II SA/Gl 652/09

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach - Łukasz Strzępek po rozpoznaniu w dniu 17 września 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M.M. na czynność Prezydenta Miasta C. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie opłaty za wydanie karty pojazdu w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu postanawia: oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy W skardze z dnia [...] M.M. zawarł wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu. Na wezwanie Sądu wniosek ów złożył na druku urzędowego formularza PPF. Wynika z niego, że skarżący jest jedynym żywicielem rodziny, utrzymującym niepracującą żonę oraz uczącego się syna. W skład jego majątku wchodzi budynek mieszkalny o pow. [...] m2 oraz pojazd marki [...] z [...]. Źródłem utrzymania się M.M. jest wynagrodzenie za pracę uzyskiwane w kwocie [...] zł brutto miesięcznie. Na wezwanie referendarza sądowego wnioskodawca nadesłał szereg dokumentów obrazujących jego sytuację materialną, W oparciu o nie ustalono, że skarżący uzyskuje dochód w wysokości [...] zł netto miesięcznie, a jego wydatki kształtują się na poziomie około [...] zł i składają się na nie: opłaty za korzystanie z usług TV cyfrowej – [...] zł; spłata kredytu konsumpcyjnego – rata wynosi [...] zł; rata pożyczki na zakup roweru - [...] zł; rata kredytu hipotecznego – [...] zł; opłata za wywóz śmieci – [...] zł; opłata za usługi teleinformatyczne – [...] zł; dostawy wody i odbiór ścieków – [...] zł; odpłatność za dostawy energii elektrycznej – [...] zł w rozliczeniu miesięcznym; opłata za telefon komórkowy – [...] zł. M.M., w piśmie procesowym z dnia [...] oświadczył, że jego małżonka nie pracuje, nie uzyskuje zasiłku i utraciła status osoby bezrobotnej. Podkreślił również że w skali roku, wspomniane wydatki powiększają się o zakup opału, co kosztuje około [...] zł. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważono co następuje: Możliwość przyznania stronie postępowania sądowoadministracyjnego prawa pomocy jest uzależniona od tego, czy wykaże ona w przekonujący sposób, iż rzeczywiście jej sytuacja materialna jest na tyle ciężka, aby uzasadnione było uczynienie wyjątku od przyjętej w art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm. – zwanej dalej P.p.s.a.) zasady odpłatności postępowania. Przyznanie prawa pomocy w formie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia fachowego pełnomocnika z urzędu (o co wnosi skarżący) może nastąpić wobec osoby fizycznej, która wykaże że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego (art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.). Oznacza to, że kryteria oceny takiego wniosku są dużo surowsze aniżeli w przypadku wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych. Tylko więc ten, kto nawet przy najdalej idących wysiłkach nie jest w stanie zdobyć jakichkolwiek środków pieniężnych może liczyć na ewentualne uwzględnienie takiego wniosku. W rozpoznawanej sprawie brak jest podstaw do przyjęcia, że sytuacja materialna wnioskodawcy uzasadnia zwolnienie go od kosztów sądowych i przyznanie adwokata z urzędu. Przede wszystkim nie sposób mówić o wyjątkowo ciężkiej sytuacji materialnej osoby, która posiada stałe źródło dochodu w wysokości [...] zł netto miesięcznie. Jest rzeczą oczywistą, że wspomniana kwota powinna być przeliczona z uwzględnieniem liczby osób pozostających z wnioskodawcą we wspólnym gospodarstwie domowym. Uwzględniwszy ten fakt wypada stwierdzić, że na domownika przypada ponad [...] zł netto miesięcznie. Oceniając możliwość poniesienia przez stronę kosztów związanych z postępowaniem sądowym bada się również wysokość i charakter jej stałych wydatków. Ich uwzględnienie pozwala bowiem stwierdzić, czy jest zasadne zwolnienie strony z obowiązku ponoszenia daniny publicznoprawnej oraz wyłożenia ze środków publicznych kwot, pozwalających pokryć koszty udziału fachowego pełnomocnika. W tym kontekście zauważyć również trzeba, że nie wszystkie, stałe wydatki mogą być traktowane jako niezbędne i konieczne. Za takie bowiem mogą uchodzić bowiem tylko te, które związane są z zapewnieniem podstawowych środków egzystencji. Uwzględniwszy powyższe uwagi wypada zauważyć, że o ile wydatki na media (wodę, energię elektryczną, telefon) mogą być uznane za konieczne i uzasadnione, tak samo jak obowiązek spłaty zaciągniętego kredytu hipotecznego, o tyle np. spłata pożyczki zaciągniętej na cele konsumpcyjne lub na zakup roweru, czy też abonament TV cyfrowej do takich zaliczyć nie sposób. W tym kontekście twierdzenie o braku możliwości poniesienia kosztów sądowych nie znajduje potwierdzenia w zgromadzonym materiale dowodowym. Wspomniane wydatki nie mogą zostać zaliczone do niezbędnych, a tym samym trudno przyjąć, że konieczność ich ponoszenia uzasadnia uwzględnienie wniosku o przyznanie prawa pomocy. Ubiegając się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym wnioskodawca winien wykazać, że wyczerpał wszelkie, dostępne możliwości zdobycia środków niezbędnych na pokrycie wydatków z postępowaniem tym związanym. Skarżący nie wskazał żadnego wiarygodnego powodu, dla którego jego małżonka pozostaje bez zatrudnienia, stąd też nie sposób przyjąć, że istnieją obiektywne okoliczności niepozwalające jej przyczynić się do zwiększenia dochodu rodziny. Podniesiony we wspomnianym wyżej piśmie procesowym argument dotyczący znaczących wydatków na opał nie zasługiwał na uwzględnienie. tego rodzaju wydatek ma bowiem charakter jednorazowy, co oznacza, że nie sposób zaliczyć do stałych, miesięcznych wydatków. Reasumując powyższe, nie można było przyjąć, że zaistniały przesłanki opisane w art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. Z powyższych względów, w oparciu o art. 245 § 1 i § 2 P.p.s.a. w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 tej ustawy, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z § 3 tego przepisu orzeczono jak w sentencji postanowienia.