II SA/Gl 64/08

WyrokWSA w Gliwicach2008-10-03

Skład orzekający: Bonifacy Bronkowski, Ewa Krawczyk, Włodzimierz Kubik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy samowolnie postawiona wiata, wykonana z elementów rusztowania warszawskiego, stanowi samowolę budowlaną podlegającą rozbiórce, nawet jeśli nie jest trwale związana z gruntem i ma charakter tymczasowy?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że wiata wykonana z elementów rusztowania warszawskiego, które nie są dopuszczonymi wyrobami budowlanymi, narusza przepisy techniczno-budowlane i stanowi samowolę budowlaną. Brak zgłoszenia budowy obiektu objętego art. 29 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, nawet jeśli obiekt nie jest trwale związany z gruntem, skutkuje obowiązkiem jego rozbiórki na podstawie art. 49b ust. 1 Prawa budowlanego, po wykluczeniu możliwości legalizacji.
Stan faktyczny
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał R. P. rozbiórkę wolno stojącej wiaty o funkcji garażu otwartego, wybudowanej bez zgłoszenia na działce w pobliżu budynku mieszkalnego. Wiata została wykonana z elementów rusztowania warszawskiego, nie była trwale związana z gruntem i według organu naruszała przepisy techniczno-budowlane. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał decyzję w mocy. R. P. wniósł skargę, podnosząc, że wiata ma charakter tymczasowy, służy do składowania materiałów budowlanych i nie stanowi zagrożenia, a także zarzucał nieprawidłowości po stronie innego współwłaściciela nieruchomości.
Rozstrzygnięcie
Oddalenie skargi.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski, Sędziowie Sędzia NSA Ewa Krawczyk (spr.), Sędzia WSA Włodzimierz Kubik, Protokolant starszy sekretarz sądowy Beata Bieroń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 października 2008r. sprawy ze skargi R. P. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. decyzją z dnia [...] roku nr [...] na podstawie art. 49 b ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane ( Dz. U. nr 89 z 1994 r., poz. 414 z zm.) nakazał R. P. rozbiórkę wolno stojącej wiaty o funkcji garażu otwartego, budowanej na działce nr [...] przy ul. [...] w K. W uzasadnieniu organ powołał się na ustalenia dokonane w trakcie oględzin w dniu [...] roku zabudowanej działki przy ul. [...]. Organ stwierdził, że na działce w odległości 0,70 m do 1 m od budynku mieszkalnego inwestor, bez zgłoszenia, ustawił wiatę o powierzchni zabudowy około [...] m2. Wiata ta jest skonstruowana z elementów rusztowania warszawskiego spiętych górą czteroma kątownikami perforowanymi, które w trakcie oględzin były ugięte. Pokrycie w dwóch płaszczyznach wykonano z płyty falistej bitumicznej, a w jednej z płyty falistej z włókna szklanego. Konstrukcje w celu usztywnienia podparto w dwóch miejscach – kątownikiem i ceownikiem, ukośnie wbitymi w ziemie. Wiata nie jest połączona trwale z gruntem, a według oświadczenia R. P. jej wykonanie nie zostało zakończone. W ocenie organu przedmiotowa wiata stanowi obiekt o którym mowa w art. 29 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, którego wykonanie wymagało zgłoszenia. Teren na którym wiata jest realizowana nie posiada planu miejscowego, a inwestor na tą inwestycję nie uzyskał decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Nadto ze względu na użycie do wykonania wiaty materiałów nieprzeznaczonych na ten cel oraz nieprzemyślaną konstrukcję wiaty tworzącą układ geometrycznie zmienny, narusza ona przepisy techniczno – budowlane – grozi katastrofą budowlaną. W związku z tym nakazano rozbiórkę wiaty na podstawie art. 49 b ust. 1 Prawa budowlanego. R. P. wniósł o "oddalenie decyzji" nakazującej mu rozbiórkę wolno stojącej wiaty. Podał, że wiata została postawiona z elementów rusztowania warszawskiego, które są stosowane do remontów piętrowych domów i nie stwarzają tym zagrożenia. Wyjaśnił także, że wiata nie jest otwartym garażem. Wiatę postawił na czas do dokonania "sądowego podziału ogrodu, którego jest współwłaścicielem w ½ części". Odwołujący wskazał także na naruszenie Prawa budowlanego przez drugiego współwłaściciela : nielegalna budowa garażu, bezprawne roboty związane z kominem i pomieszczeniem strychowym. Zdaniem odwołującego się organy nadzoru w sposób opieszały reagują na działania niezgodne z prawem drugiego współwłaściciela, jak i podobne zachowania sąsiadów.Natomiast w stosunku do niego bezwzględnie egzekwują wszystkie przepisy. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją nr [...] dnia [...] roku utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Jako podstawę prawną powołał art. 138 § 1 pkt 1 kpa w związku z art. 49 b ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku ( t.j. Dz. U. nr 156 z 2006 roku poz. 1118 z zm., dalej powoływana jako Prawo budowlane ). Organ odwoławczy stwierdził, że z materiału dowodowego wynika samowolne wybudowanie wiaty z wyrobów budowlanych nie przeznaczonych na ten cel, a mianowicie z elementów służących wyłącznie do konstruowania rusztowań. Budowa wiaty w sposób niezgodny ze sztuką budowlaną oznacza naruszenie przez skarżącego przepisów techniczno – budowlanych co wyklucza legalizację wiaty w oparciu o art. 49 b ust. 2 Prawa budowlanego. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżący R. P. podał, że sporna wiata ma charakter tymczasowy, nie jest związana z gruntem, została postawiona do składowania materiałów budowlanych potrzebnych do remontu domu, izolacji fundamentów, wymiany kanalizacji, tynkowania piwnic i podziału ogrodu ( będącego współwłasnością ). Skarżący przyznał, że samochód także stawia pod wiatą, ponieważ służy on celom transportowym. Skarżący powtórzył także zarzuty pod adresem współwłaściciela nieruchomości. Organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie Stan faktyczny ustalony przez organy orzekające, a obejmujący datę i sposób wykonania spornej wiaty oraz jej usytuowanie, jest w sprawie bezsporny. Zgodnie z art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego roboty budowlane ( art. 3 pkt 7 ) można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29 – 31. W art. 29 ust. 1 taksatywnie zostały wymienione obiekty, których budowa nie wymaga pozwolenia na budowę, z tym, że część z nich obciążona jest obowiązkiem dokonania przez inwestora zgłoszenia ( art. 30 ust. 1 pkt 1 i 1 a ). O tym, że na budowę konkretnego obiektu nie jest wymagane pozwolenie na budowę lub zgłoszenie nie decyduje więc fakt związania lub braku związania obiektu z gruntem lecz objęcie tego obiektu zakresem art. 29 ust. 1 i 30 ust. 1 Prawa budowlanego. Zarówno budowa wolno stojących parterowych budynków gospodarczych, wiat i altan oraz przydomowych oranżerii o powierzchni zabudowy do 25 m2 ( art. 29 ust. 1 pkt 2 ) jak i tymczasowych obiektów budowlanych, niepołączonych trwale z gruntem i przewidzianych do rozbiórki lub przeniesienia w inne miejsce w terminie określonym w zgłoszeniu, o którym mowa w art. 30 ust. 1, ale nie później niż przed upływem 120 dni od dnia rozpoczęcia budowy określonego w zgłoszeniu – wymaga dla legalności dokonania zgłoszenia ( art.30 ust. 1 pkt 1 i 1a ). Jedynie budowa obiektów przeznaczonych do czasowego użytkowania w trakcie realizacji robót budowlanych, położonych na terenie budowy nie wymaga ani pozwolenia na budowę ani zgłoszenia ( art. 29 ust. 1 pkt 24 i art. 30 ust. 1 ). Brzmienie art. 29 ust. 1 pkt 24 ustawy Prawo budowlane jednoznacznie wskazuje, iż budowa obiektu przeznaczonego do czasowego użytkowania w trakcie realizacji robót budowlanych nie wymaga pozwolenia na budowę tylko wówczas, gdy jedynym przeznaczeniem tego obiektu ma być "obsługa" zamierzonych robót budowlanych. Warunkiem uznania, że obiekt jest obiektem o którym mowa w art. 29 ust. 1 pkt 24 Prawa budowlanego jest więc legitymowanie się przez inwestora ostatecznym pozwoleniem na budowę lub dokonanie skutecznego zgłoszenia – dotyczących zamierzonych robót budowlanych. W okolicznościach sprawy: brak zgłoszenia ( lub pozwolenia na budowę ) zamierzonych przez inwestora robót; brak okoliczności o których mowa w art. 29 ust. 1 pkt 12 Prawa budowlanego, zasadnie sporną wiatę organy orzekające zakwalifikowały jako obiekt objęty zakresem art. 29 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego. Realizacja takiego obiektu – tu wiaty – wymaga zgłoszenia ( art. 29 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 30 ust. 1 pkt 1 ), którego inwestor nie dokonał. Obiekt budowlany wymagający dla realizacji zgłoszenia, który został wykonany bez tego zgłoszenia ( bądź pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ ) stanowi samowolę budowlaną, którą organ zobowiązany jest zlikwidować w drodze rozbiórki ( art. 49 b) po wcześniejszym wykluczeniu możliwości jego legalizacji. Procedurę legalizacyjną reguluje art. 49 b ust. 2 – 5. Skład orzekający podziela stanowisko organu odwoławczego co do braku uzasadnienia dla prowadzenia postępowania legalizacyjnego, które łączy się z nałożeniem na inwestora obowiązków złożenia dokumentów wyszczególnionych w art. 49 b ust. 2 pkt 1,2,3 i opłaty legalizacyjnej – art. 49 b ust. 4 i 5, w sytuacji stwierdzenia przez ten organ okoliczności z art. 49 b ust. 2, które co do zasady wykluczają legalizację. Jedną z tych okoliczności jest naruszenie istnieniem obiektu przepisów, w tym techniczno – budowlanych w sposób uniemożliwiający doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z prawem. Z akt administracyjnych wynika, czemu skarżący nie przeczy, że wiata została wykonana z elementów rusztowania tzw. warszawskiego. Elementy służące do konstruowania rusztowań nie są wyrobami budowlanymi dopuszczonymi do wykorzystania przy budowie obiektów, co oznacza że wykonanie wiaty nastąpiło niezgodnie ze sztuką budowlaną w zakresie użytych wyrobów budowlanych, a więc naruszeniem przepisów techniczno – budowlanych. Projektowanie i budowanie obiektów budowlanych musi się odbywać w sposób spełniający tzw. wymagania podstawowe ( art. 5 ust. 1 pkt 1 ) w tym bezpieczeństwa konstrukcji. Spełnieniu wymagań podstawowych służy również stosowanie przy wykonywaniu robót budowlanych wyłącznie wyrobów budowlanych służących do budowy obiektów, co łączy się z zapewnieniem bezpieczeństwa ludzi i mienia. Użyciu niewłaściwych wyrobów, w sprawie elementów rusztowań, tego zadania nie spełnia. Zagadnienia powyższe reguluje ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 roku o wyrobach budowlanych ( Dz. U. nr 92, poz. 881 ) i akty wykonawcze do tej ustawy. Mimo braku bezpośrednio odniesienia się do tej ustawy w zaskarżonej decyzji, wobec prawidłowego wskazania na naruszenie przez inwestora szeroko rozumianych "warunków technicznych" – zdanie składu orzekającego – decyzja jest zgodna z prawem. Podnoszone w skardze zarzuty dotyczące robót budowlanych wykonanych przez współwłaściciela ( uczestnika postępowania ) na nieruchomości stanowiącej przedmiot współwłasności pozostaje poza przedmiotowymi granicami niniejszej sprawy i dlatego nie mogą mieć wpływu na ocenę legalności kontrolowanej decyzji. Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153, poz. 1270 z zm.), oddalił skargę. su.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło