II SA/Gl 641/05
WyrokWSA w Gliwicach2005-10-26
Skład orzekający: Bonifacy Bronkowski, Iwona Bogucka, Stanisław Nitecki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy administracji mogły wznowić postępowanie administracyjne w sprawie pozwolenia na użytkowanie przyłącza gazu, opierając się na decyzjach Wojewody i Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, które zostały następnie uchylone wyrokiem sądu administracyjnego?Ratio decidendi
Organy administracji nie mogły wznowić postępowania administracyjnego, opierając się na decyzjach Wojewody i Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, które zostały wyeliminowane z obrotu prawnego przez prawomocny wyrok sądu administracyjnego. Skoro decyzje te nie mogły stanowić podstawy prawnej dla wznowienia postępowania, organy dopuściły się naruszenia przepisów postępowania, co uzasadnia uwzględnienie skargi na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. 'c' PPSA.Stan faktyczny
Skarżący domagali się stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta C. z dnia [...] r. udzielającej pozwolenia na użytkowanie przyłącza gazu. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wznowił postępowanie, stwierdzając naruszenie prawa, ale odstąpił od uchylenia decyzji z uwagi na upływ ponad pięciu lat. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżący wnieśli skargę do WSA, zarzucając m.in. rażące naruszenie prawa, nieprawidłowe zastosowanie przepisów o wznowieniu postępowania i stwierdzeniu nieważności, a także przekroczenie terminu do wydania decyzji przez organ odwoławczy. WSA uchylił obie decyzje, uznając, że organy błędnie wznowiły postępowanie w oparciu o decyzje, które zostały później uchylone prawomocnym wyrokiem sądu.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uchylił zaskarżoną decyzję Ś. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w C. i orzekł, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana w całości. Zasądził od organu odwoławczego zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski Sędziowie WSA Iwona Bogucka Stanisław Nitecki (spr.) Protokolant ref. staż. Anna Trzuskowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 października 2005 r. sprawy ze skargi Z. P., M. W., Z. M. na decyzję Ś. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w C. z [...] r. [...], 2. orzeka, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana w całości, 3. zasądza od Ś. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. solidarnie na rzecz skarżących [...] zł ([...] zł ) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w C. postanowieniem
z dnia [...] r. nr [...] wydanym na podstawie art. 145 § 1 pkt 8, art. 147, art. 149 § 1 i art. 150 Kodeksu postępowania administracyjnego wznowił
z urzędu postępowanie w sprawie dotyczącej pozwolenia na użytkowanie przyłącza gazu do budynku mieszkalnego na działce przy ul. B. [...] w C., zakończonej decyzją ostateczną Prezydenta Miasta C. z dnia [...] r. znak [...], którą udzielono pozwolenia na użytkowanie przyłącza i wewnętrznej instalacji gazu. Organ ten następnie decyzją z dnia [...] r. Nr [...] wydaną na podstawie art. 151 § 2 w związku z art. 145 § 1 pkt 8 Kodeksu postępowania administracyjnego stwierdził, że decyzją nr [...] Prezydenta Miasta C. z dnia [...] r., którą udzielono pozwolenia na użytkowanie przyłącza gazu do budynku mieszkalnego na działce przy ul. B. [...] w C. i wewnętrznej instalacji gazu wydana została z naruszeniem prawa oraz odstąpił od uchylenia tej decyzji, gdyż od dnia doręczenia decyzji minęło ponad pięć lat. W uzasadnieniu swojej decyzji organ ten wskazał, że Wojewoda Ś. decyzją z dnia [...] r. stwierdził nieważność decyzji Prezydenta Miasta C. nr [...] z dnia [...] r. w części dotyczącej zatwierdzenia projektu i udzielenia A. G. – P. i E. P. pozwolenia na budowę przyłącza gazu do budynku mieszkalnego oraz wjazdu z nieruchomości [...] poprzez nieruchomość [...]. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] r. znak [...] utrzymał w mocy powyższą decyzję Wojewody Ś. w zakresie dotyczącym przyłącza gazu do nieruchomości przy ul. B. [...]. Podstawą stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta C. z [...] r. w części obejmującej przyłącze gazu był fakt, że pozwolenie obejmowało odcinek przyłącza gazu przebiegający na długości około 3 m przez działkę nr [...] będącą własnością Z. M., M. W. i Z. P., a inwestor nie przedstawił prawa do dysponowania wyżej wymienioną nieruchomością na cele budowlane. Okoliczność ta zdaniem organu wyczerpała przesłanki wznowienia postępowania wynikające z treści art. 145 § 1 pkt 8 Kodeksu postępowania administracyjnego. Jednocześnie organ pierwszej instancji zauważył, że z uwagi na to, że od dnia doręczenia decyzji Prezydenta Miasta C. z dnia
[...] r. upłynęło pięć lat, a nie może w ramach wznowionego postępowania uchylić wskazanej decyzji i musi ograniczyć się jedynie do stwierdzenia wydania decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazania okoliczności, z powodu których nie uchylił tej decyzji.
Z decyzją taką nie zgodzili się Z. P., Z. M. i M. W., którzy wnieśli odwołanie. W odwołaniu tym domagali się stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta C. z dnia [...] r. jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa. W motywach odwołania skarżący wskazali, że w stosunku do wyżej wymienionej decyzji występują inne przesłanki wznowienia postępowania, a mianowicie wynikające z treści art. 145 § 1 pkt 1 i 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, jak również organ pierwszej instancji zignorował postanowienia art. 156 § 1 pkt 1, 2 i 7 tego Kodeksu.
Ś. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. decyzją
z dnia [...] r. Nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 151 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu wydanej decyzji organ odwoławczy przywołał analogiczne motywy jakimi kierował się organ pierwszej instancji, a mianowicie; w sprawie występuje przesłanka wznowieniowa wynikająca z treści art. 145 § 1 pkt 8 Kodeksu postępowania administracyjnego, jednakże z uwagi na upływ pięciu lat od dnia doręczenia decyzji nie można już jej uchylić a jedynie ograniczyć się do stwierdzenia wydania jej z naruszeniem prawa.
Z rozstrzygnięciem takim nie zgodzili się skarżący, którzy za pośrednictwem organu odwoławczego wnieśli skargę do sądu administracyjnego. Ich zdaniem organ odwoławczy nie rozpatrzył sprawy w kontekście treści art. 156 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, ponieważ decyzja Prezydenta Miasta C. z [...] r. wydana została z rażącym naruszeniem prawa. Nadto skarżący podnieśli, że od dnia doręczenia powyższej decyzji do stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta C. z dnia [...] r., które nastąpiło w dniu [...] r. nie upłynęło pięć lat. Dodatkowo skarżący podnieśli, że Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 8 listopada 2004 r. sygn. akt 7/IV SA 1346-1347/03 uznał że decyzje budowlane Państwa P. wydane zostały z rażącym naruszeniem prawa. Odrębnym zarzutem skarżących jest to, że zaskarżona decyzja wydana została po upływie przewidzianego przez Kodeks postępowania administracyjnego 30 dni na wydanie decyzji.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi i przytoczył analogiczną argumentację jaką zamieścił w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje :
Skarga zasługuje na uwzględnienie, jednakże z innych przyczyn niż podali to skarżący.
Kontrola legalności zaskarżonej decyzji przeprowadzona w oparciu o postanowienia art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ) wykazała, że zaskarżona decyzja nie odpowiada wymogom prawa. Stosownie do postanowień art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Stosownie do postanowień art. 6 Kodeksu postępowania administracyjnego organy administracji działają na podstawie przepisów prawa, a po myśli art. 145 § 1 pkt 8 tegoż Kodeksu w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione. Jednocześnie po myśli art. 146 § 1 wyżej wymienionego Kodeksu uchylenie decyzji z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 3 – 8 nie może nastąpić, jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło pięć lat.
Przedmiotem niniejszej sprawy jest wznowienie postępowania administracyjnego w sprawie zakończonej decyzją ostateczną Prezydenta Miasta C. z dnia [...] r., którą udzielono A. G. – P. i E. P. pozwolenia na użytkowanie przyłącza gazu do budynku mieszkalnego na działce przy ul. B. [...] w C. i wewnętrznej instalacji gazu. Postępowanie to zostało uruchomione w następstwie decyzji Wojewody Ś. z dnia [...] r., mocą której stwierdził nieważność decyzji Prezydenta Miasta C.
nr [...] z dnia [...] r. w części dotyczącej zatwierdzenia projektu i udzielenia A. G. – P. i E. P. pozwolenia na budowę przyłącza gazu do budynku mieszkalnego oraz wjazdu z nieruchomości [...] poprzez nieruchomość [...], a Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] r. znak [...] utrzymał w mocy powyższą decyzję Wojewody Śl. w zakresie dotyczącym przyłącza gazu do nieruchomości przy ul. B. [...].
W świetle przedstawionych rozważań przesłanką uzasadniającą wznowienie postępowania w rozpatrywanej sprawie jest sytuacja wynikająca z treści art. 145 § 1 pkt 8 Kodeksu postępowania administracyjnego, czyli uchylenie lub zmiana decyzji będącej podstawą dla wydania innej decyzji administracyjnej.
Analiza akt administracyjnych oraz złożonego wraz ze skargą wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 8 listopada 2004 r. sygn. akt 7/IV SA 1346/1347/03, pozwala uznać, że w dniu wszczęcia przedmiotowego postępowania nie występowała przesłanka wznowienia postępowania wymieniona we wskazanym powyżej przepisie Kodeksu postępowania administracyjnego. Mocą przywołanego wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zarówno decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. jak również poprzedzającą ją decyzję Wojewody Ś. z dnia [...] r. oraz na mocy art. 152 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. W trakcie rozprawy skarżący Z. P. oświadczył, że wyrok ten jest prawomocny, ponieważ nie została wniesiona w stosunku do niego skarga kasacyjna.
Jak zostało to zaznaczone powyżej postępowanie w przedmiotowej sprawie zostało uruchomione postanowieniem z dnia [...] r., a jako przesłankę wznowienia wskazano decyzje Wojewody Ś. i Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Skoro powyższym wyrokiem decyzje te zostały wyeliminowane z obrotu prawnego i nie podlegały wykonaniu, to tym samym nie mogły one stać się podstawą wznowienia postępowania administracyjnego. Zatem organy administracji wznawiając postępowanie w oparciu o wskazaną przesłankę dopuściły się naruszenia przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a tym samym wyczerpana została przesłanka uwzględnienia skargi przewidziana treścią art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Zarzuty skarżących zamieszczone w skardze nie mogły zostać uwzględnione, ponieważ w ramach postępowania nadzwyczajnego jakim jest wznowienie postępowania organ nie rozpatruje przesłanek przewidzianych dla innego trybu weryfikacji decyzji administracyjnych jakim jest stwierdzenie nieważności decyzji. Także zarzut dotyczący nie upłynięcia pięciu lat od dnia wydania decyzji Prezydenta Miasta C. z dnia [...] r. do decyzji Wojewody Ś. z dnia [...] r. stwierdzającej nieważność powyższej decyzji, nie może być uwzględniony. Stosownie bowiem do postanowień art. 146 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego pięcioletni termin liczy się od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji, w stosunku do której ma być uruchomione nadzwyczajne postępowanie. Zatem by móc wznowić postępowania od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji nie może upłynąć pięć lat. Termin ten nie jest w żaden sposób połączony z datą wydania decyzji stanowiącej przesłankę uruchomienia takiego nadzwyczajnego postępowania. Nie trafny jest także zarzut dotyczący naruszenia terminu do wydania zaskarżonej decyzji przez organ odwoławczy. Otóż należy zauważyć, że faktycznie organ odwoławczy winien sprawę załatwić we wskazanym przez siebie terminie, jednakże nie podjęcie w tym terminie rozstrzygnięcia skutkuje jedynie otwarciem drogi do skutecznego wnoszenia zażalenia na bezczynność organu administracji, natomiast przekroczenie tego terminu dla samego rozstrzygnięcia nie wywołuje negatywnych skutków.
Uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu pierwszej instancji nakłada na organ pierwszej instancji szczególne obowiązki, otóż dalsze prowadzenie postępowania w niniejszej sprawie uzależnione będzie od ewentualnych rozstrzygnięć podejmowanych w sprawie pozwolenia na budowę. Rozstrzygnięcie w tym zakresie będzie determinowało dalsze działania, a w szczególności da odpowiedź na rodzące się pytanie, czy w sprawie tej będzie występował przedmiot postępowania, czy też z uwagi na jego brak będzie należało wszczęte postępowanie umorzyć.
Sąd po myśli art. 152 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości.
O kosztach postępowania Sąd orzekł stosownie do postanowień art. 200
w związku z art. 202 § 2 i art. 209 wyżej wymienionej ustawy.
Wobec powyższego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" wyżej wymienionej ustawy uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji.
su.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło