II SA/Gl 644/14

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Łukasz Strzępek po rozpoznaniu w dniu 23 stycznia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A.D. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie zameldowania w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia fachowego pełnomocnika z urzędu postanawia: oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy W piśmie procesowym z dnia 3 listopada 2014 r. A.D. zwrócił się o ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Skarżącemu przesłano druk urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy celem jego wypełnienia i odesłania do Sądu. Skarżąc odesłał druk formularza, z którego wynika, iż nie posiada żadnego majątku, a źródłem jego utrzymania się jest świadczenie z pomocy społecznej oraz wsparcie materialne ze strony "ludzi dobrej woli". Pismem z dnia 11 grudnia 2014 r. referendarz sądowy wezwał skarżącego do uprawdopodobnienia okoliczności podniesionych we wniosku poprzez nadesłanie zaświadczenia, iż jest on osobą bezrobotną, pozbawioną prawa do zasiłku; nadesłanie decyzji w oparciu o które uzyskuje zasiłek dla bezrobotnych; sprecyzowanie, gdzie skarżący mieszka i czy z tego tytułu ponosi jakiekolwiek wydatki. A. D. nie udzielił na to wezwanie odpowiedzi. W toku rozpoznania wniosku zważono, co następuje: Przepis art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r. Poz. 270 ze zm. – zwana dalej P.p.s.a.) konstytuuje zasadę odpłatności postępowania sądowoadministracyjnego. Wyjątkiem od niej jest możliwość przyznania prawa pomocy, które stosownie do treści art. 245 §1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi może zostać przyznane stronie w zakresie całkowitym lub częściowym. Ocena możliwości finansowych strony ubiegającej się o zwolnienie od kosztów sądowych dokonywana jest poprzez porównanie uzyskiwanego przez nią dochodu z wydatkami, które będzie zobowiązana ponieść w toczącym się postępowaniu sądowym. Aby jednak oceny tej można było dokonać w sposób wszechstronny i rzetelny, koniecznym jest uzyskanie jak najpełniejszego obrazu sytuacji materialnej skarżącego, czemu służy zarówno treść druku formularza PPF jak i możliwość wezwania o tzw. dodatkowe dokumenty źródłowe. W realiach rozpoznawanej sprawy brak jest dostatecznych podstaw do uwzględnienia wniosku A. D albowiem nie wykazał on, aby jego sytuacja materialna wykluczała samodzielne pokrycie wydatków na fachowego pełnomocnika. Nadmienić trzeba, że nieprzypadkowo ustawodawca w art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. posłużył się zwrotem "wykaże". Oznacza to, że to na osobę ubiegającą się o przyznanie prawa pomocy został przerzucony ciężar przedstawienia swojej sytuacji materialnej w taki sposób, aby przekonać o zasadności złożonego wniosku. Instrumentem służącym wyjaśnieniu Uzyskanie dodatkowego oświadczenia strony lub dokumentów źródłowych dotyczących jej stanu majątkowego w trybie art. 255 P.p.s.a. służy uzupełnieniu stanu wiedzy sądu o sytuacji strony (por. postanowienie NSA z dnia 28 stycznia 2009 r. sygn. akt II GZ 332/08 – System Informacji Prawniczej Lex nr 551914). Konsekwencją uchylenia się od tego obowiązku lub udzielenia niekompletnych informacji może być odmowa przyznania prawa pomocy (tak orzekł NSA np. w postanowieniu z dnia 30 lipca 2009 r. sygn. akt I FZ 180/09 – Lex nr 552208, w postanowieniu z dnia 28 lipca 2009 r. sygn. akt I OZ 744/09 – Lex nr 552504, w postanowieniu z dnia 23 marca 2012 sygn. akt I OZ 184/12 - 1136769 oraz w postanowieniu z dnia 28 marca 2012 r. sygn. akt I OZ 182/12 - Lex 1136768). Przyznanie prawa pomocy w formie ustanowienia fachowego pełnomocnika z urzędu może nastąpić wobec osoby fizycznej, która wykaże że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku w utrzymaniu swoim i swojej rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.). W niniejszej sprawie skarżący nie wykazał ani gdzie mieszka, ani też czy ponosi z tego tytułu jakiekolwiek wydatki. Oczywiście, podał w druku formularza, że jest osobą bezrobotną i "praktycznie bezdomną", ale to oświadczenie jak również kwestia wysokości wsparcia uzyskiwanego ze środków pomocy społecznej oraz "ludzi dobrej woli" wymagało złożenia dodatkowych wyjaśnień. Skoro więc wyjaśnień takich nie złożono, to zarazem brak jest jednoznacznych podstaw do przyjęcia, że sytuacja materialna skarżącego jest wyjątkowo ciężka, co uzasadniałoby przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Mając na względzie wszystkie przywołane wyżej okoliczności postanowiono jak w sentencji, działając na podstawie art. 258 §1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., w związku z art. 246 § 1 pkt 2 tej ustawy.