II SA/Gl 644/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Bogucka Sędziowie Sędzia NSA Łucja Franiczek (spr.) Sędzia WSA Rafał Wolnik Protokolant Aleksandra Żmudzińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 listopada 2007 r. sprawy ze skargi T. C. na decyzję Dyrektora (...) Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w C. z dnia (...) r. nr (...) w przedmiocie odmowy przyznania renty strukturalnej oddala skargę. Wnioskiem z dnia [...] r. T. C. wystąpił o przyznanie renty strukturalnej. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w P. w dniu [...] r. wydał postanowienie o spełnieniu przez wnioskodawcę wstępnych warunków wymaganych do przyznania renty strukturalnej, które doręczono mu w dniu [...] r. wraz z pouczeniem, że w terminie 6 miesięcy od otrzymania postanowienia powinno nastąpić przekazanie gospodarstwa i zaprzestanie prowadzenia działalności rolniczej. W dniu [...] r. wnioskodawca przedłożył dokumenty w sprawie przekazania gospodarstwa rolnego. Po rozpatrzeniu sprawy Kierownik Biura Powiatowego AR i MR w P. decyzją nr [...], wydaną w dniu [...] r. orzekł o odmowie przyznania T. C. renty strukturalnej. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia organ I instancji powołał przepisy § 20 ust. 3 w zw. z § 4 pkt 1 rozp. RM z dnia 30 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na uzyskiwanie rent strukturalnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich ( Dz. U. Nr 114, poz. 1191 ze zm.). W uzasadnieniu decyzji odmownej organ administracji podał, że wnioskodawca dopiero w dniu [...] r. nabył własność działki, deklarowanej we wniosku o przyznanie renty strukturalnej, zaś w dniu [...] r. ukończył 65 lat i tym samym osiągnął wiek emerytalny. W tej sytuacji organ uznał, iż nie spełnia on warunku z § 4 pkt 1 cyt. rozp. W odwołaniu od decyzji T. C. podniósł, że wszak organ I instancji wydając postanowienie z dnia [...] r., potwierdził spełnienie warunków niezbędnych do uzyskania renty strukturalnej i w wymaganym 6 - miesięcznym terminie przekazał swoje gospodarstwo rolne, co uzasadniało przyznanie mu renty strukturalnej. Zaskarżoną decyzją Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego AR i MR orzekł o utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że przedmiotem postępowania o przyznanie renty strukturalnej były użytki rolne o pow. [...] ha, stanowiące własność odwołującego się oraz gospodarstwo rolne o pow. [...] ha, dzierżawione od AWRSP/O. Tymczasem przekazanie wszystkich gruntów nastąpiło dopiero w dniu [...] r., podczas gdy wcześniej osiągnął on wiek emerytalny, co stanowiło przeszkodę do przyznania renty strukturalnej. Stąd też odwołania nie uwzględniono. W skardze do sądu administracyjnego T. C. wniósł o uchylenie decyzji organu odwoławczego i "nakazanie organowi przyznania renty strukturalnej od dnia [...] r. wraz z odsetkami", a nadto, domagał się zasądzenia kosztów postępowania sądowego. Zdaniem skarżącego, zapis § 4 ust. 3 powołanego przez organy administracji rozporządzenia sugeruje, że wymienione tam warunki winny być spełnione w dniu składania wniosku, a za taką interpretacją przemawia też instrukcja wypełniania wniosku o przyznanie renty strukturalnej. Ponadto, moment weryfikacji wniosku wynika z treści § 20 ust. 1 rozp. Brak więc podstawy do powtórnej weryfikacji po wydaniu postanowienia o spełnieniu warunków wstępnych. Tym samym, zdaniem skarżącego, mając także na uwadze zapisy § 21 ust. 3,4 i 5, wydana decyzja odmowna jest bezprawna w świetle § 21 ust. 1 pkt 1 w zw. z § 20 ust. 4 rozp. Nadto, skarżący wskazał na względy rodzinne i zdrowotne, które stanowiły przeszkody w niezwłocznym przekazaniu całego posiadanego gospodarstwa. Odpowiadając na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, akcentując że przekazanie gospodarstwa rolnego i zaprzestanie działalności rolniczej, nastąpiło już po osiągnięciu przez skarżącego wieku emerytalnego, co uzasadniało odmowę przyznania renty strukturalnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Skarga nie mogła odnieść skutku, bowiem zaskarżona decyzja o odmowie przyznania renty strukturalnej nie narusza prawa, a tylko w takim aspekcie podlegała kontroli sądowej. Pomoc finansowa na uzyskiwanie przez rolników rent strukturalnych ( wcześniejszych emerytur ), wynika z rozp. Rady ( WE ) nr 1257/1999 z dnia 17 maja 1999 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich z Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej ( EFOGR), opubl. w Dz. U.UE.L. 99/160.80. W świetle art. 11 pkt 1 cyt. rozp. pomoc ta przysługuje osobie przekazującej gospodarstwo, która zaprzestaje całkowicie prowadzenia komercyjnej gospodarki rolnej, ma nie mniej niż 55 lat oraz nie osiągnęła jeszcze normalnego wieku emerytalnego w momencie przekazywania gospodarstwa oraz prowadziła gospodarstwo rolne przez 10 lat poprzedzających przekazanie gospodarstwa. Szczegółowe warunki i tryb udzielania, wypłacania, zawieszania i zwracania pomocy finansowej na uzyskiwanie rent strukturalnych, reguluje zaś rozp. Rady Ministrów z dnia 30 kwietnia 2004 r. ( Dz. U. Nr 114, poz. 1191 ze zm.), przywołane przez organy administracji. I tak, w świetle § 4 pkt 1 tegoż rozp., rentę strukturalną przyznaje się producentowi rolnemu, jeżeli m.in. ma ukończone 55 lat, lecz nie osiągnął wieku emerytalnego i nie ma ustalonego prawa do emerytury lub renty z ubezpieczenia społecznego lub zaopatrzenia emerytalnego lub ubezpieczenia społecznego rolników. Postępowanie w sprawie przyznania takiej renty wszczyna się na pisemny wniosek rolnika, który może być złożony dopiero po ukończeniu 55 lat, jednak nie później niż na 6 miesięcy przed osiągnięciem wieku emerytalnego. Do wniosku dołącza się zaś m.in. dokumenty potwierdzające łączną powierzchnię i stan prawny posiadanego gospodarstwa rolnego ( § 18 cyt. rozp.). Kierownik biura powiatowego Agencji weryfikuje wniosek w terminie 40 dni od dnia jego złożenia. Jeżeli w wyniku weryfikacji wniosku zostanie ustalone, że wnioskodawca nie spełnia m.in. warunku z § 4 pkt 1 lub nie jest właścicielem gospodarstwa rolnego o powierzchni co najmniej 1 ha użytków rolnych, kierownik biura powiatowego w drodze decyzji administracyjnej odmawia przyznania renty ( § 20 ust. 2 cyt. rozp.). Spełnienie warunków z § 4 pkt 1-3, 6 i 7 § 11 oraz przymiot właściciela gospodarstwa rolnego o pow. co najmniej 1 ha użytków rolnych, obliguje natomiast organ do wydania postanowienia o spełnieniu wstępnych warunków do przyznania renty strukturalnej w terminie 40 dni od dnia złożenia kompletnego wniosku. Następnie w terminie 30 dni od dnia przedłożenia przez wnioskodawcę dowodów potwierdzającego przekazanie gospodarstwa rolnego i zaprzestanie prowadzenia działalności rolniczej, właściwy organ wydaje decyzję administracyjną w sprawie przyznania renty strukturalnej ( § 21 ust. 1 cyt. rozp.). Wreszcie, wyjaśnić przyjdzie, iż warunek przekazania gospodarstwa rolnego uważa się za spełniony, jeżeli zostały przekazane wszystkie użytki rolne wchodzące w skład tego gospodarstwa, będące przedmiotem własności rolnika ( § 6 ust. 1 pkt 1 rozp.), zaś warunek zaprzestania prowadzenia działalności rolniczej uważa się za spełniony, jeżeli po przekazaniu gospodarstwa rolnego łączna powierzchnia użytków rolnych posiadanych przez uprawnionego do renty strukturalnej nie przekracza 0,5 ha ( § 9 pkt 1 rozp.). Regulacja ta oznacza, iż o ile warunek przekazania gospodarstwa rolnego odnosi się do gruntów, stanowiących własność rolnika, to warunek zaprzestania prowadzenia działalności rolniczej polega na wyzbyciu się także użytków rolnych, będących w jego posiadaniu, a nie tylko stanowiących własność, np. dzierżawionych przez rolnika. Oczywiste jest, że spełnienie obydwu tych warunków, może nastąpić już po złożeniu wniosku o przyznanie renty strukturalnej, aczkolwiek sporna może być kwestia, czy dopuszczalne jest to przed wydaniem postanowienia w trybie § 20 ust. 4 rozp. Kwestia ta nie jest jednak istotna w niniejszej sprawie, skoro skarżący przekazał gospodarstwo rolne, stanowiące jego własność o pow. [...] ha w dniu [...] r., a cesji dzierżawy gruntów rolnych o pow. [...] ha, dokonał w dniu [...] r. i z tym dniem zaprzestał działalności rolniczej, podczas gdy postanowienie wstępne doręczono mu wcześniej, bo w dniu [...] r. Istotna jest natomiast okoliczność, iż skarżący ukończył 65 lat, a więc osiągnął wiek emerytalny w dniu [...] r., będąc wówczas jeszcze producentem rolnym ( dzierżawcą użytków rolnych o pow. [...] ha ), podczas gdy składając w dniu [...] r. wniosek o przyznanie renty strukturalnej, nie był właścicielem gospodarstwa rolnego o pow. 1 ha, jako że dopiero w dniu [...] r. nabył na własność działkę o pow. [...] ha. Zdaniem sądu administracyjnego, w takim stanie faktycznym sprawy skarżący nie spełniał zarówno warunku z § 4 pkt 4, jak i § 4 pkt 1 rozp., na który powołały się organy obydwu instancji. Brak było już na etapie wstępnej weryfikacji wniosku o przyznanie renty strukturalnej podstaw do wydania pozytywnego postanowienia z § 20 ust. 4 rozp., skoro składając wniosek w ostatnim dniu 6 – miesięcznego terminu przed osiągnięciem wieku emerytalnego, skarżący nie był właścicielem gospodarstwa rolnego o wymaganej powierzchni. Zdaniem składu orzekającego, nie może budzić wątpliwości fakt, że warunek taki producent rolny musi spełniać w dniu złożenia wniosku. Dokonana później korekta wniosku, po zawarciu umowy kupna gospodarstwa rolnego, nie może sanować tego rodzaju braku jako materialnoprawnej przesłanki przyznania renty strukturalnej. Nie ma też znaczenia fakt, że organ I instancji błędnie stwierdził spełnienie przez skarżącego warunków wstępnych, gdyż w dacie wydania postanowienia skarżący był już właścicielem gospodarstwa rolnego. Nie sposób bowiem założyć, aby postanowienie z § 20 ust. 4 rozp., miało walor wiążący na etapie wydania decyzji z § 21 ust. 1. Przy takim rozumowaniu nie byłoby bowiem prawnej możliwości wyeliminowania z obrotu prawnego wadliwego postanowienia, skoro nie przysługuje na nie zażalenie, co z kolei wyklucza możliwość wdrożenia trybów nadzwyczajnych ( art. 126 kpa ). W żadnym też wypadku postanowieniem tym nie jest związany sąd administracyjny, rozpoznając skargę na decyzję odmowną. Stąd też już z tych względów brak było podstaw do przyznania skarżącemu renty strukturalnej, jako że składając wniosek w dniu [...] r. przed osiągnięciem w dniu [...] wieku emerytalnego, nie był właścicielem gospodarstwa rolnego o powierzchni powyżej 1 ha użytków rolnych. Takie gospodarstwo skarżący nabył dopiero w dniu [...] r., lecz wówczas do ukończenia 65 roku życia pozostawało mu mniej niż 6 miesięcy jako terminu złożenia wniosku. Nadto, sąd administracyjny nie podzielił zarzutu skargi, iż warunek z § 4 pkt 1 rozp. w postaci nieosiągnięcia wieku emerytalnego winien być spełniony w dniu złożenia wniosku. Wszak jak wyżej podano, wniosek w tym przedmiocie należy złożyć na 6 miesięcy przed osiągnięciem wieku emerytalnego ( § 18 ust. 1). Wreszcie, powołany wyżej art. 11 pkt 1 rozp. Rady ( WE ) nr 1257/1999, jednoznacznie stanowi, że pomoc finansowa przysługuje osobie, która nie osiągnęła jeszcze normalnego wieku emerytalnego w momencie przekazywania gospodarstwa i zaprzestaje całkowicie prowadzenia komercyjnej gospodarki rolnej. Zatem obie te okoliczności muszą nastąpić przed uzyskaniem wieku emerytalnego. Tymczasem skarżący zaprzestał prowadzenia produkcji rolnej dopiero w dniu [...] r., a więc po osiągnięciu w dniu [...] r. wieku emerytalnego. O ile jednak warunek zaprzestania działalności rolniczej i przekazania gospodarstwa rolnego, musi być spełniony przed osiągnięciem wieku emerytalnego, to sama decyzja o przyznaniu renty strukturalnej może być już wydana po tej dacie, skoro renta ta przysługuje od miesiąca, kiedy spełnione zostały warunki do jej nabycia ( § 13 ust. 2 cyt. rozp.). Wyjaśnić też przyjdzie, iż dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy nie mogły mieć znaczenia kwestie, dotyczące sytuacji osobistej, rodzinnej i zdrowotnej skarżącego. Przyznawanie rent strukturalnych nie następuje bowiem na zasadzie uznania administracyjnego, zaś sąd administracyjny nie jest władny brać pod rozwagę zasad współżycia społecznego. Przywołane wyżej terminy mają zaś charakter materialny, a nie – procesowy, stąd też nie podlegają przywróceniu. Z tych wszystkich względów nie stwierdzając naruszenia prawa materialnego, które miałoby wpływ na wynik sprawy, ani też naruszenia reguł procedury administracyjnej w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, bądź skutkującym wznowieniem postępowania administracyjnego, Wojewódzki Sąd Administracyjny skargę oddalił na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). su.