II SA/Gl 639/09

PostanowienieWSA w Gliwicach2009-09-03

Skład orzekający: Łukasz Strzępek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy istnieją podstawy do przyznania skarżącej prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu w postępowaniu o wznowienie postępowania sądowego?
Ratio decidendi
Skarżącej przyznano prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu, ponieważ jej trudna sytuacja majątkowa, obejmująca utrzymanie dwójki dzieci, stan zdrowia uniemożliwiający podjęcie pracy zarobkowej oraz wysokie koszty utrzymania lokalu, uniemożliwia jej poniesienie kosztów postępowania sądowego i zastępstwa procesowego.
Stan faktyczny
Skarżąca S. M. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu i zwolnienia od kosztów sądowych w postępowaniu o wznowienie postępowania sądowego. Wnioskodawczyni wychowuje dwoje małoletnich dzieci, nie posiada majątku, a jej miesięczny dochód z renty, alimentów i świadczeń rodzinnych wynosi około 1180 zł, przy czym ponad połowę tej kwoty pochłaniają koszty wynajmu lokalu i mediów. Skarżąca uprawdopodobniła swoją trudną sytuację majątkową za pomocą dokumentów.
Rozstrzygnięcie
Zwolniono skarżącą od kosztów sądowych i ustanowiono dla niej adwokata z urzędu.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach - Łukasz Strzępek po rozpoznaniu w dniu 3 sierpnia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi S. M. o wznowienie postępowania sądowego zakończonego wyrokiem z dnia 20 listopada 2008 r. sygn. akt II SA/Gl 701/08 w sprawie ze skargi S. M. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania w kwestii wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu postanawia: 1) zwolnić skarżącą od kosztów sądowych 2) ustanowić dla skarżącej adwokata z urzędu W piśmie procesowym z dnia [...] r. S. M. zawarła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu, motywując go brakiem dostatecznych środków na pokrycie kosztów reprezentacji przez fachowego pełnomocnika. Na wezwanie Sądu, wniosek ten został przez stronę złożony na druku urzędowego formularza, w którym skarżąca poszerzyła jego zakres wnosząc zarówno o ustanowienie adwokata z urzędu jak i o całkowite zwolnienie od kosztów sądowych. Z informacji w nim zawartych wynika, że wnioskodawczyni prowadzi gospodarstwo domowe wraz z dwójką małoletnich dzieci. Wnioskodawczyni nie posiada żadnego majątku, w tym jakichkolwiek oszczędności, papierów wartościowych lub przedmiotów o wartości przekraczającej 3.000 euro. S. M. zamieszkuje wraz z dziećmi w wynajętym lokalu, którego utrzymanie kosztuje ją około [...] zł miesięcznie (czynsz oraz media: woda i energia elektryczna). Jej miesięczny dochód wynosi około 1180 zł i składają się nań świadczenie rentowe skarżącej wraz z dodatkiem pielęgnacyjnym, alimenty na starsze dziecko i świadczenie rodzinne oraz świadczenie z tytułu samotnej opieki nad dzieckiem. Na wezwanie referendarza sądowego skarżąca uprawdopodobniła powołane przez nią okoliczności za pomocą nadesłanych do Sądu kserokopii stosownych dokumentów. Rozpoznając wniosek o zmianę postanowienia zważono co następuje: Przepis art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm. – zwana dalej P.p.s.a.) konstytuuje zasadę odpłatności postępowania sądowoadministracyjnego. Wyjątkiem od niej jest możliwość przyznania prawa pomocy, które stosownie do treści art. 245 §1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi może zostać przyznane stronie w zakresie całkowitym lub częściowym. Przyznanie prawa pomocy w formie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia fachowego pełnomocnika z urzędu może nastąpić wobec osoby fizycznej, która wykaże że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego (art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.). Oznacza to, że kryteria oceny takiego wniosku są dużo surowsze aniżeli w przypadku wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych. Tylko więc ten, kto nawet przy najdalej idących wysiłkach nie jest w stanie zdobyć jakichkolwiek środków pieniężnych może liczyć na ewentualne uwzględnienie takiego wniosku. Analiza sytuacji majątkowej S. M. prowadzi do konstatacji, że sytuacja majątkowa skarżącej jest na tyle trudna, że uzasadnione jest przyznanie jej prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu. W pierwszej kolejności zauważyć trzeba, że skarżąca ma na swoim utrzymaniu dwójkę dzieci, z których jedno ze względu na wiek (poniżej [...] lat) wymaga stałej opieki matki. W tej sytuacji niepodobna oczekiwać, że wnioskodawczyni będzie w stanie podjąć pracę zarobkową i tym samym przyczynić się do podniesienia uzyskiwanego dochodu. Utrudnia to również stan zdrowia skarżącej, który umożliwił zaliczenie jej do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności. Oznacza to istotne ograniczenie możliwości znalezienia zatrudnienia. W tej sytuacji skarżąca może uzyskiwać wsparcie materialne wyłącznie ze środków publicznych. Dalej wskazać przyjdzie, że dochód S. M. pozwala na zaspokojenie elementarnych potrzeb jej rodziny, zaś znaczącą jego część pochłaniają wydatki na opłacenie lokalu w którym zamieszkuje (stanowią one ponad 50% jej miesięcznego dochodu). Uzasadnione jest również jej twierdzenie, zawarte w piśmie procesowym z dnia [...] r., że utrzymanie dzieci oznacza zwiększone wydatki, przy czym uwzględniwszy wysokość jej dochodu, wydatki te stanowią znaczącą pozycję w jej budżecie domowym. W związku z tym niepodobna zakładać, że wnioskodawczyni będzie w stanie ponieść koszty postępowania sądowego. Również, z tych samych przyczyn, nie będzie mogła wygospodarować środków na pokrycie kosztów zastępstwa procesowego świadczonego przez adwokata. Wobec tego uznano, że w rozpoznawanej sprawie zachodzą przesłanki do uwzględnienia złożonego wniosku w całości i zwolnienia skarżącej od kosztów sądowych i ustanowienia dla niej adwokata z urzędu. Z powyższych względów, w oparciu o art. 245 § 1 i § 2 P.p.s.a. w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 tej ustawy, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z § 3 tego przepisu orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło