II SA/Gl 644/08

PostanowienieWSA w Gliwicach2008-09-19

Skład orzekający: Maria Taniewska-Banacka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżąca, która nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny, może uzyskać prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w całości?
Ratio decidendi
Sąd przyznał skarżącej prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w całości, uznając, że jej sytuacja majątkowa i rodzinna, w tym brak dochodów, utrzymywanie się z pożyczek i świadczenia emerytalnego matki, a także wysokie opłaty czynszowe, uniemożliwiają jej pokrycie kosztów sądowych bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania. Sąd uznał, że przesłanka z art. 246 § 1 pkt 1 PPSA została spełniona.
Stan faktyczny
Skarżący wnieśli skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie rozbiórki obiektu budowlanego. Jedna ze skarżących, R.S., złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Wniosek ten został początkowo oddalony przez referendarza sądowego, jednak pełnomocnik skarżącej wniósł sprzeciw, kwestionując ocenę sytuacji materialnej skarżącej. Sytuacja materialna skarżącej charakteryzuje się brakiem dochodów, utrzymywaniem się z pożyczek i świadczenia emerytalnego matki, a także wysokimi opłatami czynszowymi.
Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącej R.S. prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w całości.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Maria Taniewska- Banacka po rozpoznaniu w dniu 19 września 2008 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi R.S., J.D., B.D. na decyzję (...) Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia (...) r., nr (...) w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie rozbiórki obiektu budowlanego w kwestii wniosku skarżącej R.S. o przyznanie prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych na skutek wniesionego przez pełnomocnika skarżącej A.S. sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach z dnia 8 sierpnia 2008 r. p o s t a n a w i a: przyznać skarżącej R.S. prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w całości. Pismem z dnia (...) r. skarżący R.S., J.D. i B.D. reprezentowani przez fachowego pełnomocnika w osobie A.S. wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach na decyzję (...) Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia (...) r., nr (...) w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie rozbiórki obiektu budowlanego. Dnia (...) r. skarżąca R.S. złożyła na formularzu urzędowym PPF wniosek o przyznanie prawa pomocy zaznaczając, iż wnosi o zwolnienie od kosztów sądowych. Z wniosku oraz dokumentów nadesłanych w późniejszym terminie do Sądu wynika, iż wnioskodawczyni prowadzi gospodarstwo domowe wraz z (...) córką J.S.. W skład jej majątku wchodzi lokal mieszkalny o pow. (...) m2 oraz udział w (...) o pow. (...) m2 znajdującej się w C.. Sprzedaż udziału w ww. nieruchomości obecnie jest niemożliwa, albowiem pozostali współwłaściciele nie przeprowadzają postępowania spadkowego. Wysokość opłat czynszowych za lokal mieszkalny wynosi (...) zł miesięcznie. Skarżąca wskazała, iż nie posiada żadnych dochodów, a utrzymuje się z pieniędzy pożyczonych od "życzliwych ludzi" m.in. P.S., H.S. i W.Z. oraz ze świadczenia emerytalnego uzyskiwanego przez jej (...) matkę tj. (...) zł, która pozostaje pod jej opieką. W opłaceniu czynszu częściowo pomaga jej brat- P.S. Nie otrzymuje (...) na córkę od ojca dziecka, z uwagi na fakt, iż dziecko urodziło się (...) i posiada tylko obywatelstwo (...), a to uniemożliwia założenie sprawy alimentacyjnej w Polsce. Dodatkowo wnioskodawczyni podnosi, iż w roku (...) zniszczeniu uległ jej dom i majątek ruchomy stanowiący wieloletni dorobek jej pracy. Postanowieniem z dnia 8 sierpnia 2008 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach oddalił wniosek skarżącej o przyznanie jej prawa pomocy. W ustawowym terminie pełnomocnik skarżącej wniósł sprzeciw od otrzymanego rozstrzygnięcia wnosząc o zwolnienie w całości z kosztów sądowych. W uzasadnieniu zakwestionował twierdzenia podnoszone w ww. postanowieniu, w szczególności, iż skarżąca nie jest zarejestrowana w urzędzie pracy jako osoba bezrobotna, co ewentualnie mogłoby stanowić podstawę do ubiegania się o zasiłek dla bezrobotnych, albowiem rejestracja w urzędzie pracy wymaga gotowości do podjęcia pracy natomiast skarżąca obecnie nie może podjąć pracy, gdyż spoczywa na niej obowiązek opieki nad (...). Nadto fakt, iż zarówno (...) jak i (...) obecnie zostały wysłane do (...) pod opiekę (...), co zdaniem referendarza ma wpływ dla oszacowania wielkości miesięcznych wydatków na utrzymanie się, w ocenie ww. pełnomocnika nie zmienia możliwości płatniczych skarżącej utrzymującej się z tych samych dochodów. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 245 § 1 w zw. z art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej: p.p.s.a.) strona może ubiegać się o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 p.p.s.a.). Przysługuje ono osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje - stosownie do treści art. 245 § 3 p.p.s.a. - zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego z urzędu. Przyznaje się je takim osobom, które wykażą, że nie są w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Złożony przez skarżącą R.S. na formularzu PPF wniosek z uwagi na podniesienie jedynie kwestii kosztów sądowych, bez ubiegania się o ustanowienie pełnomocnika z urzędu, zakwalifikowany winien być zatem jako wniosek o udzielenie prawa pomocy w zakresie częściowym. Odnosząc przywołaną wyżej regulację prawną do sytuacji rodzinnej i majątkowej skarżącej stwierdzić należy, że przewidziana w art. 246 § 1 p.p.s.a. przesłanka przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w całości została spełniona w stopniu pozwalającym na uwzględnienie złożonego wniosku. Ocena stanu majątkowego i rodzinnego wnioskodawczyni, jak również jej możliwości finansowych, dokonana w oparciu o podniesione w sprawie okoliczności, prowadzi bowiem do wniosku, iż skarżąca nie dysponuje w chwili obecnej wystarczającą ilością środków pieniężnych na pokrycie jakichkolwiek opłat sądowych bez uszczerbku dla koniecznych kosztów utrzymania. R.S. jest osobą bezrobotną, nie uzyskuje żadnych dochodów, a utrzymuje się jedynie ze świadczeń (...) (...) matki w kwocie (...) zł. oraz udzielonych stronie pożyczek. Opłata czynszowa wynosi miesięcznie (...) zł. Na poparcie swoich twierdzeń skarżąca przedłożyła kopię odcinka (...), zaświadczenie lekarskie o stanie zdrowia matki, oświadczenia osób o zaciągniętych u nich przez skarżącą pożyczkach, dokumenty ze spółdzielni mieszkaniowej obrazujące wysokość czynszu. W konsekwencji niewątpliwym jest, iż pozostałe środki, z których skarżąca musi się utrzymać nie zezwalają w chwili obecnej na poczynienie jakichkolwiek oszczędności na poczet należnych i przyszłych kosztów sądowych. Okoliczności te zdaniem Sądu uzasadniają przyznanie prawa pomocy w zakresie zgodnym ze złożonymi wnioskiem. Jednocześnie Sąd zauważa, że w kolejnych oświadczeniach skarżącej co do miejsca pobytu jej (...) oraz (...), jak też tego kto w istocie, skarżąca czy jej (...), sprawuje faktyczną nad osobami tymi opiekę, występują niejasności i sprzeczności. Okoliczności te nie mają jednak istotnego wpływu na ocenę sytuacji materialnej strony, albowiem jak wynika ze złożonego w sprzeciwie oświadczenia wskazane wyżej środki pieniężne służą utrzymaniu wszystkich trzech osób. W tym stanie sprawy, działając na podstawie art. 254 §1 i art. 245 § 1 i § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., postanowiono orzec jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło