II SA/Gl 648/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Matan, Sędziowie Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski (spr.), Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska, Protokolant specjalista Beata Bieroń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 listopada 2018 r. sprawy ze skargi T. N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Częstochowie z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy rejestracji pojazdu oddala skargę. Prezydent Miasta C. decyzją z dnia [...] r., nr [...], wydaną na podstawie art. 72, 73 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2017 r., poz. 1260 z późn. zm., zwanej też dalej p.r.d. lub ustawą), § 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 22 lipca 2002 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów (Dz. U. z 2016 r., poz. 1038 z późn. zm., zwanego też dalej rozporządzeniem w sprawie rejestracji) oraz § 3 ust. 10 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz. U. z 2016 r., poz. 2022 z późn. zm., zwanego też dalej rozporządzeniem w sprawie warunków technicznych) i art. 37 ust. 2 lit. a oraz art. 77 ust. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 168/2013 z dnia 15 stycznia 2013 r. w sprawie homologacji i nadzoru rynku pojazdów dwu- lub trzykołowych oraz czterokołowców (Dz. U. UE. L. 2013.60.52, zwanego też dalej rozporządzeniem (UE) nr 168/2013), odmówił rejestracji pojazdu marki [...], nr VIN [...] na rzecz T. N. W uzasadnieniu stwierdził, że do złożonego dnia [...] r. wniosku o rejestrację przedmiotowego pojazdu załączono między innymi fakturę jego zakupu, zaświadczenie o przeprowadzonym badaniu technicznym z dnia [...] r., nr [...], dokument potwierdzający zapłatę akcyzy na terytorium kraju i certificat de conformite CE wraz z tłumaczeniem. W związku z wątpliwościami co do ważności przedłożonego dokumentu homologacji organ zwrócił się w tym względzie z zapytaniem do Transportowego Dozoru Technicznego Wydziału Homologacji ds. Homologacji Pojazdów z prośbą o udzielenie informacji czy dokument Certificat de conformite CE nie utracił ważności. Z otrzymanej odpowiedzi wynika, że homologacja typu pojazdu [...], obejmująca pojazd marki [...], nr VIN [...] wydana została w dniu [...] r. i tym samym przedmiotowy pojazd nie spełnia warunków określonych w załączniku IV pkt 2.3.1 rozporządzenia. Na podstawie art. 64 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego wnioskodawca został wezwany do uzupełnienia wniosku o świadectwo zgodności WE albo świadectwo zgodności wraz z oświadczeniem zawierającym dane i informacje o pojeździe, niezbędne do rejestracji i ewidencji pojazdu, dopuszczenia jednostkowego pojazdu, decyzji o uznaniu dopuszczenia jednostkowego pojazdu albo świadectwa dopuszczenia indywidualnego WE pojazdu. Wezwania tego nie wykonał. Dokumenty niezbędne do rejestracji pojazdu zostały określone w art. 72 ust. 1 ustawy oraz § 2 rozporządzenia w sprawie rejestracji. Ponadto pojazd musi spełniać warunki techniczne określone w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia. Zgodnie z treścią art. 37 ust. 2 lit. a rozporządzenia (UE) nr 168/2013 homologacja typu WE traci ważność, jeżeli nowe wymogi mające zastosowanie do homologowanego typu pojazdu stały się obowiązkowe do celów udostępniania na rynku, rejestracji lub dopuszczenia pojazdów. Harmonogram stosowania ww. rozporządzenia w odniesieniu do homologacji typu, mający zastosowanie przy dopuszczeniu do ruchu pojazdów klasyfikowanych w kat. L, odnosi się do istniejących typów pojazdów, jak również pojazdów nowego typu i zawarty jest w załączniku IV do przedmiotowego rozporządzenia nr 168/2013 z dnia 15 stycznia 2013 r. Zgodnie z poz. 2.3.1 załącznika IV tego rozporządzenia pojazdy istniejących typów klasyfikowane w kat L6e, od dnia 1 stycznia 2016 r., muszą spełniać wymogi dotyczące automatycznego włączania się oświetlenia. W dniu [...] r. (data wydania homologacji WE typu pojazdu nr [...]) w dyrektywie 2009/67/WE nie było przepisu dotyczącego automatycznego włącznika świateł. Zapis zawierający taki wymóg został wprowadzony w dniu 10 grudnia 2013 r., natomiast homologacja typu pojazdu [...], obejmująca przedstawiony do rejestracji pojazd marki [...], nr VIN [...] wydana została w dniu [...] r., tym samym pojazd ten nie spełnia warunków określonych w załączniku IV pkt 2.3.1 rozporządzenia. Czyniąc powyższe ustalenia co do homologacji przedmiotowego pojazdu Prezydent Miasta C. powołał się na stanowisko Wydziału Homologacji ds. Homologacji Pojazdów Transportowego Dozoru Technicznego zawarte w piśmie z dnia [...] i z dnia [...] r. Nadto organ I instancji wskazał, iż przedmiotowy pojazd nie spełnia warunków rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, gdyż dopuszczalna ładowność określona przez producenta dla pojazdu czterokołowego lekkiego nie może przekraczać 200 kg. Tymczasem DMC pojazdu wynosi 640 kg, jego masa własna 350 kg, zatem ładowność w wysokości: 640 kg – 350 kg = 290 kg przekracza dopuszczalną ładowność wynikającą z przepisów tego rozporządzenia. W odwołaniu od tej decyzji, reprezentowany przez radcę prawnego, T. N. (dalej też jako skarżący) wniósł o jej uchylenie w całości i wydanie decyzji o zarejestrowaniu pojazdu, ewentualnie o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Zarzucił organowi I instancji nieuwzględnienie art. 77 rozporządzenia (UE) nr 168/2013, zgodnie z którym rozporządzenie to nie unieważnia żadnej homologacji typu WE udzielonej pojazdom lub układom, komponentom lub oddzielnym zespołom technicznym przed dniem 1 stycznia 2016 r. Nadto zarzucił, że skoro zawnioskowano o rejestrację pojazdu starszego, dotychczas nierejestrowanego to w zakresie mas winien mieć zastosowanie § 1 pkt 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 6 maja 2016 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia. Podniósł też, że wnioskodawca poddał pojazd kontroli technicznej z pozytywnym wynikiem dopuszczającym pojazd do ruchu, a połączenia elektryczne są w nim wykonane w taki sposób, że przednie światła pozycyjne, światła mijania, tylne światła pozycyjne oraz światła oświetlające tylną tablicę rejestracyjną są włączane i wyłączane jednocześnie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Częstochowie odwołania tego nie uwzględniło i zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kpa oraz art. 72 ust. 1 pkt 3 i 4 Prawa o ruchu drogowym, orzeczenie organu pierwszej instancji utrzymało w mocy. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia, po zrelacjonowaniu postępowania przed organem pierwszej instancji oraz przytoczeniu treści art. 72 ust. 1 p.r.d., podniosło, że dołączone do wniosku o rejestrację zaświadczenie o pozytywnym wyniku badania technicznego objętego postępowaniem pojazdu z dnia [...] r., nr [...] jest nieaktualne, gdyż diagnosta następny termin takiego badania określił do [...] r. Już zatem ta okoliczność – jako niespełnienie jednego z obligatoryjnych warunków wynikających z art. 72 ust. 1 ustawy – stanowi podstawę do odmowy dokonania rejestracji pojazdu. Dlatego też skład orzekający Kolegium nie poddawał ocenie podnoszonych przez organ pierwszej instancji rozbieżności w przedłożonych dokumentach m.in. odnośnie określenia rodzaju pojazdu "samochodowy inny" w zaświadczeniu, "czterokołowy lekki" w homologacji oraz sprawy dopuszczalnej ładowności. Odnośnie przedłożonego certyfikatu zgodności CE, wydanego [...] r. Kolegium podzieliło stanowisko organu I instancji, że homologacja ta nie mogła uwzględniać wymogów wynikających z poz. 2.3.1 załącznika IV rozporządzenia (UE) nr 168/2013 z dnia 15 stycznia 2013 r., stanowiącego, iż pojazdy istniejących typów klasyfikowane w kat. L6e, od dnia 1 stycznia 2016 r., muszą spełniać wymogi dotyczące automatycznego włączania się oświetlenia. W dniu [...] r. (data wydania homologacji WE typu pojazdu nr [...]) w dyrektywie 2009/67/WE nie było bowiem zapisu dotyczącego automatycznego włącznika świateł. Zapis zmieniający powyższą treść został wprowadzony w dniu 10 grudnia 2013 r. Zdaniem SKO, wbrew twierdzeniom pełnomocnika strony, organ I instancji nie pominął art. 77 ust. 1 rozporządzenia (UE) nr 168/2013 ("Bez uszczerbku dla pozostałych przepisów niniejszego rozporządzenia, niniejsze rozporządzenie nie unieważnia żadnej homologacji typu WE udzielonej pojazdom lub układom, komponentom lub oddzielnym zespołom technicznym przed dniem 1 stycznia 2016 r."). Należało mieć bowiem również na względzie ust. 2 tego artykułu stanowiący, iż "Z zastrzeżeniem przepisów stanowiących inaczej homologacja typu WE udzielona pojazdom, układom, komponentom lub oddzielnym zespołom technicznym na mocy aktów, o których mowa w art. 84 ust. 1, pozostaje ważna do dat określonych w załączniku IV w odniesieniu do istniejących typów pojazdów", którą to datą, w odniesieniu do wymogu automatycznego włączania oświetlenia (poz. 2.3.1 załącznika IV), jest 1 stycznia 2016 r. W konsekwencji należało również zdaniem SKO przyjąć, że rozpatrywany wniosek o rejestrację pojazdu marki [...], nr VIN [...], nie spełnia wymogów wynikających z art. 72 ust. 1 pkt 3 i 4 p.r.d. i dlatego – w oparciu o przedłożone dokumenty pojazd ten nie może zostać zarejestrowany. W skardze do sądu administracyjnego na powyższą decyzję SKO pełnomocnik T. N. wniósł o jej uchylenie wraz z poprzedzającą ją decyzją organu pierwszej instancji oraz o zasądzenie ma rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania. Zarzucił, że została ona wydana z naruszeniem: - art. 73 ust. 1 i art. 72 ust. 1 p.r.d. oraz § 2 rozporządzenia w sprawie rejestracji w związku z art. 37 ust. 1 lit. a rozporządzenia (UE) nr 168/2013 i załącznikiem nr IV tego rozporządzenia poprzez błędną wykładnię, a przez to niewłaściwe zastosowanie w związku z pominięciem art. 77 tego rozporządzenia, - § 3 ust. 10 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych poprzez pominięcie treści zmieniającego ten akt rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 6 maja 2016 r., - art. 81 Prawa o ruchu drogowym poprzez jego niezastosowanie i nieskierowanie z urzędu pojazdu na dodatkowe badanie techniczne lub też zobowiązanie strony do przedstawienia aktualnego w tym względzie badania, - art. 6-9, art. 12, art. 35, art. 77 § 1 i art. 80 Kpa poprzez prowadzenie postępowania w sposób niebudzący zaufania obywatela, zwłaszcza poprzez brak należytego spełniania obowiązku informacyjnego, z wadliwą podstawą prawną, braku wyczerpującego rozważania całego, zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego oraz działanie ze szczególną opieszałością. W uzasadnieniu skargi dodatkowo powołano się na treść art. 81 ust. 4 i art. 11 pkt 2 lit. a Prawa o ruchu drogowym mającą, zdaniem pełnomocnika skarżącego, zastosowanie w niniejszej sprawie. W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w decyzji zaskarżonej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie albowiem brak jest dostatecznych podstaw do przyjęcia, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem obowiązującego prawa dającym podstawę do wyeliminowania jej z obrotu prawnego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lub pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302, ze zm., zwanej dalej ustawą p.p.s.a.). Dokumenty stanowiące podstawę rejestracji pojazdu zostały wymienione w art. 72 ust. 1 Prawa o ruchu drogowym. Obejmują one m.in. świadectwo homologacji pojazdu, określone w pkt 3 ust. 1 tego artykułu oraz zaświadczenie o pozytywnym wyniku badania technicznego pojazdu, jeżeli jest wymagane (art. 1 pkt 4). Odmawiając rejestracji pojazdu skarżącemu SKO stwierdziło, że jego wniosek tych właśnie wymogów nie spełniał, które to stanowisko w światle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego należy podzielić. Odnośnie przedłożonego świadectwa homologacji organy obu instancji zasadnie powołały się bowiem na treść art. 72 ust. 2 rozporządzenia (UE) nr 168/2013, który to przepis skarżący w formułowanych zarzutach pod adresem decyzji organów obu instancji, pomija, a który przewiduje odstępstwo od zasady sformułowanej w ust. 1 tego artykułu, z którego to przepisu skarżący wyciąga korzystne dla siebie skutki prawne. Zgodnie zaś z ust. 2 omawianego przepisu homologacja typu WE udzielona pojazdom (...) na mocy aktów, o których mowa w art. 81 ust. 1 tego rozporządzenia, pozostaje ważna do dat określonych w załączniku IV w odniesieniu do istniejących typów pojazdów. Jak wynika z dołączonego do wniosku o rejestrację świadectwa homologacji (certyfikatu zgodności CE) pojazd skarżącego to pojazd czterokołowy lekki typu L6e. Zgodnie zatem z pkt 2.3.1. załącznika IV homologacja ta była ważna, gdy chodzi o możliwość dokonania w oparciu o nią rejestracji, do 1 stycznia 2016 r. Pojazd ten nie spełnia bowiem obowiązującego już od 10 grudnia 2013 r. wymogu wynikającego z Dyrektywy Komisji 2013/60/UE z 27 listopada 2013 r. (Dziennik Urzędowy nr L 329 str. 15), zgodnie z którym światła mijania lub światła do jazdy dziennej w pojeździe muszą się włączać automatycznie po aktywowaniu głównego wyłącznika pojazdu, który to wymóg nie istniał w dacie wydawania dla tego pojazdu świadectwa homologacji z dnia [...]r. Oznacza to, że skarżący do wniosku o rejestrację nie dołączył ważnego dokumentu, o jakim mowa w art. 72 ust. 1 pkt 3 Prawa o ruchu drogowym. Nie uczynił tego również po wezwaniu go w trybie art. 64 § 2 Kpa przez organ pierwszej instancji do uzupełnienia wniosku pismem z dnia [...] r. Tylko zatem już z tego powodu odmowę rejestracji pojazdu należało uznać za zgodną z obowiązującymi przepisami. Zasadnie przyjęło też SKO, że w dacie orzekania przez organy obu instancji wniosek o rejestrację nie spełniał nadto wymogu z art. 62 ust. 1 pkt 4 ustawy w sytuacji, gdy termin ważności jego badania technicznego wynikający z dołączonego do wniosku zaświadczenia o przeprowadzeniu badania technicznego pojazdu upłynął [...] r. Z punktu widzenia obowiązujących przepisów nie ma przy tym znaczenia z jakich powodów doszło do upływu terminu ważności tego badania (w związku z zarzutem przewlekłości postępowania). W takiej sytuacji organy nie miały też obowiązku wezwać skarżącego do uzupełnienia tego braku w trybie art. 64 § 2 Kpa, gdy istniała już inna, omówiona wyżej, przeszkoda do pozytywnego załatwienia wniosku. Wbrew stanowisku skarżącego, w stanie faktycznym sprawy nie zachodziła też potrzeba skierowania z urzędu pojazdu na dodatkowe badania techniczne na podstawie art. 81 ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy, gdy i tak z innych przyczyn nie mógł być on zarejestrowany (pomijając już okoliczność wymaganego w takim przypadku wniosku posiadacza pojazdu). Zupełnie niezrozumiałe jest też powoływanie się na treść art. 81 ust. 4 pkt 1 p.r.d. w sytuacji, gdy wniosek o rejestrację nie dotyczył przecież "nowego pojazdu". Za bezprzedmiotowe należało natomiast uznać zarzuty skarżącego związane z nieprawidłową kwalifikacją jego pojazdu przez organ pierwszej instancji gdy chodzi o wymagania dotyczące jego mas, w sytuacji gdy kwestia ta nie stanowiła przesłanki wydania zaskarżonej decyzji, co SKO wyraźnie w jej uzasadnieniu stwierdziło. Z tych wszystkich względów skarga jako nieuzasadniona podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a.