II SA/Gl 642/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Łucja Franiczek (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska, Sędzia WSA Andrzej Matan, Protokolant Agnieszka Jurczak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 października 2016 r. sprawy ze skargi Z. K. i A. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nakazu podłączenia nieruchomości do istniejącej sieci kanalizacji sanitarnej oddala skargę. Burmistrz M. decyzją z dnia [...] r. nr [...] działając na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 2, ust. 7 i 9 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2013 r. poz. 1399 ze zm.), nakazał skarżącym Z. K. i A. K. podłączenie stanowiącej ich własność nieruchomości przy ul. [...] w M., do istniejącej miejskiej sieci kanalizacji sanitarnej. W uzasadnieniu organ I instancji podał, że zgodnie z pismem Zakładu "A" Sp. z o.o. w M. z dnia 7 stycznia 2015 r. istnieje możliwość podłączenia nieruchomości do sieci kanalizacji zgodnie z wydanymi warunkami technicznymi, jednak nieruchomość nie została do tej pory przyłączona, mimo deklaracji właścicieli. Skoro zaś nieruchomość nie jest wyposażona w przydomową oczyszczalnię ścieków, lecz jedynie w zbiornik bezodpływowy, zachodzą podstawy do wydania decyzji na podstawie powołanej regulacji. W odwołaniu od decyzji adresaci nakazu zarzucili naruszenie art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy. Ich zdaniem, organ nie sprawdził w postępowaniu, czy doręczono im wydane przez "A" warunki techniczne dla przyłączenia ich nieruchomości oraz czy możliwe jest wykonanie deklarowanego przez nich oświadczenia, a zatem czy możliwe było dotrzymanie deklarowanego terminu. Nadto, ustawa nie upoważnia organu do wskazania terminu, w jakim przyłączenie do sieci kanalizacyjnej powinno być wykonane przez właścicieli. Jednakże zaskarżoną decyzją odwołania nie uwzględniono. Zdaniem Kolegium, spełnione zostały bowiem przesłanki ustawowe przyłączenia nieruchomości do sieci kanalizacji sanitarnej, gdyż do jej granicy wykonano sięgacz. Stąd też wydanie nakazu było obligatoryjne z powodu niewykonania obowiązku ustawowego przez właścicieli nieruchomości. Decyzja organu I instancji nie określa też terminu jej wykonania. Zatem zdaniem Kolegium jako zgodną z prawem należało ją utrzymać w mocy. W skardze do sądu administracyjnego Z. K. i A. K. domagali się uchylenia decyzji obu instancji i zasądzenia kosztów postępowania, zarzucając naruszenie art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy – poprzez faktyczne wyznaczenie im przez organ I instancji w toku postępowania wyjaśniającego terminu dokonania przyłączenia ich nieruchomości do sieci kanalizacyjnej, bezwarunkowo zobowiązując ich do złożenia takiego oświadczenia, mimo wyposażenia nieruchomości w bezodpływowy zbiornik, zrealizowany na podstawie prawomocnej decyzji o pozwoleniu na budowę. W uzasadnieniu ponowili zarzuty i argumentację, zawartą w odwołaniu od decyzji organu I instancji. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko i argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest uzasadniona. Zaskarżona decyzja nie narusza bowiem prawa materialnego, ani też organy administracji nie uchybiły regułom procedury administracyjnej w stopniu skutkującym wznowieniem tego postępowania, bądź mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Tymczasem zgodnie z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (DZ. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.), dopiero stwierdzenie tego rodzaju naruszenia prawa uzasadnia uwzględnienie skargi. Zdaniem sądu administracyjnego, w niniejszej sprawie organy obydwu instancji trafnie dopatrzyły się ustawowej przesłanki do wydania decyzji o nakazie przyłączenia przez skarżących nieruchomości do istniejącej sieci kanalizacyjnej. Wyposażenie nieruchomości w bezodpływowy zbiornik ścieków, będący w odpowiednim stanie technicznym i zrealizowany na podstawie pozwolenia na budowę, nie zwalnia bowiem właścicieli nieruchomości od wykonania obowiązku, wynikającego z art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy o utrzymaniu czystości..., wyżej powołanej. Przepis ten został zacytowany przez organy administracji. Jest też poza sporem, że skarżący nie zrealizowali przydomowej oczyszczalni ścieków, co zwalniałoby ich od obowiązku przyłączenia nieruchomości do istniejącej sieci. Istnieje zaś techniczna możliwość wykonania obowiązku ustawowego z uwagi na wykonanie tzw. sięgacza do granicy ich nieruchomości. Wykonanie przyłącza obciąża zatem skarżących. Obowiązek ten powstaje z mocy ustawy z chwilą umożliwienia jego wykonania, czyli wybudowania sieci do granicy nieruchomości. Już wówczas organ administracji winien wszcząć postępowanie i bez zbędnej zwłoki orzec o nakazie przyłączenia nieruchomości do sieci. Tymczasem w niniejszej sprawie organ I instancji wszczął postępowanie pismem z dnia [...] r., zaś zakończył je dopiero decyzją z dnia [...] r. Jak się wydaje przyczyną zwłoki organu było oczekiwanie na dobrowolne wykonanie przyłącza przez skarżących zgodnie z ich deklaracją. Niewątpliwie było to działanie na korzyść skarżących. Odwlekanie z wydaniem decyzji doprowadziło bowiem do faktycznego odroczenia wykonania obowiązku ustawowego i spowodowało znaczne odsunięcie w czasie ewentualnego wdrożenia egzekucji administracyjnej. Oczywiście działanie organu I instancji było wadliwe z punktu widzenia procedury administracyjnej. Organ ten nie powinien występować do strony o zadeklarowanie terminu wykonania przyłącza, lecz niezwłocznie po wszczęciu i przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, sprowadzającego się jedynie do ustalenia niewykonania obowiązku, mimo technicznej możliwości przyłączenia nieruchomości do istniejącej sieci, wydać nakaz w drodze decyzji. Jednak uchybienie zasadzie szybkości postępowania i przekroczenie terminów załatwienia sprawy z art. 12 i art. 35 § 1 i 3 kpa, nie miało wpływu na wynik sprawy. Wbrew zarzutom skargi, organ I instancji nie określił też terminu wykonania nakazu, bowiem decyzja nie zawiera takiego rozstrzygnięcia, co dopiero mogłoby uzasadniać zarzut naruszenia prawa materialnego. Dopiero uzyskanie waloru ostateczności poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji na podstawie decyzji Kolegium w wyniku rozpatrzenia odwołania powoduje możliwość wyegzekwowania obowiązku w postępowaniu egzekucyjnym. Zdaniem sądu, nie mógł też odnieść skutku zarzut nieustalenia przez organy administracji, czy skarżącym doręczono przywołane przez organ I instancji pismo w postaci określenia warunków technicznych przyłączenia nieruchomości do sieci. Wszak skarżący nie ferowali zarzutu, że pismo takie nie zostało im doręczone. Gdyby zaś w istocie tak było, o treści tego pisma powzięli wiadomość w toku postępowania przed organem I instancji. Zatem w każdym wypadku mieli możliwość przyłączenia nieruchomości do sieci – bez wydania decyzji w trybie art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy, konkretyzującej obowiązek ustawowy i umożliwiającej jego wyegzekwowanie. Względy ekonomiczne i wysokość kosztów wykonania przyłącza z uwagi na jego długość, wynikającą z dużej powierzchni nieruchomości i usytuowania budynku w znacznej odległości od sieci, doprowadzonej jedynie do granicy, nie uzasadnia dalszej zwłoki w załatwieniu sprawy. W tym stanie rzeczy skarga nie mogła odnieść skutku i jako nieuzasadniona podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.