II SA/Gl 644/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski (spr.),, Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska,, Sędzia WSA Artur Żurawik, Protokolant Marta Guzik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 grudnia 2015 r. sprawy ze skargi L. D. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wejścia na teren sąsiedniej nieruchomości w celu wykonania określonych robót budowlanych oddala skargę. Ostateczną decyzją z dnia [...] r. nr [...] Prezydent Miasta S. zatwierdził projekt budowlany i udzielił J. i Z. małżonkom C. pozwolenia na nadbudowę o poddasze użytkowe oraz rozbudowę o wiatrołap i garaż na samochód osobowy ich budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce nr [...] obręb [...] w S. przy ul. [...], bezpośrednio przy granicy z działkami sąsiadów, min. z działką nr [...] stanowiącą własność L. D. Pismem z dnia 11 września 2014 r. małżonkowie C. poinformowali L. D. o zamiarze wykonania w październiku "docieplenia" ściany ich budynku od strony jej działki, co jest związane z koniecznością postawienia na jej działce rusztowań niezbędnych do wykonania tych prac. W odpowiedzi w piśmie z dnia 29 września 2014 r. L. D. oświadczyła, że kategorycznie odmawia zgody na wejście na jej działkę w celu wykonania określonych w zawiadomieniu prac. We wniosku z dnia 2 października 2014 r. uzupełnionym pismem z dnia 16 października 2014 r. J. i Z. C. wnieśli o wydanie w trybie art. 47 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 poz. 1409 ze zm., zwanej dalej Prawem budowlanym) zezwolenia na wejście na teren sąsiedniej działki nr [...] stanowiącej własność L. D. celem docieplenia ściany ich budynku. Po wszczęciu w tej sprawie postępowania pełnomocnik L. D. w piśmie z dnia 6 grudnia 2014 r. podtrzymał jej stanowisko o odmowie udostępnienia nieruchomości. Podniósł, że decyzja i pozwolenie na które powołują się małżonkowie C. "z powodów proceduralnych nie jest prawomocna". Została bowiem przez L. D. zaskarżona. Decyzją z dnia [...] r. nr [...] wydaną na podstawie art. 104 kpa oraz art. 47 Prawa budowlanego Prezydent Miasta S. zezwolił J. i Z. małżonkom C. na korzystanie w okresie od 2 do 3 marca 2015 r. z sąsiedniej nieruchomości-działki nr [...] obręb [...] przy ul. [...] w S. stanowiącej własność L. D. celem wykonania robót budowlanych, zgodnie z pozwoleniem na budowę nr [...] z [...] r., polegających na dociepleniu ściany budynku zlokalizowanego na działce nr [...] obręb [...] przy ul. [...] w S. W uzasadnieniu decyzji stwierdzono, że wbrew stanowisku pełnomocnika L. D. decyzja o pozwoleniu na budowę z dnia [...] r. nr [...] posiada przymiot ostateczności i nie zostało wstrzymane jej wykonanie. Zgłoszone zarzuty co do jej zasadności nie mają wpływu na podstawę wydania decyzji w oparciu o art. 47 Prawa budowlanego, które w rozpoznawanej sprawie zostały zdaniem Prezydenta Miasta S. spełnione. Do wykonania robót polegających na dociepleniu ściany budynku na działce nr [...] przy ul. [...] w S. niezbędne jest bowiem zajęcie części działki sąsiedniej nr [...], na co właścicielka tej działki L. D. nie wyraziła na prośbę inwestorów małżonków C. zgody. W odwołaniu od tej decyzji pełnomocnik L. D. wniósł o jej uchylenie. Powołując się na wyrok WSA w Gliwicach z dnia 7 maja 2014 r. sygn. akt II SA/Gl 1712/13 stwierdził, że organ orzekający nie mógł wydać decyzji opartej na treści art. 47 Prawa budowlanego w sytuacji, gdy istniały podstawy do wznowienia postępowania zakończonego decyzją o pozwoleniu na budowę, dającą uprawnienie do wykonania zamierzonych robót budowlanych. W rozpoznawanej sprawie zostało zaś wydane przez Prezydenta Miasta S. dnia [...] r. postanowienie o wznowieniu postępowania zakończonego pozwoleniem na budowę z dnia [...] r. Po rozpatrzeniu tego odwołania Wojewoda [...] zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. nr [...] wydaną z powołaniem się na treść art. 138 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a. oraz art. 82 pkt 3 Prawa budowlanego, uchylił objętą zaskarżeniem decyzję Prezydenta Miasta S. w części dotyczącej terminu wejścia na teren sąsiedniej nieruchomości i ustalił nowy termin, a w pozostałym zakresie decyzję tę utrzymał w mocy. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia stwierdził, że roboty budowlane w związku z którymi wymagane jest skorzystanie z terenu nieruchomości sąsiedniej mają być realizowane na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę z dnia [...] r. nr [...]. Prowadzenie przez organ pierwszej instancji postępowania wznowieniowego w sprawie tej decyzji nie pozbawia jej bowiem takiego przymiotu. Dopiero jej ostateczne uchylenie na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. lub wstrzymanie jej wykonania na podstawie art. 152 § 1 k.p.a. mogłaby skutkować odmową wydania inwestorom zgody na korzystanie z terenu sąsiedniego lub zawieszeniem postępowania w sprawie. W skardze do sądu administracyjnego na powyższą decyzję Wojewody [...] L. D. wniosła o jej uchylenie oraz zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania. Zarzuciła, że decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a w szczególności art. 7,77 i 80 k.p.a. oraz art. 47 Prawa budowlanego. W uzasadnieniu skargi powtórzono co do zasady twierdzenia zawarte wcześniej w odwołaniu. Dodatkowo podniesiono, że w postępowaniu wznowieniowym w sprawie zakończonej udzieleniem w dniu [...] r. małżonkom C. pozwolenia na budowę, w granicy z działką skarżącej, została wydana w dniu [...] r. w pierwszej instancji decyzja Prezydenta Miasta S., od której wniesiono odwołanie, a do której Wojewoda [...] nie odniósł się w decyzji zaskarżonej. W takiej zaś sytuacji wniosek inwestorów o zezwolenie na wejście na teren sąsiedniej działki powinien zostać oddalony. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w decyzji zaskarżonej. Dodatkowo stwierdził, że przy jej wydawaniu nie wiedział o powoływanej w skardze decyzji Prezydenta Miasta S. wydanej w postępowaniu wznowieniowym. Okoliczność ta jest zdaniem organu odwoławczego bez znaczenia, gdy decyzją tą nie uchylono pozwolenia na budowę. Nadto nie uzyskała ona przymiotu ostateczności, gdyż zostało od niej wniesione przez L. D. odwołanie. W piśmie z dnia 7 grudnia 2015 r. Wojewoda [...] poinformował Sąd, że w następstwie rozpoznania odwołania L. D. od decyzji Prezydenta Miasta S. wydanej w postępowaniu wznowieniowym, decyzją z dnia [...] r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji z dnia [...] r. orzekającej, iż decyzja o pozwoleniu na budowę z [...] r. została wydana z naruszeniem prawa ale brak jest podstaw do jej uchylenia. To orzeczenie Wojewody zostało również zaskarżone do WSA w Gliwicach przez L. D. Sprawa ta oczekuje na rozpoznanie pod sygn. akt II SA/Gl 1104/15. Na rozprawie sądowej w dniu 11 grudnia 2015 r. pełnomocnik skarżącej wniósł o zawieszenie postępowania w niniejszej sprawie do czasu prawomocnego rozpoznania w/w sprawy o sygn. akt II SA/Gl 1104/15. Sąd oddalił ten wniosek stając na stanowisku, że rozstrzygniecie niniejszej sprawy nie jest uzależnione w rozumieniu art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawno o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012, poz. 270 ze zm. zwanej dalej ustawą p.p.s.a.) od wyniku postępowania wznowieniowego. Wydając zaskarżoną decyzję Wojewoda [...] był bowiem zobowiązany uwzględnić stan faktyczny i prawny obowiązujący w dacie jego orzekania. W postępowaniu wznowieniowym nie wstrzymano zaś na podstawie art. 152 § 1 k.p.a. wykonania pozwolenia na budowę. Nadto na rozprawie sądowej pełnomocnik skarżącej zarzucił, że organy nie wyjaśniły czy dla wykonania ocieplenia konieczne jest wejście na teren działki skarżącej oraz, iż w pozwoleniu na budowę nie ma mowy o realizacji ocieplenia. Nie zostało też wykazane aby jego realizacja objęta była ewentualnie przyjętym przez organ architektoniczno-budowlany zgłoszeniem. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie albowiem zaskarżona decyzja pomimo częściowo niedostatecznego uzasadnienia odpowiada co do zasady obowiązującemu prawu i brak jest podstaw do jej wzruszenia na podstawie art. 145 § 1 ustawy p.p.s.a. Nie może budzić wątpliwości, że pozwolenie na wejście na teren sąsiedniej nieruchomości celem wykonania robót budowlanych może dotyczyć jedynie robót, które mają być wykonane legalnie. W odniesieniu do robót, które mogą być zrealizowane jedynie w oparciu o pozwolenie na budowę lub zgłoszenie dotyczy to zatem robót objętych ostatecznym pozwoleniem na budowę lub przyjętym bez sprzeciwu zgłoszeniem. Zgodnie z art. 16 § 1 k.p.a. przymiot ostateczności przysługuje decyzjom od których nie służy odwołanie w toku instancji. Przymiot taki pozwolenie na budowę z dnia [...] r. uzyskało w dniu 22 października 2012 r. (adnotacja na oryginale pozwolenia w aktach administracyjnych sprawy o sygn. akt II SA/Gl 1104/15). O tym, że decyzja ta uzyskała przymiot ostateczności świadczy też okoliczność objęcia jej postępowaniem wznowieniowym, które zostało wszczęte postanowieniem o wznowieniu wydanym przez Prezydenta Miasta S. dnia [...] r.. W jego toku organ ten decyzją nr [...] z dnia [...] r. stwierdził, że decyzja o pozwoleniu na budowę nr [...] z dnia [...] r. została wydana z naruszeniem prawa oraz, że brak jest podstaw do jej uchylenia, bowiem w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swojej istocie decyzji dotychczasowej. W następstwie wniesionego od tej decyzji przez L. D. odwołania została ona utrzymana w mocy decyzją Wojewody [...] z dnia [...] r. nr [...]. Na tę decyzję Wojewody L. D. złożyła skargę do WSA w Gliwicach, która oczekuje na rozpoznanie pod sygn. akt II SA/Gl 1104/15. Z powyższego wynika, że zarówno w dacie wszczęcia postępowania opartego na treści art. 47 Prawa budowlanego, jak i w dacie wydania przez Wojewodę zaskarżonej w niniejszej sprawie decyzji z dnia [...] r., pozwoleniu na budowę z dnia [...] r. przysługiwał, wbrew stanowisku strony skarżącej, przymiot ostateczności. Oznacza to, że w tym czasie inwestorzy J. i Z. małżonkowie C. mogli wykonywać legalnie objęte tym pozwoleniem roboty budowlane. Należy bowiem dodatkowo podnieść, że w postępowaniu wznowieniowym nie zostało wydane w oparciu o art. 152 k.p.a. postanowienie o wstrzymaniu wykonania pozwolenia na budowę. W konsekwencji nie było też podstaw do zawieszenia postępowania o wydanie pozwolenia na wejście na teren działki skarżącej do czasu zakończenia postępowania wznowieniowego. W świetle materiału sprawy nie ulega wątpliwości i nie jest przez skarżącą kwestionowane, że na wniosek małżonków C. nie wyraziła ona zgody na wejście na teren jej działki nr [...] celem wykonania przez nich ocieplenia usytuowanego na granicy z tą działką ich budynku. Należy przy tym podkreślić, że w toku postępowania administracyjnego okoliczność, że konieczne jest czasowe zajęcie tej działki, celem wykonania tych robót, nie była przez stronę skarżącą kwestionowana. Zgłoszony w tym względzie dopiero w czasie rozprawy sądowej zarzut nie został w żaden bliższy sposób uzasadniony, chociażby przez wskazanie innego, poza wejściem na teren działki skarżącej, sposobu wykonania ocieplenia ściany budynku małżonków C. Również działający z urzędu Sąd stwierdził brak podstaw do przyjęcia, że istotnie roboty te mogłyby być zrealizowane bez czasowego zajmowania działki skarżącej. Chodzi przy tym o praktyczne a nie czysto teoretyczne możliwości realizacji tych robót, przy uwzględnieniu ogólnie przyjętych i stosowanych sposobów ich realizacji. W sytuacji gdy objęty planowanymi robotami ociepleniowymi budynek inwestorów jest usytuowany przy samej granicy z działką skarżącej nie może ulegać wątpliwości, że do ich wykonania konieczne i celowe jest czasowe wejście na jej działkę. Nie można podzielić także zgłoszonego też dopiero na rozprawie sądowej zarzutu, że pozwolenie na budowę z dnia [...] r. nr [...] nie obejmowało robót budowlanych polegających na ociepleniu ściany budynku usytuowanego przy granicy działki skarżącej. Należy mieć bowiem na uwadze, że pozwolenie to dotyczy robót budowlanych objętych projektem budowlanym zatwierdzonym tą decyzją, stanowiącym jej załącznik. Zarówno z części opisowej jak i rysunkowej tego projektu wynika zaś w sposób nie budzący wątpliwości, że wszystkie objęte tym projektem ściany, w tym ściana przylegająca do działki skarżącej mają być zaizolowane termicznie styropianem twardym o grubości 12 cm, z odpowiednim tynkiem. Biorąc powyższe pod uwagę należało stwierdzić, że wbrew stanowisku skarżącej spełnione zostały przesłanki do wydania decyzji opartej na treści art. 47 ust. 2 Prawa budowlanego. Skarga jako nieuzasadniona podlegała zatem oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a. ec