II SA/Gl 640/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Matan po rozpoznaniu w dniu 6 listopada 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu od postanowienia starszego referendarza sądowego z dnia 25 sierpnia 2017 r. o odmowie przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi D. F. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego w W. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym postanawia: utrzymać w mocy postanowienie starszego referendarza sądowego z dnia 25 sierpnia 2017 r. W treści skargi D. F. wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych w całości powołując się na trudną sytuację materialną wynikającą z faktu, iż prowadzona przezeń działalność gospodarcza w rozliczeniu za ubiegły rok przyniosła stratę. Równocześnie skarżący przedłożył urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym oświadczył, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z małżonką oraz trojgiem dzieci (w tym dwoje małoletnich) i nie posiada żadnych zasobów pieniężnych, przedmiotów wartościowych ani nieruchomości (zamieszkuje w wynajmowanym lokalu). Wskazał przy tym, iż na dochód jego rodziny, w kwocie 5.125,02 zł składa się wynagrodzenie jego pełnoletniej córki (1.459,48 zł) oraz dochód z działalności gospodarczej prowadzonej przez żonę (3.665,54 zł), z kolei wśród kosztów utrzymania wymienił opłaty czynszowe wraz mediami (około 1.000 zł) oraz wydatki na wyżywienie (2.500 zł). Do wniosku dołączona została kopia deklaracji PIT-36L za rok 2016, w której wnioskodawca wykazał stratę, w kwocie 183.440,43 zł. Wezwaniem z dnia 26 lipca 2017 r. zwrócono się do skarżącego o uprawdopodobnienie danych, na które się powołał. W tym zakresie wezwano go o: - udokumentowanie wysokości wydatków związanych z utrzymaniem się; - udokumentowanie aktualnej wysokości dochodów osiąganych przezeń oraz przez jego małżonkę; - nadesłanie kopii umowy najmu zamieszkiwanego lokalu. Odpowiadając na to wezwanie skarżący przedstawił umowę najmu zajmowanego mieszkania oraz dokumenty potwierdzające wysokość należności związanych z tym lokalem. Nie udokumentował natomiast w żaden sposób aktualnej wysokości dochodów uzyskiwanych przez niego oraz jego małżonkę. Zamiast tego, w piśmie z dnia 10 sierpnia 2017 r. oświadczył, iż pomiędzy nim i żoną istnieje ustrój rozdzielności majątkowej, a nadto, że pozostaje z nią w separacji. Mając powyższe na uwadze starszy referendarz sądowy postanowieniem z dnia 25 sierpnia 2017 r. odmówił skarżącej przyznanie prawa pomocy. W uzasadnieniu uznał, że skarżący nie wykazał swoich aktualnych dochodów ograniczając się do deklaracji podatkową za rok 2016 w której wykazał stratę z prowadzonej działalności gospodarczej. Drugim powodem odmowy był brak informacji o dochodach małżonki skarżącego. Pismem z 28 września 2017 r. skarżący złożył sprzeciw od powyższego postanowienia. W sprzeciwie ponownie powołał się na trudną sytuację życiową i majątkową. Jednocześnie podał zestawienie przychodów przedsiębiorstw swojego i małżonki za okres od stycznia do sierpnia 2017 r. oraz kosztów uzyskania tychże przychodów. I tak przedsiębiorstwo skarżącego osiągnęło w tym okresie przychód w wysokości 539.673,34 zł przy kosztach uzyskania w wysokości 519.478,81 zł Łączny dochód za ten okres wnioskodawca określił na kwotę 20.194,81 zł. Natomiast przychód przedsiębiorstwa małżonki wynosi 1.311.626,62 zł, koszty jego uzyskania 519.478,91 zł, tym samym przedsiębiorstwo osiągnęło łączny dochód 30.539,37 zł. Wobec powyższego średni miesięczny dochód przedsiębiorstwa skarżącego wyniósł w okresie od stycznia do sierpnia 2017 r. 2.524,35 zł. W końcowej części sprzeciwu powołano się na rozdzielność majątkową i faktyczną separacji skarżącego z małżonką. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 260 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.) sąd rozpatrując sprzeciw wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. Zgodnie z § 2 tego przepisu, wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność, a sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu. Z kolei art. 245 p.p.s.a. stanowi, że przyznanie prawa pomocy może nastąpić bądź w zakresie całkowitym, bądź częściowym. Odnosząc się zatem do wniosku D. F. należy podnieść, iż w myśl zasady wynikającej z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym (zgodnie z art. 245 § 3 p.p.s.a. mogącym obejmować zwolnienie od kosztów sądowych, na które składają się opłaty i wydatki) następuje wtedy, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W tym zakresie zasadnie referendarz sądowy przyjął, że skarżący nie wykazał w pełni okoliczności świadczących o spełnianiu przez niego wskazanej powyżej przesłanki nie informując o aktualnych dochodach swoich i swojej małżonki. Z kolei podane w sprzeciwie informacje dotyczące zestawienia dochodów działalności gospodarczej skarżącego i małżonki nie mają wpływu na rozstrzygnięcie w sprawie. Uwagę zwrócić należy, że zarówno skarżący jak i jego małżonka osiągają dochody znacznie przewyższające wpis w sprawie, wynoszący 450 zł. Z kolei zarówno kwota osiągniętych przychodów jak i kosztów ich uzyskania wskazują na obracanie środkami pieniężnymi w znacznej wysokości. Ponadto niezależnie od relacji między skarżącym i jego małżonką ma ona na równi z nim obowiązek przyczyniania się do ponoszenia kosztów utrzymania i wychowania wspólnych dzieci. Należy zwrócić uwagę, że skarżący wskazał małżonkę jako osobę pozostającą we wspólnym z nim gospodarstwie domowym, co tym bardziej uzasadnia wniosek, że pełna partycypacja skarżącego w kosztach postępowania nie wywoła uszczerbku utrzymania koniecznego dla jego i rodziny. Mając na uwadze powyższe okoliczności, Sąd na mocy art. 260 p.p.s.a. w związku z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. postanowił jak na wstępie.