosku o zmianę zezwolenia bądź wprawdzie złoży wniosek, ale niespełniający wymagań z art. 14 ust. 1 i ust. 2 ustawy zmieniającej. Zdaniem Sądu organ nie ma wówczas obowiązku, by stwierdzać tę okoliczność w trybie art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a. zgodnie z którym jeżeli decyzja stała się bezprzedmiotowa, a stwierdzenie wygaśnięcia takiej decyzji nakazuje przepis prawa albo gdy leży to w interesie społecznym lub w interesie strony organ administracji publicznej, który wydał decyzję w pierwszej instancji, stwierdza jej wygaśnięcie (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 13 grudnia 2023 r., III OW 126/23; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 14 czerwca 2024 r., III OSK 1896/22, opubl. w CBOSA) Podkreślić należy, że uprawnienia i obowiązki wynikają dla strony nie tylko z decyzji administracyjnych, ale są kształtowane także z mocy przepisów prawa. Z mocy prawa może też nastąpić pozbawienie uprawnień lub nałożenie obowiązków. Jeżeli przepis prawa nie wymaga autorytatywnej konkretyzacji, wywołując skutki prawne z mocy prawa, nie ma podstaw do wszczęcia postępowania w sprawie i wydania decyzji administracyjnej (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 10 października 2017 r., II OSK 315/16, opubl. w CBOSA). Wobec tego okoliczność, że Skarżąca nie otrzymała od Marszałka decyzji umarzającej postępowanie w przedmiocie zmiany pozwolenia na wytwarzanie odpadów z 1 sierpnia 2014 r. w świetle art. 14 ust. 1-4 ustawy zmieniającej nie dowodzi, że Spółka nadal legitymuje się tym pozwoleniem. Co do punktów 2-6 zaskarżonego zarządzenia pokontrolnego wskazać trzeba, że dla oceny zasadności wydania zarządzenia pokontrolnego podstawowe znaczenie ma stan faktyczny opisany w protokole kontroli. Z protokołu kontroli wynika zaś, że Spółka dopuściła się nieprawidłowości w zakresie magazynowania odpadów i prowadzenia monitoringu miejsc magazynowania odpadów (pkt 1.3 i 1.4 protokołu kontroli). W świetle dokonanych ustaleń Organ zasadnie zatem stwierdził, że doszło do naruszenia art. 25 ust. 1 i 4 u.o. oraz art. 25 ust. 6a-6f u.o. Jak wynika z akt sprawy Skarżąca nie podważała dokonanych w czasie kontroli ustaleń dotyczących ww. nieprawidłowości, a wykazanych w pkt 2 i 3 zarządzenia pokontrolnego. Odnośnie pkt 4-6 zarządzenia wskazać trzeba, że protokół kontroli zawiera szczegółową analizę danych zawartych w BDO Spółki, w tym kart przekazania odpadów oraz wskazuje na ustalenia poczynione na podstawie zeznań przedstawicieli firm wskazanych na kartach przekazania odpadów. ŚWIOŚ dokonał także analizy statusu i uprawnień do świadczenia usług pośredników w obrocie odpadami. Oceniając zebrany materiał dowodowy Organ stwierdził, że udział pośredników w obrocie odpadami pomiędzy kontrolowaną Spółką a "E1" jest fikcyjny, a wystawione faktury nie potwierdzają stanu faktycznego. Powołując się na ustalenia poczynione w trakcie kontroli Skarżącej, w tym dokumentację finansową, jak i ustalenia kontroli przeprowadzonej w "E2" ŚWIOŚ stwierdził, że Skarżąca nie dostarczyła jako transportujący odpadów do wskazanego w kartach przekazania odpadów miejsca prowadzenia działalności przez przejmującego. Po analizie kart przekazania odpadów, dokumentacji finansowej i ustaleń kontroli u podmiotów pośredniczących ŚWIOŚ stwierdził także, że nie miało miejsce przekazywanie odpadów niebezpiecznych i innych do podmiotu "[...] Zakład Usługowo Handlowy" i "G." sp. z o.o. W konsekwencji ustalono, że Skarżąca w sposób nieuprawniony w prowadzonej ewidencji odpadów wygenerowała karty przekazania odpadów do ww. podmiotów oraz potwierdziła realizację ich transportu oraz przekazanie odpadów do wskazanych podmiotów. Analizując dane dotyczące stanu faktycznego magazynowanych odpadów (ujawnione w trakcie oględzin), prowadzoną przez Spółkę ewidencję odpadów oraz dane wprowadzane do BDO, ŚWIOŚ stwierdził rozbieżności w zakresie faktycznego stanu magazynowego ilości odpadów w stosunku do ilości wykazanych w ewidencji. Treść zarządzenia pokontrolnego w zakresie pkt 4-6 koresponduje zatem z ustaleniami poczynionymi w protokole kontroli. Zebrane podczas kontroli dowody i poczynione w oparciu o nie ustalenia zawarte w protokole wskazują na naruszenie przez Spółkę art. 24 ust. 4, art. 27 ust. 5 i art. 66 ust. 1 u.o. Transportujący odpady wykonujący usługę transportu odpadów jest obowiązany dostarczyć odpady do miejsca przeznaczenia odpadów i przekazać je posiadaczowi odpadów, do którego należy dostarczyć odpady. Wytwórca odpadów lub inny posiadacz odpadów może zlecić wykonanie obowiązku gospodarowania odpadami wyłącznie podmiotom uprawnionym w zakresie gospodarki odpadami. Posiadacz odpadów jest obowiązany do prowadzenia na bieżąco ich ilościowej i jakościowej ewidencji zgodnie z katalogiem odpadów określonym w przepisach wydanych na podstawie art. 4 ust. 3, zwanej dalej "ewidencją odpadów". Wobec tego treść zarządzenia pokontrolnego znajduje oparcie w przepisach prawa. W świetle powyższego za niezasadne należy uznać zarzuty naruszenia art. 12 ust. 1 i ust. 2 u.i.o.ś. oraz art. 41 u.o. Jeśli zaś chodzi o zarzuty dotyczące nienależytego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz zarzuty naruszenia przepisów k.p.a. to jak już była o tym mowa wyżej, sąd nie bada legalności ustaleń faktycznych ujętych w protokole kontroli, w tym poczynienia tych ustaleń w zgodzie z art. 7, art. 8, art. 9, art. art. 77 i art. 80 k.p.a. Z pełnych gwarancji procesowych, wynikających z przepisów k.p.a., strona będzie mogła skorzystać, jeśli w oparciu o protokół kontroli zostanie wszczęte postępowanie administracyjne Reasumując, zarzuty skargi nie mają uzasadnionych podstaw, jednocześnie Sąd nie dostrzegł z urzędu takich naruszeń przepisów prawa, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy. Wobec powyższego Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło