II SA/Gl 637/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Bogucka, Sędziowie Sędzia WSA Włodzimierz Kubik (spr.), Sędzia WSA Rafał Wolnik, Protokolant starszy sekretarz sądowy Magdalena Jankowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 października 2008r. sprawy ze skargi K. A. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy wymiany dokumentu prawa jazdy oddala skargę. Decyzją z dnia [...] r., nr [...], Prezydent Miasta R. odmówił wymiany dokumentu prawa jazdy kategorii [...] nr [...], seria [...], wydanego w dniu [...] r. przez Urząd Miejski w R. na nazwisko K. L.. Decyzja ta zapadła w wyniku rozpatrzenia po raz trzeci przez organ I instancji wniosku K. L. z dnia [...] r., w którym domagała się, na podstawie art. 150 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym (tekst jedn. Dz. U. z 2005 r., Nr 108, poz. 908 z późn. zm.), wydania prawa jazdy oraz o wymiany dokumentu prawa jazdy kat. [...] nr [...]. Jako materialno-prawną podstawę rozstrzygnięcia organ wskazał art. 94 ust. 2, art. 97 ust. 4 i art. 150 ust. 1 ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz § 7 pkt 8 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 21 stycznia 2004 r. w sprawie wydawania uprawnień do kierowania pojazdami (Dz. U. z 2004 r., Nr 24, poz. 215 z późn. zm.), a także, obok przepisów kompetencyjnych, art. 104 § 1 i art. 107 K.p.a. W uzasadnieniu decyzji Prezydent Miasta R. podał, że w toku postępowania ustalono, iż posiadany przez wnioskodawczynię polski dokument prawa jazdy został wymieniony w dniu [...] r. na [...] prawo jazdy kat. [...], co zostało potwierdzone stosowną pieczęcią na dokumencie polskim. Z uwagi na złożenie przez wnioskodawczynię wszystkich dokumentów wymaganych § 5 ust. 1 pkt 5 lit b rozporządzenia w sprawie wydawania uprawnień do kierowania pojazdami Prezydent Miasta zamówił w Polskiej Wytworni Papierów Wartościowych polskie prawo jazdy kat. B. Poinformował jednocześnie pełnomocnika K. L., że ten nowo sporządzony dokument zostanie wydany wnioskodawczyni po uprzednim zwrocie [...] dokumentu prawa jazdy. Wobec stanowczej odmowy zwrotu [...] prawa jazdy, pierwszą wydaną w sprawie decyzją z dnia [...] r. organ odmówił wymiany opisanego wyżej prawa jazdy oraz odmówił wydania nowego dokumentu prawa jazdy. Decyzja ta nie utrzymała się w obrocie prawnym, bowiem została uchylona, wydaną w trybie art. 138 § 2 K.p.a., decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. Drugą decyzją z dnia [...] r. Prezydent Miasta odmówił wymiany dokumentu prawa jazdy kat. [...] wydanego K. L. w dniu [...] r. Także i ta decyzja nie utrzymała się w obrocie prawnym, gdyż została uchylona decyzją SKO w K. z dnia [...] r. W motywach tego orzeczenia Kolegium podało, że organ I instancji mimo prowadzonej korespondencji z pełnomocnikiem wnioskodawczyni nie wywiązał się z wytycznych zawartych w jego poprzedniej decyzji i nie ustalił w sposób jednoznaczny, czy K. L. ubiega się tylko o wymianę prawa jazdy w trybie art. 150 ust. 1 Prawa o ruchu drogowym, czy też ubiega się także o wydanie prawa jazdy. W tym stanie rzeczy Prezydent Miasta R. kolejny raz wystąpił do J. C. pełnomocnika wnioskodawczyni o doprecyzowanie złożonego wniosku. W międzyczasie do organu wpłynęła kopia pisma procesowego pełnomocnika K. L. z dnia [...] r. skierowanego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach w związku z wniesioną skargą na decyzję SKO w K. z dnia [...] r. W piśmie tym pełnomocnik wnioskodawczyni jednoznacznie oświadczył, że domaga się wydania swojej mocodawczyni prawa jazdy po ustawowej wymianie przedmiotowego dokumentu przez organ I instancji, zgodnie ze złożonym wnioskiem. W rozmowie telefonicznej z pracownikiem urzędu J. C. potwierdził, że pismo to stanowi także odpowiedź na kierowane do niego wystąpienie organu. W tym stanie rzeczy organ wydał wskazaną na wstępie decyzję ( z dnia [...] r.) wskazując, że stosownie do art. 97 ust. 4 Prawa o ruchu drogowym kierujący może posiadać tylko jedno ważne krajowe prawo jazdy. Przepis ten, zdaniem organu, ma zapobiegać ewentualnemu posługiwaniu się takim dokumentem w razie zatrzymania prawa jazdy. Dodatkowo organ wskazał, że termin "krajowe prawo jazdy" w świetle art. 94 ust. 2 obejmuje także prawo jazdy wydane zagranicą. Jednocześnie Prezydent Miasta zauważył, że na mocy art. 94 ust. 1 pkt 1 Prawa o ruchu drogowym osoba posiadająca prawo jazdy wydane przez państwo członkowskie Unii Europejskiej może kierować na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej odpowiednim pojazdem silnikowym. Tym samym wnioskodawczyni ma możliwość poruszania się pojazdem na podstawie obecnie posiadanego dokumentu bez konieczności jego wymiany. Z takim rozstrzygnięciem nie zgodziła się skarżąca zastępowana przez pełnomocnika J. C., który w odwołaniu z dnia [...] r. podniósł, że w decyzji organu I instancji "ciągle powielana jest ta sama treść z niewłaściwym odniesieniem się do zapisów ustawy Prawo o ruchu drogowym, rozporządzeń wykonawczych, przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, a także nie przyjętych przez Polskę norm prawa międzynarodowego". W odwołaniu podtrzymane zostało także stanowisko strony zgłaszane w jej poprzednich pismach kierowanych do Starosty (Prezydenta Miasta R.) oraz SKO w K. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] r., nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, iż z wniosku złożonego przez pełnomocnika K. L. wynika, że ubiega się ona o wymianę dokumentu prawa jazdy kat. [...] wydanego w dniu [...] r. przez Urząd Miejski w R. W toku postępowania ustalono jednak, iż na podstawie powyższego prawa jazdy okręg [...] w dniu [...] r. wydał ważne bezterminowo [...] prawo jazdy klasy [...]. Stosownie zaś do przepisu art. 97 ust. 4 Prawa o ruchu drogowym kierujący może posiadać tylko jedno ważne krajowe prawo jazdy, przez co należy rozumieć dokument o takim charakterze wydany przez którekolwiek z państw członkowskich UE. Kolegium powołało się także na przepis art. 94 ust. 2 cyt. ustawy stanowiącym, że osoba posiadająca prawo jazdy wydane za granicą, która zamieszkuje na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej , może otrzymać polskie krajowe prawo jazdy po oddaniu zagranicznego ważnego prawa jazdy organowi wydającego prawo jazdy. Tym samym skoro zgłoszony do wymiany w trybie art. 150 Prawa o ruchu drogowym dokument prawa jazdy został wymieniony na dokument [...], to wymiana takiego prawa jazdy bez jednoczesnego zwrotu dokumentu [...] doprowadziłaby do złamania normy zawartej w art. 97 ust. 4 tej ustawy. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżąca zastępowana przez ojca J. C. zażądała "odrzucenia w całości" opisanej wyżej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. zarzucając, że została ona wydana z naruszeniem prawa. W uzasadnieniu skargi powołała się na treść wcześniejszych zapadłych w sprawie decyzji SKO w K. z dnia [...] r. i [...] r., dwóch postanowień tego organu wydanych w sprawie przekazania według właściwości do organu I instancji odwołania wniesionego bezpośrednio do organu II instancji i wreszcie dwóch wezwań kierowanych do pełnomocnika skarżącej przez SKO ( jedno w kwestii przesłania oryginału pełnomocnictwa udzielonego przez wnioskodawczynię i drugie w kwestii sprecyzowania żądań zamieszczonych w jednym z pism pełnomocnika). Podniosła, że w zaskarżonej decyzji powielono nieprawdziwe treści przyjmując je bez uzasadnienia jako fakt oczywisty. Zarzuciła, że nie posiada bliższych wiadomości o treści przygotowanej decyzji o wymianie prawa jazdy na nowe, a powołanie się w takiej sytuacji przez organy na tę decyzję uznał za naganne i niedopuszczalne. Podała, że organy obu instancji różnie zinterpretowały znajdujący się w aktach sprawy dokument [...] prawa jazdy kategorii [...] i jego polskie tłumaczenie (SKO podało, że dokument [...] został wydany, a organ I instancji, że dokument polski został wymieniony na [...]). Obok tego skarżąca zarzuciła niewłaściwe zastosowanie w sprawie terminu "krajowe prawo jazdy", w związku z powołaniem się na przepis art. 97 ust. 4 Prawa o ruchu drogowym. W tym kontekście podała, że posiada jedno krajowe prawo jazdy, które zgłosiła do wymiany. Wskazała także na niewłaściwe – jej zdaniem - zastosowanie w sprawie przepisu art. 94 ust. 2 tej ustawy, bowiem przepis ten odnosi się do wymiany zagranicznego prawa jazdy na polskie, a nie wymiany polskiego prawa jazdy na nowe. Zarzuciła wreszcie, że powołując się na normę prawną odnoszącą się do członkostwa Polski w Unii Europejskiej SKO nie wzięło pod uwagę okresu dostosowawczego zawartego w Dyrektywie (bez bliższego wskazania, jaką dyrektywę miała na uwadze). W piśmie procesowym z dnia [...] r. pełnomocnik skarżącej wniósł o wezwanie członka SKO zasiadającego w składzie wydającym zaskarżoną decyzję oraz osobę wydającą z upoważnienia Prezydenta Miasta decyzję w I instancji, celem złożenia przez nich osobistych zeznań, które wyjaśnią szereg nieprawidłowości mających miejsce w toku rozpatrywania sprawy. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i odwołał się do argumentacji, jaką zaprezentował w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna, bowiem poddana kontroli Sądu decyzja nie narusza przepisów prawa, a tylko w takim wypadku podlegała ona uchyleniu bądź stwierdzeniu jej nieważności. Skarżącej w szczególności wyjaśnić należy, że zgodnie z przepisem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, która sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Wniosek skarżącej z dnia [...] r. inicjujący kontrolowane postępowanie został oparty na przepisie art. 150 Prawa o ruchu drogowym i wydanego na podstawie tego przepisu rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 29 kwietnia 2002 r. w sprawie wymiany praw jazdy ( Dz. U. Nr 69, poz. 640 ze zm). Zauważyć należy, że określenie "wymiana prawa jazdy" posiada w ustawie Prawo o ruchu drogowym podwójne znaczenie. Z jednej strony termin ten odnosi się do wymiany polskich dokumentów praw jazdy (wydanych w oparciu o przepisy obowiązujące przed dniem 1 stycznia 1998 r., kiedy weszła w życie ustawa Prawo o ruchu drogowym oraz wydanych przed dniem 1 maja 2004 r. kiedy weszło w życie rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 21 kwietnia 2004 r. w sprawie wzorów dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami , którym wdrożono część nakazów zamieszczonych w Dyrektywie 91/439/EWG Rady z dnia 29 lipca 1991 r. < Dz. U. UE. L. z 1991, Nr 237, poz.1 ze zm.>). W drugim znaczeniu określenie "wymiana prawa jazdy" należy odnieść do sytuacji unormowanych przepisami art. 94 ust. 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym, a zatem do wymiany ważnego zagranicznego prawa jazdy wydanego przez jedno z państw wskazanych w ust. 1 tego artykułu, bądź zgodnego z wzorem określonym w Konwencji o ruchu drogowym sporządzonej w Wiedniu dnia 8 listopada 1968 r. (Dz. U. z 1988 r. Nr 5, poz. 40 i 44) na polskie prawo jazdy. Ta druga sytuacja, w której może dojść do wymiany prawa jazdy dotyczy osób mających stały lub czasowy pobyt na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, które posługują się zagranicznym prawem jazdy na terytorium naszego państwa przez okres 6 miesięcy od daty rozpoczęcia tego pobytu (art. 94 ust. 1 in fine Prawa o ruchu drogowym). Zauważyć należy, że skarżąca uzyskała polski dokument prawa jazdy w [...] r. Bezsporne w sprawie jest także, że w oparciu polski dokument K. L. uzyskała w dniu [...] r. [...] prawo jazdy kat. [...] wydane przez [...]. Po ustaleniu tej ostatniej okoliczności organ I instancji uznał, że w oparciu o wniosek złożony przez K. L. mógł wdrożyć jedynie procedurę unormowaną przepisami art. 94 Prawa o ruchu drogowym. Na przeszkodzie uruchomienia procedury przewidzianej w art. 150 Prawa o ruchu drogowym i wydanego na jego podstawie rozporządzeniu wykonawczym, bowiem stał przepis art. 97 ust. 4 Prawa o ruchu drogowym stanowiący, że kierujący może posiadać tylko jedno ważne krajowe prawo jazdy lub pozwolenie do kierowania tramwajem. Zatem skoro skarżąca posiadała ważne [...] krajowe prawo jazdy to warunkiem wydania jej polskiego krajowego prawa jazdy kat. [...] był zwrot [...] prawa jazdy kat. [...], co wynika wprost z art. 94 ust. 2 Prawa o ruchu drogowym. Zauważyć trzeba, że przytoczony przepis art. 97 ust. 4 Prawa o ruchu drogowym jest zgodny z postanowieniami wspomnianej już Dyrektywy Rady z dnia 29 lipca 1991 r. w sprawie praw jazdy, a w szczególności art. 7 ust. 5 tej dyrektywy stanowiącym, że żadna osoba nie może posiadać praw jazdy wydanych przez więcej niż jedno Państwo Członkowskie. Należy także wskazać, że analogiczne rozwiązania zawarte zostały w art. 7 ust.5 lit. a Dyrektywy 2006/126/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 20 grudnia 2006 r. w sprawie praw jazdy (przekształcenie) ( Dz. U. UE. L. z 2006 r. Nr 403, poz. 18) stanowiącym, że jedna osoba nie może posiadać więcej niż jedno prawo jazdy. W kontekście przywołanych przepisów obu dyrektyw oraz odpowiadających im przepisów ustawy Prawo o ruchu drogowym niezrozumiały dla Sądu jest zarzut skargi dotyczący nieuwzględnienia przez organy administracyjne okresu, czy okresów dostosowawczych związanych z wdrożeniem do polskiego systemu prawnego przytoczonych postanowień aktów prawa wspólnotowego. Wskazać należy, że niezasadny był także zarzut skarżącej dotyczący dokonania przez orzekające w sprawie organy nieprawidłowej wykładni zamieszczonego w art. 97 ust. 4 Prawa o ruchu drogowym terminu "krajowe prawo jazdy". Jak się zdaje termin ten skarżąca traktuje jako synonim pojęcia polskie prawo jazdy, takie zaś jego rozumienie nie mogło uzyskać aprobaty Sądu. Analiza przepisów zamieszczonych w rozdziale I działu IV Prawa o ruchu drogowym nie pozostawia bowiem żadnych wątpliwości, że ustawodawca użył terminu "krajowe prawo jazdy" w celu odróżnienia go od terminu "międzynarodowe prawo jazdy". Oba te terminy wprowadzone zostały do przepisów ustawy Prawo o ruchu drogowym w związku z przepisami art. 41 ust. 1 oraz zamieszczonych w załącznikach nr 6 (krajowe prawo jazdy) i nr 7 (międzynarodowe prawo jazdy) sporządzonej w Wiedniu Konwencji o ruchu drogowym ratyfikowanej przez Rzeczpospolitą Polską. Mając powyższe na uwadze, Sąd uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego. Kontrolowana decyzja nie narusza też przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W szczególności zgodzić się należało ze stanowiskiem organów obu instancji, że znajdujący się w aktach sprawy przygotowany przez Prezydenta Miasta R. projekt decyzji o wymianie prawa jazdy z uwagi na niedoręczenie go stronie nie wszedł do obrotu prawnego. Wreszcie zauważyć należy, że powołane w skardze decyzje SKO w K. z dnia [...] r. i [...] r., były kontrolowane w odrębnych postępowaniach przez WSA w Gliwicach, pośrednio dotyczyło to także dwóch postanowień tego organu wydanych w sprawie przekazania według właściwości do organu I instancji odwołania wniesionego bezpośrednio do organu II instancji. W tym stanie rzeczy Sąd skargę oddalił w oparciu o art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).