II SA/Gl 636/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Łucja Franiczek (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Iwona Bogucka,, Sędzia WSA Rafał Wolnik, Protokolant Starszy referent Ewa Jędrasik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu09 stycznia 2008 r. sprawy ze skargi T. O. na postanowienie Wojewody z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania w sprawie wymeldowania 1. uchyla zaskarżone postanowienie i orzeka, że postanowienie to nie podlega wykonaniu w całości do czasu uprawomocniania się niniejszego wyroku; 2. przyznaje adwokatowi J. F. wynagrodzenie w kwocie [...] zł ([...]), w tym kwotę [...] zł ([...]) jako podatek VAT od kwoty [...] zł ([...]) – tytułem nieopłaconej pomocy prawnej z urzędu. Prezydent Miasta J.decyzją z dnia [...] r. nr [...] orzekł o wymeldowaniu T. O. z pobytu stałego w lokalu przy ul. [...] w J. Decyzję doręczono w dniu [...] r. do rąk kuratora, dla osoby nieobecnej, ustanowionego postanowieniem Sądu Rejonowego w J. z dnia [...] r. sygn. akt [...]. W dniu [...] r. T. O. złożył w administracji Zakładu Karnego w J. odwołanie od powyższej decyzji, zaś w kolejnym piśmie z daty [...] r., skierowanym bezpośrednio do Wojewody S., podał on, że bez własnej winy nie mógł wcześniej złożyć odwołania, gdyż o wydanej decyzji dowiedział się dopiero w dniu [...] r., zaś reprezentujący go kurator nie dopełnił obowiązku poinformowania go o fakcie odebrania decyzji w dniu [...] r. Zaskarżonym postanowieniem, podjętym z up. Wojewody S., na podstawie art. 134 kpa stwierdzono uchybienie terminu do wniesienia odwołania od powyższej decyzji. Zdaniem organu odwoławczego, termin do wniesienia odwołania biegnie bowiem od dnia doręczenia decyzji przedstawicielowi ustanowionemu przez sąd powszechny, co nastąpiło w dniu [...] r. Zatem termin ten upłynął w dniu [...] r., podczas gdy T. O. wniósł odwołanie w dniu [...] r. Stąd też w ocenie organu, odwołanie złożono z uchybieniem terminu, określonego w art. 129 § 2 kpa. W skardze do sądu administracyjnego, błędnie zatytułowanej zażaleniem, T. O. wniósł o "zmianę" postanowienia Wojewody S. oraz uchylenie decyzji organu I instancji. Skarżący wyjaśnił, że od dnia [...] r. przebywał w zakładzie karnym oraz ponowił zarzuty co do nienależytego działania kuratora i podniósł, że odwołanie wniósł niezwłocznie po uzyskaniu informacji o wydaniu decyzji. Organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi jako nieuzasadnionej, bowiem skarżący składając odwołanie z uchybieniem terminu, nie złożył prośby o jego przywrócenie i nie wskazał niezawinionej przyczyny uchybienia terminu. W kolejnym piśmie pełnomocnik z urzędu sprecyzował żądanie skargi w ten sposób, że wniósł o przywrócenie skarżącemu terminu do wniesienia odwołania od decyzji organu I instancji, jako że do tej pory nie został pouczony o takiej możliwości z naruszeniem art. 9 kpa. W toku rozprawy sądowej pełnomocnik z urzędu wniósł o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej z urzędu, oświadczając iż koszty te nie zostały opłacone w całości lub w części. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga musiała odnieść skutek, aczkolwiek nie wszystkie zawarte w niej żądania i zarzuty podlegały uwzględnieniu w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Zgodnie z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), uprawnienia sądu administracyjnego są wyłącznie kasacyjne, co oznacza, że uwzględnienie skargi następuje w drodze wyeliminowania z obrotu prawnego wadliwego aktu – bez równoczesnego merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej. Wyjaśnić też przyjdzie, iż przedmiotem kontroli sądowej mogła być w niniejszej sprawie wyłącznie ocena legalności postanowienia Wojewody S. o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji organu I instancji, a nie kwestionowana również w skardze decyzja tego organu w przedmiocie wymeldowania. Działając z urzędu zgodnie z dyspozycją z art. 134 cyt. ustawy, sąd administracyjny stwierdził, że zaskarżone postanowienie organu odwoławczego zapadło przedwcześnie, a zatem z naruszeniem art. 134 kpa. Postanowienie o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania może być wydane dopiero po uprzednim odmownym rozpatrzeniu przez organ odwoławczy prośby strony o przywrócenie terminu. Tymczasem w niniejszej sprawie organ II instancji przeoczył, że skarżący po złożeniu odwołania za pośrednictwem organu I instancji, skierował bezpośrednio do tego organu pismo z dnia [...] r., w którym wyjaśnił przyczyny uchybienia terminu do wniesienia odwołania i powołał się na brak winy w niezachowaniu ustawowego terminu dopełnienia tej czynności. Zdaniem Sądu, mimo faktu, że pismo to nie zawierało wprost żądania przywrócenia terminu, to nie powinno budzić wątpliwości, że taka była intencja skarżącego. O ile zaś inny był pogląd organu odwoławczego, to zgodnie z art. 9 kpa, należało wezwać skarżącego o podanie, czy pismo to stanowi wniosek w trybie art. 58 kpa. Wyjaśnić też przyjdzie, iż na tym etapie postępowania sąd administracyjny nie był władny do oceny, czy w niniejszej sprawie spełnione zostały ustawowe przesłanki przywrócenia terminu, a zwłaszcza dochowania nieprzywracalnego terminu złożenia takiej prośby. Kwestia ta może być przedmiotem kontroli sądowej dopiero po wydaniu przez organ odwoławczy postanowienia, rozstrzygającego wniosek na podstawie art. 59 kpa. Stąd też zaskarżone postanowienie jako wydane bez uprzedniego rozpatrzenia wniosku o przywrócenie terminu, nie mogło się ostać i podlegało uchyleniu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Orzeczenie o niewykonalności zaskarżonego aktu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku oparto na przepisie art. 152 tej ustawy. O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej z urzędu orzeczono na wniosek pełnomocnika skarżącego po myśli § 19 pkt 1 w zw. z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.). Koszty te obejmują wynagrodzenie w kwocie [...] zł, podatek VAT w kwocie [...] zł (tj. [...] zł x 22 %), opłatę skarbową w kwocie [...] zł, czyli łącznie [...] zł. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ odwoławczy winien zatem w pierwszym rzędzie rozstrzygnąć wniosek skarżącego z dnia [...] r. Dopiero w zależności od sposobu rozpatrzenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, możliwe będzie bądź merytoryczne rozpatrzenie odwołania od decyzji organu I instancji (w razie uwzględnienia prośby), bądź też wydanie postanowienia o potwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania (w przypadku odmowy przywrócenia terminu). SW