II SA/Gl 651/08
PostanowienieWSA w Gliwicach2008-12-15
Skład orzekający: Ewa Krawczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy złożony przez pełnomocnika, który nie został podpisany przez stronę osobiście, może zostać pozostawiony bez rozpoznania z powodu braków formalnych?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy, który nie został złożony na urzędowym formularzu lub którego braki strona nie uzupełniła w zakreślonym terminie, podlega pozostawieniu bez rozpoznania. Podpis pod wnioskiem o przyznanie prawa pomocy stanowi oświadczenie wiedzy składane pod rygorem odpowiedzialności karnej za podanie nieprawdziwych danych lub zatajenie prawdy, co oznacza, że może być złożony jedynie przez stronę osobiście, a nie przez jej pełnomocnika.Stan faktyczny
Pełnomocnik skarżącej złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Referendarz sądowy wezwał do uzupełnienia wniosku poprzez złożenie go na urzędowym formularzu i własnoręczne podpisanie przez stronę. Pełnomocnik nie uzupełnił wniosku w wymaganym terminie, co skutkowało pozostawieniem wniosku bez rozpoznania przez referendarza. Wniesiono sprzeciw od tego zarządzenia, argumentując, że wpis został już uiszczony, a podpis pełnomocnika jest wystarczający. Sąd rozpoznał sprawę po wniesieniu sprzeciwu.Rozstrzygnięcie
Pozostawiono wniosek W. K. o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Krawczyk (spr.), po rozpoznaniu w dniu 15 grudnia 2008 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. A., W. K., R. K., G. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy odmowy wszczęcia postępowania dotyczącego stwierdzenia nieważności decyzji o zezwoleniu na usunięcie drzew na skutek wniesienia przez pełnomocnika skarżącej W. K. sprzeciwu od zarządzenia Referendarza sądowego z dnia 3 października 2008 r. o pozostawieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych bez rozpoznania p o s t a n a w i a pozostawić wniosek W. K. o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania.
Pełnomocnik skarżącej W. K. w odpowiedzi na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału II z dnia 30 czerwca 2008 r. o wezwaniu do uiszczenia przez skarżącą wpisu sądowego od skargi w kwocie [...] zł wystąpił, w terminie zakreślonym do uiszczenia wpisu od skargi, na urzędowym formularzu druku PPF z wnioskiem o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych,.
W wyniku podpisania przedmiotowego wniosku przez pełnomocnika Referendarz sądowy wezwał W. K. do uzupełnienia braku wniosku poprzez złożenie go na urzędowym formularzu w celu potwierdzenia zawartych w nim danych własnoręcznym podpisem, pouczając jednocześnie, iż formularz ten należy czytelnie podpisać, zgodnie z pouczeniem zawartym na ostatniej stronie - w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia bez rozpoznania. W odpowiedzi na powyższe pełnomocnik skarżącej pismem z dnia [...] r. odnosząc się do kwestii wezwania, każdego ze skarżących z osobna, do uiszczenia wpisu sądowego, poinformował o gotowości wycofania się W. K. cyt. : " z czynnego udziału w pracach grupy inicjatywnej".
Wobec nieuzupełnienia braku wniosku o prawo pomocy Referendarz sądowy zarządzeniem z dnia 3 października 2008 r. w oparciu
o treść art. 258 § 2 pkt 6 w zw. z art. 257 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a. pozostawił przedmiotowy wniosek bez rozpoznania. Od powyższego w ustawowym terminie wniesiony został sprzeciw. W jego uzasadnieniu podniesiono, iż wymagany wpis już został uiszczony, zaś opłacenie wpisu przez któregokolwiek ze skarżących zwalnia pozostałe osoby z jego uiszczenia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 260 zd. 1 p.p.s.a. w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym.
Zgodnie z art. 252 § 2 p.p.s.a. wniosek składa się na urzędowym formularzu według ustalonego wzoru. Wzór ten określa Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie określenia wzoru i sposobu udostępnienia urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz sposobu udokumentowania stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego wnioskodawcy (Dz.U. Nr 227, poz. 2245). Z kolei w myśl art. 257 p.p.s.a. wniosek o przyznanie prawa pomocy, który nie został złożony na urzędowym formularzu lub którego braków strona nie uzupełniła w zakreślonym terminie pozostawia się bez rozpoznania. Zatem niezachowanie powyższych wymogów uniemożliwia merytoryczne ustosunkowanie się do zgłoszonego żądania.
Podkreślić należy, iż wniosek o przyznanie prawa pomocy jest oświadczeniem wiedzy a nie woli, a oświadczenia w nim zawarte składane są pod rygorem odpowiedzialności karnej za podanie nieprawdziwych danych lub zatajenia prawdy tj. z art. 233 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny (Dz. U. z 1997 r., Nr 88 poz. 553 ze zm.), dalej zwanej k.k.. Przestępstwo określone w powołanym przepisie jest przestępstwem formalnym, a więc dokonanym w momencie podania wiadomości fałszywej lub zatajenia wiadomości prawdziwej oraz przestępstwem indywidualnym, o określonym, wyczerpująco wskazanym kręgu podmiotów których dotyczy. Tak więc oświadczenie o podaniu nieprawdziwych danych lub zatajaniu prawdy nie może być podpisane przez pełnomocnika albowiem odpowiedzialność karna odnosić się może tylko do indywidualnie określonego podmiotu, a w tym przypadku bezpośrednio do wnioskodawcy. Pełnomocnik skarżącej zatem nie jest podmiotem przestępstwa z art. 233 § 1 k.k. Podpis pod wnioskiem o przyznanie prawa pomocy stanowi jednocześnie potwierdzenie znajomości treści wskazanego powyżej przepisu przez osobę go podpisującą, co czyni ją równocześnie odpowiedzialną karnie w przypadku wypełnienia znamion przestępstwa składania fałszywych zeznań. W konsekwencji pełnomocnik, nawet jeśli jest nim brat skarżącej, to o ile posiada wiedzę na temat spraw finansowych strony skarżącej, to jest to wiedza mu przekazana, wobec czego nie może on złożyć oświadczeń i się pod nimi podpisać.
Jak wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru, wezwanie do jednoczesnego wypełnienia i podpisania przez skarżącą ustalonego wzoru formularza wniosku o prawo pomocy zostało skutecznie doręczone pełnomocnikowi w dniu [...] r., co oznacza, iż wyznaczony termin upłynął z dniem [...] r. (tj. w piątek). Do chwili obecnej jednakże skarżąca nie uzupełniła wymaganego braku urzędowego formularza wniosku.
Uwzględniając przytoczoną argumentację, skoro pomimo skutecznego doręczenia wezwania wraz z pouczeniem o skutkach prawnych jego niewypełnienia, skarżąca nie zastosowała się do niego, to na mocy art. 252 § 2, art. 257 i art. 260 zd. 1 p.p.s.a. należało zarządzić o pozostawieniu wniosku bez rozpoznania.
Na marginesie zaznaczyć należy, iż w rozpoznawanej sprawie, w stosunku co do skarżących nie ma podstaw do zastosowania przy ustaleniu wpisu sądowego od skarg art. 214 p.p.s.a., bowiem uprawnienia każdego z nich związane z przedmiotem zaskarżenia nie są wspólne. Zatem, jak wynika z wydruku zleceń płatniczych, wobec uiszczenia wpisu sądowego przez R.K. przyjąć należało, iż przedmiotową opłatę uiścił on w swoim imieniu.
Nadto zwrócić wypada uwagę, iż skarżąca pomimo wskazania w zaskarżonym zarządzeniu referendarza przyczyny pozostawienia wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania, także do sprzeciwu nie dołączyła wypełnionego i podpisanego urzędowego formularza wniosku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło