II SA/Gl 652/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski Sędziowie Sędzia WSA Iwona Bogucka (spr.) Sędzia WSA Włodzimierz Kubik Protokolant referent Jolanta Czarnata po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 marca 2007 r. sprawy ze skargi J. F. na decyzję [...]Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę. Zawiadomieniem z dnia [...]r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w M. poinformował o wszczęciu na wniosek J. F. postępowania w sprawie legalności istniejącego budynku galerii, położonego na działce przy ul. A nr A w K., stanowiącego własność T. P. Jak wynika z akt sprawy, wniosek o przeprowadzenie m.in. kontroli legalności budynku J. F. skierował również do kilku innych organów, które w trybie art. 65 k.p.a. przesłały go organowi nadzoru budowlanego. Dnia [...]r. zostały przeprowadzone oględziny nieruchomości. Stwierdzono istnienie budynku w narożu działki, parterowego, podpiwniczonego z użytkowanym poddaszem, w części użytkowanego na poziomie parteru jako galeria [...]. Właściciel nie przedłożył żadnych dokumentów budynku, oświadczył, że powstał on w latach 1976 – 78. Natomiast J. F. podał, że budynek wybudowano w latach 1995 – 96. W dniu [...]r. przeprowadzono rozprawę administracyjną. T. P. w jej trakcie podał, że budowę rozpoczął w latach 1976 – 78 i do roku 1984 jej nie ukończył. Około roku 1987 ukończono pierwszą część galerii. W roku 1997 przystąpiono do rozbudowy budynku o kolejne pomieszczenia ( już bez podpiwniczenia, o czym świadczy fotografia z roku 1999. J. F. potwierdził podane przez inwestora daty i etapy powstawania obiektu. Pismem z [...]r. organ I instancji zwrócił się do Burmistrza Miasta i Gminy K. o udzielenie informacji, czy dla terenu obejmującego działkę istnieje plan zagospodarowania przestrzennego oraz jakie było przeznaczenie działki w planie, który utracił moc. W odpowiedzi Burmistrz podał, że aktualnie dla terenu obejmującego działkę brak jest planu zagospodarowania. Zgodnie z planem zatwierdzonym Uchwałą Rady Narodowej Gminy i Miasta K. nr [...]z dnia [...]r. do dnia [...]r. działka leżała w jednostce MR, MN.U – teren zabudowy zagrodowej, mieszkaniowej i usługowej. W następnej kolejności podjęte zostały rozstrzygnięcia odrębnie w stosunku do poszczególnych części obiektu. Odnośnie części budynku od granicy działki do klatki schodowej włącznie wydano decyzję z dnia [...]r. nr [...], której podstawę stanowi art. 40 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane ( Dz. U. Nr 38, poz. 229 ) w związku z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane ( Dz. U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016 ze zm.) Rozstrzygnięcia odnośnie tej części budynku nie są przedmiotem niniejszego postępowania sądowego. Natomiast w stosunku do części obiektu od klatki schodowej do zabudowań gospodarczych Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w M. postanowieniem z dnia [...]r. nr [...] wstrzymał prowadzenie robót budowlanych i nałożył na T. P. obowiązek przedłożenia : - projektu budowlanego zamiennego uwzględniającego doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z prawem tj. wykonanie w ścianie granicznej muru oddzielenia pożarowego, - zaświadczenia o zgodności obiektu z przepisami o planowaniu przestrzennym, w szczególności ustaleniami obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego albo ustaleniami ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, - oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością. W uzasadnieniu podano, że zgodnie z oświadczeniami obu stron postępowania, przedmiotowa część obiektu powstała w warunkach samowoli w latach 1997 – 98. Obiekt jest w dobrym stanie technicznym i nie zagraża bezpieczeństwu. Zabudowa nie narusza warunków technicznych i była realizowana na terenie dopuszczonym pod taką zabudowę. W konsekwencji uznano, że budynek kwalifikuje się do legalizacji zgodnie z art. 48 ust. 2 prawa budowlanego. Decyzją z dnia [...]r. nr [...]Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w M., na podstawie art. 48 ust. 1 w zw. z art. 48 ust. 4 oraz 52 prawa budowlanego nakazał T. P. rozbiórkę części budynku galerii samowolnie zrealizowanego, tj. sali wystawowej od klatki schodowej w kierunku drogi ( ul. A ). W uzasadnieniu podano, że inwestor w terminie nie wykonał obowiązków nałożonych postanowieniem z [...]r., co uzasadnia orzeczenie nakazu rozbiórki. Od decyzji tej odwołanie złożył T. P., wnosząc o jej uchylenie. W uzasadnieniu inwestor odwołał swoje wcześniejsze twierdzenia dotyczące czasu budowy. Stwierdził, że w trakcie rozprawy nie był pewien daty prowadzenia budowy. Obecnie jest przekonany, że budowa miała miejsce w latach 1987 – 90, albowiem wówczas korzystał nieodpłatnie z wyciągarki i betoniarki znajomego. Budynek powstał zatem pod rządami prawa budowlanego z roku 1974. Decyzją z dnia [...]r. [...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił decyzję organu I instancji oraz postanowienie PINB w M. z dnia [...]r. nr [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu uznano, że zarówno postanowienie o nałożeniu obowiązków jak i decyzja nakazująca rozbiórkę zostały wydane bez wcześniejszego dokładnego wyjaśnienia sprawy. Informacje dotyczące daty zakończenia budowy przedmiotowej części budynku uznano za sprzeczne. Podczas oględzin inwestor zeznał, że budowę zakończono w roku 1978. Podczas rozprawy organ przyjął, że miało to miejsce w roku 1998. J. F. również podał inną datę niż we wniosku . Zaś w odwołaniu inwestor nie zgodził się z ustaleniami w tym zakresie, wskazując na lata 1987 – 1990. Zmianę stanowiska uzasadnił wiekiem, kłopotami z pamięcią, szybkim tempem rozprawy. Wobec stwierdzonych sprzeczności i rozbieżności organ odwoławczy zalecił podjęcie czynności wyjaśniających, w tym przesłuchania świadków, celem ustalenia daty zakończenia budowy. Wskazano też, że ustalenia wymaga czy J. F. jest stroną postępowania, w szczególności czy graniczy z nieruchomością inwestora. W skardze do sądu administracyjnego J. F. wniósł o uchylenie decyzji organu II instancji, domagając się utrzymania w mocy rozstrzygnięć PINB w M.. Podał, że podane przez niego daty rozpoczęcia i zakończenia budowy ( 1994 – 99 ) są pewne, albowiem osobiście przywoził inwestorowi cegły i cement na budowę. Podczas rozprawy przed organem I instancji T. P. poświadczył okres budowy na II połowę lat 90 – tych i szeroko opowiadał o historii budowy i trudnościach z nią związanych, przedstawił też zdjęcie z roku 1998 potwierdzające datę robót. Skarżący poddał w wątpliwość, że wiek i stan zdrowia T. P. mogły zaważyć na wyniku postępowania. Odnośnie kwestii swej legitymacji do uczestniczenia w postępowaniu wskazał, że każdy ma obowiązek informowania organów o naruszaniu prawa. Nadto podał, że prowadzi działalność przy posesji inwestora a jego dom znajduje się ok. 50 m od domu T. P.. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał swoją argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Podano również, że wedle informacji PINB w M. skarżący posiada budynek mieszkalny oraz firmę po drugiej stronie ul. A i nie jest właścicielem nieruchomości leżącej w bezpośrednim sąsiedztwie posesji przy ul. A nr A. W ocenie organu nie jest zatem stroną postępowania przed organami nadzoru budowlanego. Uczestnik postępowania w piśmie z dnia [...]r. zawnioskował o umorzenie postępowania sądowego ze względu na bezprzedmiotowość skargi. Wniosek ten uzasadnił tym, że PINB w M. decyzją z dnia [...]r. udzielił pozwolenia na użytkowanie budynku pracowni [...] na działce nr A, B przy ul. A nr A w K.. W oparciu o akta sprawy Sąd stwierdził, że decyzja ta odnosi się do tej części budynku, która nie jest przedmiotem postępowania w niniejszej sprawie. Na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Gliwicach w dniu 9 marca 2007 r. pełnomocnik skarżącego podał, że interes prawny jego mocodawcy w niniejszej sprawie uzasadnia fakt, że jest właścicielem nieruchomości usytuowanej po przeciwnej stronie drogi a osoby odwiedzające sporną galerię często parkują na jego nieruchomości, gdyż brak jest parkingu na potrzeby galerii. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach rozważył, co następuje : Istotną przesłanką uzasadniającą udział podmiotu zarówno w postępowaniu administracyjnym jak i sądowoadministracyjnym, jest legitymacja do takiego udziału. Legitymację taką kreuje interes prawny podmiotu w danej sprawie. Art. 28 kodeksu postępowania administracyjnego posługuje się kategorią interesu prawnego dla określenia strony postępowania administracyjnego. Art. 50 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) również wskazuje, że uprawnionym do wniesienia skargi do sądu jest każdy, kto ma w tym interes prawny. Odpowiada tym regulacjom również art. 28 ust. 2 prawa budowlanego, przyznający przymiot strony postępowania właścicielom, użytkownikom wieczystym lub zarządcom nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Postępowanie administracyjne może być bowiem prowadzone tylko w stosunku do oddziaływań reglamentowanych prawem, tak więc i w tym przypadku reguły prawne będą stanowić w jakim zakresie i komu przysługuje ochrona prawna. Interes prawny każdorazowo zrelaktywizowany jest do rodzaju sprawy. To, komu taki interes prawny w danym przypadku przysługuje, zależy od przepisów prawa, z których dla określonych podmiotów wynikają jakieś uprawnienia i obowiązki. Z tego względu klasyczne już i ugruntowane znaczenie ma odróżnienie interesu faktycznego i prawnego. Ten pierwszy w wielu przypadkach ma zakres szerszy, stanowią o nim bowiem przekonania i opinie podmiotu co jest dlań korzystne lub niekorzystne, uciążliwe czy niepożądane. Takie przekonania nie uzasadniają jednak występowania z żądaniem prowadzenia przez organ jakiegoś postępowania, udziału w postępowaniu czy zaskarżaniu decyzji wydawanych przez organ w stosunku do innych osób. W niniejszej sprawie przedmiotem postępowania były skutki wynikające z samowolnej budowy budynku. W przypadku takiej inwestycji zastosowanie znajdują przepisy prawa budowlanego, w szczególności zaś rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie ( Dz. U. Nr 75, poz. 690 ze zm.). Reguły te określają nie tylko wymaganie lecz również ograniczenie dla inwestorów, w zakresie np. dopuszczalnych odległości od granic działki, zacienienia budynków sąsiednich, standardów bezpieczeństwa pożarowego. W tym zakresie m.in. właściciele sąsiednich nieruchomości doznają ochrony prawnej, z czego wynika ich interes prawny, uzasadniający dopuszczenie do postępowania. W przekonaniu sądu skarżący nie wykazał, że taki interes prawny w rozpatrywanej sprawie posiada. Skarżący nie podał, w jaki sposób np. jego uprawnienia właścicielskie doznają naruszenia z powodu przedmiotowego budynku. W tym zakresie skarżący posłużył się w istocie jednym argumentem, wskazując na skutki wzmożonego ruchu samochodów. Niewątpliwie skarżący ma prawo sprzeciwiać się wjazdowi czy parkowaniu pojazdów na swojej posesji. Ochrony w tym zakresie nie można jednak dochodzić w oparciu o prawo budowlane. Organy nadzoru budowlanego nie odpowiadają za porządek ruchu drogowego. Usytuowanie działek względem siebie nie stanowi argumentu pozwalającego na stwierdzenie, że skarżący ma w niniejszej sprawie uprawnienie do uczestniczenia w postępowaniu dotyczącym zabudowy działki T. P.. W konsekwencji Sąd stwierdził, że w rozstrzyganym stanie faktycznym brak jest takiego przepisu prawa materialnego, który mógłby stanowić podstawę dla uzasadnienia interesu prawnego J. F.. Należy przy tym zdecydowanie podkreślić, że brak bezpośredniego sąsiedztwa między nieruchomościami nie jest każdocześnie argumentem przesądzającym o braku interesu prawnego podmiotów. Charakter inwestycji, skutkujący np. ustanawianiem stref ochronnych, może uzasadniać interes prawny właścicieli działek nawet odległych od terenu nieruchomości. W niniejszej sprawie okoliczności takich nie stwierdzono a wskazane przez skarżącego naruszenia terenu jego posesji nie kreują interesu prawnego w sprawie dotyczącej samowoli budowlanej. Mając na względzie podaną argumentację, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, na podstawie art. 151 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.